Τι δεν ξέρουμε ακόμα για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ -Τα διόδια, η ασφάλεια και η αποναρκοθέτηση που μπορεί να πάρει μήνες

Ο Ντόναλντ Τραμπ είπε πως από την Παρασκευή ανοίγουν «εντελώς» τα Στενά του Ορμούζ, όμως τα ερωτήματα που μένει να απαντηθούν είναι πολλά.

«Πλοία αρχίζουν να μετακινούνται, πολλά φορτωμένα με πετρέλαιο, και βγαίνουν από το Στενό του Ορμούζ» έγραψε το απόγευμα της Δευτέρας στο Truth Social ο Ντόναλντ Τραμπ, αναφερόμενος στη συμφωνία που υπέγραψαν οι ΗΠΑ με το Ιράν σχετικά με το μνημόνιο κατανόησης για τον τερματισμό του πολέμου.

Στις δηλώσεις που έκανε στη Γαλλία δίπλα στον Εμανουέλ Μακρόν, ο Ντόναλντ Τραμπ είπε πως μέχρι την Παρασκευή τα Στενά «θα είναι εντελώς ανοιχτά».

Από την πλευρά του, ο Γάλλος πρόεδρος, οικοδεσπότης της συνόδου κορυφής της G7 στο Εβιάν-λε-Μπαν, δήλωσε ότι μια κοινή αποστολή Γαλλίας-Ηνωμένου Βασιλείου για τη διασφάλιση της απελευθέρωσης των Στενών του Ορμούζ είναι έτοιμη να αναπτυχθεί «πολύ γρήγορα» και πως το γαλλικό αεροπλανοφόρο «Σαρλ ντε Γκωλ» είναι έτοιμο να φτάσει στην περιοχή «σε διάστημα δύο έως τριών ημερών».

Πρόσθεσε ότι οποιαδήποτε αποστολή θα γίνει με τη συγκατάθεση των ΗΠΑ και «παράλληλα με τους Ιρανούς», διασφαλίζοντας ότι «η επαναλειτουργία του Ορμούζ θα πραγματοποιηθεί ειρηνικά και με βιώσιμο τρόπο».

Ωστόσο, οι συνθήκες κάτω από τις οποίες αναμένεται να επιτευχθεί η επιδιωκόμενη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας κάθε άλλο παρά σαφείς έχουν γίνει.

Το ερώτημα με τα διόδια του Ιράν

Νωρίτερα στο CNBC, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, είχε πει: «Η προσδοκία μας είναι ότι το Στενό θα παραμείνει ανοιχτό χωρίς διόδια μακροπρόθεσμα, και αυτό είναι το είδος των θεμάτων που θα διευκρινίσουμε στο πλαίσιο αυτών των τεχνικών διαπραγματεύσεων».

Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν ανέφεραν ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν με δωρεάν διέλευση για μια περίοδο 60 ημερών. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, μετά την περίοδο αυτή τα Στενά θα τεθούν υπό τη διαχείριση του Ιράν και του Ομάν.

«Ποτέ δεν είπαμε ότι επιδιώκουμε να επιβάλουμε διόδια. Ωστόσο, για τις υπηρεσίες πλοήγησης, την προστασία του περιβάλλοντος, ενδεχομένως την ασφάλιση πλοίων και άλλες υπηρεσίες που παρέχονται από το Ιράν και το Ομάν, θα καθοριστούν και θα εισπραχθούν τέλη» είπε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκέι.

Δημόσια, ούτε οι ΗΠΑ ούτε οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν αναφερθεί σε ένα τέτοιο σύστημα.

Ποιος θα εγγυάται την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ

Εκτός από το θέμα των διοδίων ή γενικότερα των πιθανών χρεώσεων που ενδεχομένως επιβάλλονται στα διερχόμενα πλοία, ερώτημα παραμένει αν και ποιος θα εγγυάται την ασφάλεια των διελεύσεων.

Ειδικά μετά τη δήλωση του Εμανουέλ Μακρόν, επίσημα χείλη δεν έχουν εξηγήσει αν την ασφάλεια στις διελεύσεις θα εγγυάται το Ιράν και μόνο, ή το Ιράν και άλλα κράτη του Κόλπου, μια πολυεθνική δύναμη με παρουσία ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων ή κανένας, όπως συνέβαινε μέχρι την έναρξη του πολέμου.

Αξίζει να σημειωθεί πως Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί νομοθέτες έχουν ήδη εκφράσει ενστάσεις σχετικά με το ποιος θα ελέγχει την τήρηση των συμφωνηθέντων.

Μεγάλο ζήτημα η αποναρκοθέτηση, ίσως χρειαστούν μήνες

Κατά τη διάρκεια του πολέμου είχε γίνει πολύς λόγος για τις νάρκες που φέρεται να είχε τοποθετήσει το ιρανικό καθεστώς στα νερά των Στενών του Ορμούζ.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ανακοινώσει πως οι αμερικανικές δυνάμεις είχαν βυθίσει πολλά σκάφη πόντισης ναρκών και κατά τη διάρκεια των συνομιλιών είχε καλέσει την Τεχεράνη να αφαιρέσει τα «αόρατα» θανατηφόρα όπλα που εκρύγνυνται εφόσον τα ενεργοποιήσει η κίνηση.

Η πιθανή ύπαρξή τους μάλιστα είχε μια πολύ συγκεκριμένη οικονομική συνέπεια, που πρέπει τώρα -με την υπογραφή της συμφωνίας και το επιδιωκόμενο άνοιγμα του Ορμούζ- να ξεπεραστεί: οι ασφαλιστικές εταιρείες έχουν προχωρήσει είτε σε ανάκληση της συνήθους κάλυψης κινδύνων πολέμου είτε στην άρνηση καλυψης νέων ταξιδιών, ή ακόμα και στην προσφορά κάλυψης μόνο με πολύ υψηλά ασφάλιστρα και υπό αυστηρούς όρους.

Ο φόβος της ύπαρξης ναρκών στα νερά του Ορμούζ δεν είναι ο μοναδικός λόγος γι' αυτή τη στάση, αλλά ένας από τους βασικούς. Κι αυτό γιατί το ρίσκο μιας πιθανής έκρηξης νάρκης θα προκαλούσε προφανώς εξαιρετικά μεγάλη ζημιά.

Πηγές από τον τομέα της ναυτιλίας και της θαλάσσιας ασφάλειας που επικαλείται το Reuters σημειώνουν πως η εγγύηση της ασφάλειας των Στενών του Ορμούζ από τις νάρκες ενδέχεται να καθυστερήσει την επανέναρξη της κανονικής ναυτιλιακής κίνησης κατά εβδομάδες.

Η επιχείρηση με τη χρήση συμβατικών ναρκαλιευτικών και υπερσύγχρονων υποβρύχιων drones ενδέχεται να διαρκέσει 40 έως 50 ημέρες, προτού πολλές ασφαλιστικές, ναυτιλιακές ή πετρελαϊκές εταιρείες αισθανθούν αρκετά σίγουρες ώστε να περάσουν από την κρίσιμη θαλάσσια οδό.

Αν οι εκτιμήσεις αποδειχθούν ορθές, αυτό θα μπορούσε να εμποδίσει τη διακίνηση δεκάδων εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου, με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για την αποκατάσταση των αποθεμάτων στις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, αποθέματα τα οποία οδεύουν προς τα χαμηλότερα επίπεδα τουλάχιστον από το 2003, σύμφωνα με ανάλυση της περασμένης εβδομάδας από την Αμερικανική Υπηρεσία Ενεργειακών Πληροφοριών.

iefimerida.gr