Επιστημονική Ημερίδα αφιερωμένη στον Ρεθεμνιώτη λαογράφο Παύλο Βλαστο

Με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό ετών από τον θάνατο του μεγάλου Ρεθεμνιώτη λαογράφου Παύλου Βλαστού, του ανθρώπου που δικαίως χαρακτηρίστηκε «Πατέρας της Κρητικής Λαογραφίας», διοργανώνεται Επιστημονική Ημερίδα αφιερωμένη στη ζωή, την ιστορία και την κοινωνική πραγματικότητα του Ρεθύμνου κατά τον 19ο αιώνα και τις αρχές του 20ού.

Η ημερίδα, με θέμα «Η ζωή στο Ρέθυμνο κατά τον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ού (1800-1926)», φιλοδοξεί να φωτίσει πτυχές της καθημερινότητας, της κοινωνικής οργάνωσης, της οικονομικής δραστηριότητας, των ηθών και των εθίμων της εποχής, αναδεικνύοντας παράλληλα τη σπουδαία συμβολή του Παύλου Βλαστού στη διάσωση και καταγραφή της κρητικής παράδοσης.

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 27 Ιουνίου  στο Κέντρο Πολιτισμικής και Κοινωνικής Διακονίας «Θεομήτωρ», με ώρα έναρξης 09:00 π.μ.

Η παρουσία επιστημόνων, ερευνητών, εκπαιδευτικών και φίλων της τοπικής ιστορίας αναμένεται να συμβάλει σε έναν γόνιμο διάλογο γύρω από την πολιτιστική κληρονομιά του Ρεθύμνου και το διαχρονικό έργο του Παύλου Βλαστού, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί πολύτιμη πηγή γνώσης για την ιστορία και τη λαογραφία της Κρήτης.

Η ημερίδα εντάσσεται στο πλαίσιο του ετήσιου προγράμματος εκδηλώσεων που οργανώνει η η Χορωδία και Ορχήστρα Παραδοσιακής Μουσικής «Παύλος Βλαστός», ενώ συνδιοργανωτές είναι η Ιερά Μητρόπολη Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου, η Ιερά Μητρόπολη Λάμπης, Συβρίτου και Σφακίων, η Περιφέρεια Κρήτης, ο Δήμος Ρεθύμνης, ο Δήμος Αμαρίου και η Ιστορική και Λαογραφική Εταιρεία Ρεθύμνης.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΗΜΕΡΙΔΑΣ

• 9.00-9.30 ΠΡΟΣΕΛΕΥΣΗ-ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ

«Παύλος Βλαστός, ο πατέρας της Κρητικής Λαογραφίας: ματιές στον βίο του».

Εισηγητής: Δημήτριος Σκρέκας, Επίκουρος Καθηγητής Βυζαντινής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης.

1^η ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Νικόλαος Δερεδάκης, Δάσκαλος-Ιστορικός Ερευνητής

• 9.30-9.45 «Το Ρέθυμνο του 19ου αιώνα μέσα από περιηγητικά κείμενα».

Εισηγητής: Γεώργιος Μαυροτσουπάκης, Φιλόλογος.

• 9.45-10.00 «Ο οικισμός Πλάκα στο Ρέθυμνο και η ιστορία του μέσα από ένα λαϊκό διήγημα».

Εισηγητής: Μάρκος Βαγιωνάκης, Τεχνολόγος γεωπονίας, Μελετητής τοπικής ιστορίας­- λαογραφίας.

• 10.00-10.15 «Στο σύνορο της ημεράδας και της αγριάδας. Λογοτεχνικές και λαογραφικές αναγνώσεις του Ρεθύμνου μέσα από το Χρονικό μιας Πολιτείας του Παντελή Πρεβελάκη».

Εισηγήτριες: Αναστασία Κοπανάκη, Θεολόγος - Κασσάνδρα Μπεϊκάκη, Φιλόλογος - Μαρία Πολάκη, Φιλόλογος, Καθηγήτριες Μέσης Εκπαίδευσης.

• 10.15-10.30 «Βυρσοδεψεία και κοινωνική τοπογραφία στο Ρέθυμνο του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ού αιώνα: Η ιστορία των Ταμπακαριών και η συμβολή τους στην ανάπτυξη της πόλης».

Εισηγητής: Γρηγόριος Γ. Παπαδοπετράκης, Δημ. Υπάλληλος, Μελετητής τοπικής ιστορίας.

• 10.30-10.45 Ερωτήσεις-Συζήτηση.

