Η Ελλάδα της δεκαετίας του 1940, από το ΟΧΙ στον Εμφύλιο (podcasts)

Με τη συμπλήρωση αυτή την περίοδο 85 και 80 χρόνων από την γερμανική επίθεση κατά της Ελλάδας και από την έναρξη του Εμφυλίου πολέμου αντίστοιχα, δύο κορυφαία ορόσημα της ελληνικής δεκαετίας του 1940, οι "Αναλύσεις" έχουν παρουσιάσει μέσα από τα podcasts του Newshub μια σειρά από συζητήσεις ιστορικής αυτογνωσίας με γνωστούς και καθιερωμένους ιστορικούς, συγγραφείς και ερευνητές. Έτσι ώστε να έχουμε όλοι την ευκαιρία, μέσα από την γνώση που προσφέρει η σύγχρονη ιστορική έρευνα να μάθουμε κάτι περισσότερο για την πιο κρίσιμη ίσως δεκαετία της σύγχρονης Ελλάδας.

Με τον Τάσο Σακελλαρόπουλο, Δρ. Σύγχρονης Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, υπεύθυνο των ιστορικών αρχείων του Μουσείου Μπενάκη, συζητήσαμε για τις πολιτικές και κοινωνικές διαστάσεις του 1940 μέσα στο μεγάλο ιστορικό κάδρο της Ελλάδας από τον Μεσοπόλεμο ως τον Εμφύλιο. Τα πολιτικά ρήγματα στην Ελλάδα του ύστερου Μεσοπολέμου, από το αποτυχημένο βενιζελικό κίνημα του 1935 ως τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου προετοίμασαν εξελίξεις που εκδηλώθηκαν μετά την είσοδο της Ελλάδας στον πόλεμο και την κατάληψή της από τα γερμανικά και ιταλικά στρατεύματα, φτιάχνοντας ουσιαστικά το πολιτικό και σε ένα βαθμό και το κοινωνικό πλαίσιο της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Η Μαρίνα Πετράκη, ιστορικός, Δρ σύγχρονης ιστορίας του Πανεπιστημίου του Κεντ, συγγραφέας, μίλησε για όλα τα μέτρα που ελήφθησαν για την οργάνωση του πολέμου στα μετόπισθεν και για όλους τους τρόπους με τους οποίους ο ελληνικός λαός σύσσωμος στάθηκε στο πλευρό του στρατού συμμετέχοντας στην εποποιία του πολέμου του 1940-41. Μια σπάνια στιγμή εθνικής ενότητας, ομοψυχίας και κρατικής οργάνωσης με ολόκληρη την κοινωνία παρούσα και ενεργή στο πλευρό των μαχητών του ελληνοϊταλικού μετώπου.

Με τον Κωνσταντίνο Λαγό, ιστορικό και καθηγητή αεροπορικής ιστορίας στην Σχολή Ικάρων, συγγραφέα του βιβλίου "1941: Γερμανική εισβολή - Η μάχη των οχυρών", παρουσιάσαμε τον σχεδιασμό και την εξέλιξη της επίθεσης της ναζιστικής Γερμανίας στα Βαλκάνια και συγκεκριμένα στην Ελλάδα και την Γιουγκοσλαβία, την αμυντική οργάνωση των οχυρών της "Γραμμής Μεταξά" και τις χρυσές σελίδες πολεμικής δόξας που έγραψαν οι αξιωματικοί και στρατιώτες του Ελληνικού Στρατού στη Μάχη των Οχυρών!

Ο Στράτος Δορδανάς, αναπληρωτής καθηγητής ιστορίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, συγγραφέας πολλών σημαντικών μελετών για τη δεκαετία του 1940 και συνεπιμελητής του συλλογικού τόμου "Η μακρά νύχτα της Κατοχής", μίλησε αναλυτικά και σε βάθος για το ιστορικό πλαίσιο της Κατοχής στην Ελλάδα (1941-1944) τον ρόλο των κατακτητών, τα φαινόμενα της Αντίστασης και του δωσιλογισμού, τις ομοιότητες και διαφορές της Ελλάδας με τις άλλες κατεχόμενες ευρωπαϊκές χώρες του Β' ΠΠ, αλλά και για τη διαχείριση της ιστορικής μνήμης και για τον τρόπο που πρέπει να προσεγγίζουμε και να αναλύουμε ιστορικά τεκμήρια όπως οι φωτογραφίες από τις εκτελέσεις των 200 Ελλήνων πατριωτών στην Καισαριανή.

Ο Δημήτρης Σκαρτσιλάκης, συλλέκτης ιστορικών κειμηλίων και ιστορικός ερευνητής, περιέγραψε τα εγκλήματα των στρατευμάτων κατοχής στην Ελλάδα, την έρευνα και τη συλλογή ιστορικών κειμηλίων και τεκμηρίων, τη διαδικασία ανεύρεσης, πώλησης και ταυτοποίησης των φωτογραφιών και μίλησε για τη γνησιότητά τους και για τις θετικές και τυχόν αρνητικές συνέπειες που μπορεί να έχει η τεράστια δημοσιότητα γύρω από τις συγκεκριμένες φωτογραφίες.

Ο Σωτήρης Ριζάς, ιστορικός, Διευθυντής Ερευνών στο Κέντρο Ερεύνης Ιστορίας Νέου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών και συγγραφέας του βιβλίου "Απ' την Απελευθέρωση στον Εμφύλιο", μας μίλησε για την περίοδο 1945-1946 στην ελληνική πολιτική ιστορία, πώς η Ελλάδα πορεύτηκε από τη σύγκρουση των Δεκεμβριανών ως την έναρξη του Εμφυλίου, ποια ήταν τα κίνητρα και οι αποφάσεις του ΚΚΕ, ποια η στάση και οι εσωτερικές διεργασίες του αστικού πολιτικού κόσμου, τι ήταν η "Λευκή Τρομοκρατία" και σε ποιο βαθμό καθοδήγησε τις εξελίξεις και σε ποιο βαθμό καθόρισαν την πορεία της Ελλάδας οι διεθνείς ανταγωνισμοί που την ίδια περίοδο γεννούσαν τον Ψυχρό Πόλεμο.

Ακούστε ξανά τα podcasts του Newshub βάζοντας τις ιστορικές εξελίξεις σε μια προοπτική και αποκτώντας μια καθαρή ματιά για τη μεγάλη εικόνα των γεγονότων, των προσώπων και των επιλογών που διαμόρφωσαν καίρια μια εποχή που άλλαξε τα πάντα για την πολιτική και την κοινωνία στην πατρίδα μας.