Τουρκία και Ιράκ ανοίγουν εναλλακτικό δρόμο για το πετρέλαιο

Σε συμφωνία για την παράταση κατά ένα έτος της λειτουργίας του πετρελαιαγωγού Kirkuk-Ceyhan κατέληξαν η Τουρκία και το Ιράκ, επιδιώκοντας παράλληλα να αυξήσουν τις ποσότητες αργού που διοχετεύονται μέσω της συγκεκριμένης διαδρομής.

Η συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη σημασία εν μέσω των αναταράξεων που προκαλεί στις διεθνείς αγορές πετρελαίου ο πόλεμος με το Ιράν και οι περιορισμοί στις εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Ο αγωγός, συνολικού μήκους 986 χιλιομέτρων, μεταφέρει πετρέλαιο από την περιοχή του Kirkuk στο τουρκικό λιμάνι Ceyhan, στις ακτές της Μεσογείου, προσφέροντας στο Ιράκ μια εξαγωγική δίοδο που δεν εξαρτάται από τον Περσικό Κόλπο.

Δυναμικότητα έως 750.000 βαρέλια

Η προσωρινή συμφωνία, προβλέπει «δεσμευμένη» εξαγωγική δυναμικότητα έως 750.000 βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του ιρακινού υπουργείου Πετρελαίου Salim Al-Rikabi, ο οποίος μίλησε στο Bloomberg.

Η επίτευξη αυτού του επιπέδου ροών, ωστόσο, εξαρτάται από μία σειρά προϋποθέσεων: τη βελτίωση των συνθηκών ασφαλείας, την πλήρη επαναφορά της παραγωγής στα πετρελαϊκά πεδία του ιρακινού Κουρδιστάν και την ολοκλήρωση των υποδομών που απαιτούνται για τη μεταφορά μεγαλύτερων ποσοτήτων από το νότιο προς το βόρειο Ιράκ.

Ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας Alparslan Bayraktar επιβεβαίωσε τη δυναμικότητα των 750.000 βαρελιών ημερησίως με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.

Η παράταση αναμένεται να ισχύσει αναδρομικά από τις 27 Ιουλίου, ημερομηνία κατά την οποία εξέπνευσε η προηγούμενη συμφωνία, που παρέμενε σε ισχύ επί 53 χρόνια. Οι ροές συνεχίστηκαν χωρίς διακοπή κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

Νέος αγωγός από τη Basra στο Kirkuk

Το Ιράκ σχεδιάζει επίσης την κατασκευή νέου αγωγού από τη Basra, τον βασικό πετρελαϊκό κόμβο στο νότιο τμήμα της χώρας, έως το Kirkuk. Ο νέος αγωγός θα συνδεθεί με το υφιστάμενο δίκτυο προς το Ceyhan και θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές μέσω της Τουρκίας.

Η τεχνική δυναμικότητα του αγωγού Kirkuk-Ceyhan ανέρχεται σε 1,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως, όμως εδώ και χρόνια χρησιμοποιείται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα. Τον Ιούνιο οι εξαγωγές κινούνταν περίπου στα 180.000 βαρέλια την ημέρα.

Παράλληλα, η Άγκυρα διευρύνει την παρουσία της στην παραγωγή πετρελαίου του Kirkuk. Η κρατική Turkiye Petrolleri AO ανακοίνωσε ότι θα αποκτήσει ποσοστό 15% στην BP Energy Company of Kirkuk Limited, την κοινοπραξία που έχει αναλάβει την αναβάθμιση πετρελαϊκών και φυσικού αερίου κοιτασμάτων της περιοχής. Οι οικονομικοί όροι της συναλλαγής δεν γνωστοποιήθηκαν.

Η πολυετής διαμάχη για το κουρδικό πετρέλαιο

Οι ροές μέσω του αγωγού είχαν διακοπεί στο παρελθόν λόγω της μακροχρόνιας νομικής αντιπαράθεσης μεταξύ Τουρκίας και Ιράκ.

Το 2023, διεθνές διαιτητικό δικαστήριο διέταξε την Τουρκία να καταβάλει αποζημίωση ύψους 1,5 δισ. δολαρίων στο Ιράκ, κρίνοντας ότι είχε επιτρέψει την εξαγωγή πετρελαίου από το ιρακινό Κουρδιστάν χωρίς την έγκριση της κεντρικής κυβέρνησης στη Βαγδάτη.

Η Τουρκία απέρριψε την απόφαση και επιδίωξε τη σύναψη μιας ευρύτερης συμφωνίας με την ιρακινή κυβέρνηση.

Η μεταφορά πετρελαίου αποκαταστάθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο, έπειτα από διακοπή δυόμισι ετών, ενώ ακολούθησε νέα, σύντομη αναστολή τον Μάρτιο εξαιτίας του πολέμου.

Η νέα συμφωνία προσφέρει στην Τουρκία και το Ιράκ τη δυνατότητα να μετατρέψουν τον αγωγό σε σημαντικότερο ενεργειακό διάδρομο προς τη Μεσόγειο, την ώρα που η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών στον Περσικό Κόλπο παραμένει εύθραυστη.

moneyreview.gr