Υπό κατάρρευση η εκεχειρία στη Μέση Ανατολή: ΗΠΑ και Ιράν αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση της συμφωνίας

Νέα ένταση καταγράφεται στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς οι δύο πλευρές αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση της συμφωνίας εκεχειρίας, έπειτα από τα αμερικανικά αεροπορικά πλήγματα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Ιράν και τους ισχυρισμούς της Τεχεράνης ότι απάντησε πλήττοντας αμερικανικούς στόχους στον Περσικό Κόλπο.

Σύμφωνα με την ιρανική πλευρά, οι Φρουροί της Επανάστασης εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον αμερικανικών θέσεων το Σάββατο, ως αντίποινα για τα πλήγματα που πραγματοποίησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες την Παρασκευή σε αποθήκες πυραύλων και παράκτια συστήματα ραντάρ.

Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις αυτές πραγματοποιήθηκαν ως απάντηση στην επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος που, σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, εξαπέλυσε το Ιράν εναντίον πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων με σημαία Σιγκαπούρης στα Στενά του Ορμούζ την Πέμπτη.

Η νέα ανταλλαγή στρατιωτικών ενεργειών απειλεί να υπονομεύσει την εύθραυστη αποκλιμάκωση που είχε επιτευχθεί στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο CNN ότι τα τελευταία αμερικανικά πλήγματα δεν συνιστούν, προς το παρόν, επιστροφή σε γενικευμένες πολεμικές επιχειρήσεις.

Η Τεχεράνη καταγγέλλει παραβίαση της συμφωνίας

Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν χαρακτήρισε την αμερικανική επίθεση «ξεκάθαρη παραβίαση της πρώτης παραγράφου του Μνημονίου Κατανόησης» που υπεγράφη νωρίτερα μέσα στον μήνα μεταξύ των δύο χωρών.

Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν αμερικανικούς στόχους ως απάντηση, χωρίς ωστόσο να διευκρινίσουν ποιες εγκαταστάσεις αποτέλεσαν στόχο. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει ανεξάρτητη επιβεβαίωση των ιρανικών ισχυρισμών, ενώ η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) δεν σχολίασε τις σχετικές αναφορές.

Βανς: «Η βία θα απαντηθεί με βία»

Από αμερικανικής πλευράς, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον τήρησε πλήρως τους όρους της συμφωνίας.

«Αν υπάρχουν διαφωνίες για την εφαρμογή του Μνημονίου, μπορούν να σηκώσουν το τηλέφωνο. Όμως η βία θα απαντηθεί με βία», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.

Πρόοδος στο μέτωπο Ισραήλ – Λιβάνου

Παρά τη νέα ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σημειώθηκε πρόοδος σε ένα από τα βασικά ανοικτά μέτωπα της περιοχής.

Την Παρασκευή, οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και ο Λίβανος υπέγραψαν αρχική συμφωνία που αποσκοπεί στη δημιουργία πλαισίου για τον τερματισμό της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ, ανοίγοντας τον δρόμο για μια ευρύτερη ειρηνευτική διαδικασία.

Στο επίκεντρο τα Στενά του Ορμούζ

Μετά την υπογραφή της 60ήμερης εκεχειρίας την περασμένη εβδομάδα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε προειδοποιήσει ότι θα επανεκκινήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν εάν η Τεχεράνη παραβιάσει τους όρους της συμφωνίας.

Η συμφωνία προβλέπει τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και την έναρξη συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με αντάλλαγμα τη σταδιακή χαλάρωση των κυρώσεων.

Το βασικό ερώτημα πλέον είναι κατά πόσο η επανέναρξη των στρατιωτικών επιθέσεων θα επιβραδύνει την επιστροφή της ναυσιπλοΐας στα προπολεμικά επίπεδα.

Παρά τις συγκρούσεις των προηγούμενων ημερών, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη είχαν καταφέρει να συμφωνήσουν στην προσωρινή εκεχειρία, ακόμη και ενώ συνέχιζαν να ανταλλάσσουν στρατιωτικά πλήγματα.

Διαφωνίες για τα τέλη διέλευσης

Οι δύο πλευρές εξακολουθούν να διαφωνούν σε κρίσιμες πτυχές της συμφωνίας, μεταξύ των οποίων και το ενδεχόμενο επιβολής τελών ή άλλων οικονομικών επιβαρύνσεων στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με πληροφορίες που είχε μεταδώσει το Bloomberg, το Ομάν ενημέρωσε Ευρωπαίους αξιωματούχους ότι τελικά ενδέχεται να επιβληθούν ορισμένες χρεώσεις στα διερχόμενα πλοία.

Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να διατάξει τα αμερικανικά πλήγματα καταδεικνύει, σύμφωνα με αναλυτές, ότι η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει στρατιωτική ισχύ για να διασφαλίσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.

Από την άλλη πλευρά, η επίθεση που αποδίδεται στο Ιράν δείχνει ότι η Τεχεράνη επιδιώκει να διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, τα οποία είχε ουσιαστικά αποκλείσει μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, μετατρέποντάς τα στο ισχυρότερο διαπραγματευτικό της χαρτί απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Συνεχίζεται η ναυσιπλοΐα

Η επίθεση με drone αναζωπύρωσε τις ανησυχίες των ναυτιλιακών εταιρειών και των πληρωμάτων, χωρίς ωστόσο να διακόψει τη διέλευση των πλοίων από τα Στενά.

Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας, αρκετά εμπορικά πλοία συνέχισαν το Σάββατο να κινούνται μέσω διαδρομών κοντά στις ακτές του Ιράν και του Ομάν.

Η Τεχεράνη εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι κανένα πλοίο δεν μπορεί να διέλθει από τα Στενά του Ορμούζ χωρίς την άδειά της, ενώ αρκετά δεξαμενόπλοια είχαν αναστρέψει πορεία την Πέμπτη, έπειτα από προειδοποιήσεις που φέρεται να εξέπεμψε το ιρανικό ναυτικό.

Από την πλευρά της, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ διαβεβαίωσε ότι θα συνεχίσει να συντονίζει και να υποστηρίζει την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων που κινούνται μέσω των Στενών του Ορμούζ.