Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου: «Στη μέση του κόσμου-Η Κρήτη στην ευρωπαϊκή χαρτογραφία από τον 16ο έως τον 18ο αιώνα. Αναπαραστάσεις και ταυτότητες»

Οι περιοδικές εκθέσεις του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου αποτελούν προτάσεις ώστε να δούμε τον κόσμο από μία διαφορετική οπτική. Το μουσειολογικό τους σκεπτικό δεν περιορίζεται στην παρουσίαση άγνωστων ή παραγνωρισμένων έργων τέχνης εξέχουσας σημασίας. Επιθυμεί να αφήσει παρακαταθήκη εικόνες, γνώσεις αλλά και ερωτήματα που θα μας συνοδεύσουν για πολλά χρόνια.

Η Κρήτη στην ιστορική χαρτογραφία του 16ου έως και του 18ου αιώνα εικονογραφείται από πενήντα χάρτες που αφηγούνται με τη σειρά τους ο καθένας τα έργα και τις ημέρες των ανθρώπων της. Η έκθεση είναι καρπός συνεργασίας του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου με τον επιμελητή της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Κνωσό, Κωστή Χρηστάκη, αρχαιολόγο και τον καθηγητή της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών στο Πολυτεχνείο Κρήτης, Νίκο Σκουτέλη.

Μας δίνει την ευκαιρία να συναντήσουμε την βενετοκρατούμενη Κρήτη της εποχής της ακμής της, την κομβική της σημασία στο μέσο των θαλάσσιων εμπορικών δρόμων που κατέστησαν δυνατό τον κοσμοϊστορικό διάλογο μεταξύ Δύσης και Ανατολής, τον Κρητικό Πόλεμο με τη δραματική πολιορκία και την τελική πτώση του Χάνδακα και τέλος την χαρτογραφική προσάρτηση της νήσου στην Ελλάδα, που ήδη ήταν τμήμα της νικήτριας Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Μέσα από τη δυναμική σχέση των χαρτογράφων με τον κόσμο που κλήθηκαν να απεικονίσουν από την τοπογραφία, το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, τους κατοίκους, τους μύθους και την ιστορία της νήσου ως το σύμπαν, η καλλιτεχνική δημιουργία των χαρτών αναδείχτηκε για περισσότερο από τρεις αιώνες ως πεδίο επιστημονικού, πειραματισμού, βιώματος, πολιτικής προπαγάνδας, αμφισβήτησης της πραγματικότητας και ουτοπικής σκέψης.

Η συνάντηση αυτή αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό καθώς πραγματοποιείται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου το κέλυφος του οποίου καταλαμβάνει το αρχαίο έξαρμα της πόλης, τον ίδιο τον τόπο όπου ανεγέρθηκε η βενετική μονή του Αγίου Φραγκίσκου – τοπόσημο για τα καράβια που κατέφθαναν στον λιμένα από όλες τις ρότες της Μεσογείου. Σε αυτή τη μονή, με την μετατροπή της σε Χουνκιάρ Τζαμί, τελέστηκε άλλωστε η πρώτη προσευχή από τον πορθητή του ερειπωμένου Χάνδακα μετά από εικοσιένα χρόνια σκληρής πολιορκίας.

Τη συναρπαστική αυτή διαδρομή εξερευνά η έκθεση που ζωντανεύει με διαλέξεις, στρογγυλή τράπεζα, προβολή ταινίας, εργαστήριο και ξεναγήσεις καθ’ όλη τη διάρκειά της από τις 29 Σεπτεμβρίου 2026 έως τις 10 Ιανουαρίου 2027.

Τόπος: Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, Αίθουσα Περιοδικών Εκθέσεων
Περιοδική Έκθεση: «Στη μέση του κόσμου: Η Κρήτη στην ευρωπαϊκή χαρτογραφία από τον 16ο έως τον 18ο αιώνα. Αναπαραστάσεις και ταυτότητες»
Εγκαίνια Έκθεσης: 29 Σεπτεμβρίου 2026, 18.30
Διάρκεια έκθεσης: 29.09.2026 – 10.01.2027
Ώρες λειτουργίας: Ώρες λειτουργίας του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου
Είσοδος: 5 €