WP: Σταδιακή αποκλιμάκωση ή πόλεμος χωρίς σαφές τέλος;

Μετά από δύο εβδομάδες πολέμου εναντίον του Ιράν, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται έτοιμος να ανακηρύξει επιτυχία των στρατιωτικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, η πραγματικότητα στο πεδίο δείχνει ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να διαθέτει μοχλούς πίεσης που δυσκολεύουν τον γρήγορο τερματισμό της σύγκρουσης.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις έχουν καταστρέψει μεγάλο μέρος του ιρανικού ναυτικού, σημαντικό τμήμα του οπλοστασίου πυραύλων και έχουν εξουδετερώσει κορυφαίους στρατιωτικούς ηγέτες.

Παρά τις απώλειες αυτές, το καθεστώς στην Τεχεράνη παραμένει στην εξουσία και συνεχίζει να επηρεάζει τις διεθνείς αγορές ενέργειας, περιορίζοντας τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, τον βασικό διάδρομο εξαγωγής πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο.

Παράλληλα, το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί περίπου 440 κιλά υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, ποσότητα που θεωρείται από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους κρίσιμο διαπραγματευτικό χαρτί.

Διπλωμάτες και αναλυτές εκτιμούν ότι η πίεση του πολέμου μπορεί να ενισχύσει σκληροπυρηνικά στοιχεία του καθεστώτος που θα επιδιώξουν επιτάχυνση του πυρηνικού προγράμματος.

Η κατάσταση δημιουργεί ένα παράδοξο για την Ουάσιγκτον: παρότι επιτεύχθηκαν σημαντικοί στρατιωτικοί στόχοι, το Ιράν εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα να επηρεάζει την εξέλιξη του πολέμου.

«Είχαμε σημαντικές επιτυχίες σε συγκεκριμένους στρατιωτικούς στόχους, αλλά όσο το Ιράν μπορεί να καθορίζει το πότε θα τελειώσει ο πόλεμος και να διατηρεί δρόμο προς πυρηνικά όπλα, πρόκειται για στρατηγική καταστροφή», σημειώνει η ειδικός σε θέματα ΗΠΑ-Ιράν Σουζάν Μαλόνεϊ από το Brookings Institution.

Η σύγκρουση έχει ήδη σοβαρές οικονομικές συνέπειες. Οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ έχουν αυξηθεί κατά περίπου 25% από την έναρξη των βομβαρδισμών, ενώ αυξάνονται και τα κόστη παραγωγής για τους αγρότες λόγω της ανόδου των τιμών λιπασμάτων.

Παράλληλα, οι επιθέσεις του Ιράν σε πλοία που προσπαθούν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ δημιουργούν αβεβαιότητα στις αγορές ενέργειας.

Ο ίδιος ο Τραμπ δηλώνει ότι ελέγχει τον ρυθμό της σύγκρουσης. «Ο πόλεμος θα τελειώσει όταν το αισθανθώ, όταν το νιώσω στα κόκαλά μου», είπε σε συνέντευξή του στο Fox News Radio, εκτιμώντας ότι αυτό «δεν θα αργήσει».

Στο μεταξύ, το Πεντάγωνο δεν αποκλείει καμία επιλογή για την αντιμετώπιση της ιρανικής πυρηνικής απειλής. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «ένα εύρος επιλογών», χωρίς να διευκρινίσει αν εξετάζεται χερσαία επιχείρηση για την εξασφάλιση του εμπλουτισμένου ουρανίου.

Η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ έχει βρεθεί στο επίκεντρο των αμερικανικών επιχειρήσεων. Από το πέρασμα αυτό, πλάτους μόλις 34 χιλιομέτρων στο στενότερο σημείο του, διέρχονται δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο από χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράκ, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη πλήξει ιρανικά πλοία που τοποθετούσαν νάρκες στην περιοχή, ενώ ο Τραμπ κάλεσε χώρες όπως η Κίνα, η Γαλλία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο να στείλουν πολεμικά πλοία για την προστασία της ναυσιπλοΐας.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον ενισχύει τη στρατιωτική παρουσία της στη Μέση Ανατολή. Μονάδα πεζοναυτών με περισσότερους από 2.200 στρατιώτες αναμένεται να μετακινηθεί από την Ιαπωνία στην περιοχή, συνοδευόμενη από τρία πολεμικά πλοία και περίπου 2.000 ναυτικούς.

Η διεθνής κοινότητα προσπαθεί να περιορίσει τις επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας. Οι 32 χώρες-μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA) ανακοίνωσαν ότι θα απελευθερώσουν περίπου 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά τους αποθέματα.

Παρά τις προσπάθειες αυτές, αναλυτές προειδοποιούν ότι ο πόλεμος μπορεί να εξελιχθεί σε πιο περίπλοκη σύγκρουση αν η Ουάσιγκτον επιδιώξει πιο φιλόδοξους στόχους, όπως αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.

«Δεν είναι βέβαιο ότι το Ιράν θα αποδεχθεί μια μονομερή κατάπαυση του πυρός από τις ΗΠΑ», σημειώνει ο πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο Ισραήλ Νταν Σαπίρο. «Αν δεν το κάνει, η Ουάσιγκτον θα πρέπει να απαντήσει. Το ερώτημα είναι αν αυτή η απάντηση θα οδηγήσει σε σταδιακή αποκλιμάκωση ή σε έναν πόλεμο χωρίς σαφές τέλος».

Πηγή: WP