10.45-11.15 ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ-ΚΑΦΕΣ

2^η ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Μιχαήλ Στρουμπάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής

Πατριαρχικής Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Κρήτης

• 11.15-11.30 «Χριστιανοί και Τούρκοι στη λατρεία του Θεού στο Ρέθεμνος».

Εισηγητής: Θεόδωρος Ρηγινιώτης, Θεολόγος-Λαογράφος.

• 11.30-11.45 «Πριν τους Πρωτομάστορες - Τι χορεύαμε και πώς διασκεδάζαμε στο Ρέθυμνο του 19ου αιώνα».

Εισηγητής: Κωνσταντίνος Βασιλάκης, Ερευνητής Κρητικής Μουσικής.

• 11.45-12.00 «Το πανηγύρι της Γκαρδιώτισσας στον Φουρφουρά Αμαρίου το 1854 από το Αρχείο του Παύλου Βλαστού και τα δημοσιεύματά του στον τοπικό τύπο». 

Εισηγητής: Ανδρέας Λενακάκης, Φιλόλογος, Δρ. Λαογραφίας.

• 12.00-12.15 «Πρόσωπα της ψαλτικής στο Ρέθυμνο της εποχής του Παύλου Βλαστού».

Εισηγητής: Αντώνιος Μιχελουδάκης, Θεολόγος, Καθηγητής Βυζαντινής Μουσικής.

3^η ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Θεόδωρος Ρηγινιώτης, Θεολόγος-Λαογράφος

• 12.15-12.30 «Η εμπειρία του θανάτου και του πένθους στο Ρέθυμνο των τελών του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ού».

Εισηγήτρια: Αγγελική Λυγινού, Κοινωνιολόγος, Υποψήφια διδάκτωρ Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο.

• 12.30-12.45 «Ο Παύλος Βλαστός και τα πέπλα της πόλης.  Οι ιδιωματισμοί που χρησιμοποιούνται στα έθιμα του γάμου».

Εισηγητής: Μάνος Χ. Γοργοράπτης, Θεολόγος, Συγγραφέας, Ιστορικός Ερευνητής.

• 12.45-13.00 «Η των φυτών ιστορία στα ομώνυμα άσματα του Παύλου Βλαστού».

Εισηγητής: Εμμανουήλ Ανδρουλιδάκης, Δρ. Κλασσικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Μέλος ΕΔΙΠ της Πατριαρχικής Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Κρήτης.

• 13.00-13.15 «Τα ηρωικά άσματα της συλλογής του Παύλου Βλαστού ως ιστορικές πηγές».

Εισηγητής: Αθανάσιος Γιακουμάκης, Φιλόλογος-Ιστορικός, Καθηγητής Βυζαντινής Μουσικής, Πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Μασταμπά Ηρακλείου.

• 13.15-13.30 Ερωτήσεις-Συζήτηση.

ΜΕΣΗΜΕΡΙΑΝΗ ΔΙΑΚΟΠΗ

4^η ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρείο: Αριστείδης Μιχελουδάκης, Δικηγόρος-Πρωτοψάλτης

• 18.00-18.15 «Η εκπαιδευτική κατάσταση στο Ρέθυμνο στα χρόνια του Παύλου Βλαστού».

Εισηγητής: Δρ. Χάρης Στρατιδάκης, ιστορικός ερευνητής-συγγραφέας.

• 18.15-18.30 «Κοινωνικές παρεμβάσεις του Παύλου Βλαστού σε δίσεκτες εποχές».

Εισηγήτρια: Εύα Λαδιά, Δημοσιογράφος-Ιστορική ερευνήτρια.

• 18.30-18.45 «Ο τύπος του Ρεθύμνου στα χρόνια του Παύλου Βλαστού».

Εισηγητής: Ιωάννης Παπιομύτογλου, Πρώην Διευθυντής Δημόσιας Βιβλιοθήκης Ρεθύμνης.

• 18.45-19.00 «Η οικογενειακή βιβλιοθήκη ενός Ρεθεμνιώτη λογίου».

Εισηγητής: Κωνσταντίνος Παπαδάκης, Θεολόγος-Παλαιογράφος, Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κρήτης.

• 19.00-19.15 «Μάγοι, μάγισσες και μάγια στην εποχή του Παύλου Βλαστού».

Εισηγητής: Μανούσος Κλάδος, Δημοσιογράφος, Πρόεδρος Ιστορικής & Λαογραφικής Εταιρείας Ρεθύμνης

• 19.15-19.30 Ερωτήσεις-Συζήτηση.

ΛΗΞΗ ΗΜΕΡΙΔΑΣ: ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