Ηράκλειο: «Ότι απέμεινε…ιστορίες ανθρώπων από τη μάχη της Κρήτης»- Περιοδική έκθεση που συγκινεί

Η Περιφέρεια Κρήτης και η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών/Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, παρουσιάζουν μια περιοδική έκθεση αφιερωμένη στη Μάχη της Κρήτης (Μάιος 1941). «Ό,τι απέμεινε… Ιστορίες ανθρώπων από τη Μάχη της Κρήτης. Συλλογή Δημήτρη Σκαρτσιλάκη».

Η επετειακή έκθεση στηρίζεται στην προθυμία και τη συνέργεια του συλλέκτη Δημήτρη Σκαρτσιλάκη, ο οποίος εδώ και χρόνια, στο πλαίσιο της «αρχαιολογίας του πολέμου», συγκεντρώνει κάθε είδους υλικά τεκμήρια από τις συγκρούσεις του 1941 στη Μεγαλόνησο, αντικείμενα στρατιωτικά, προσωπικά, αφηγηματικά.

Μέσα από αντικείμενα σε πεδία μαχών «ξετυλίγονται» ιστορίες πολύ συγκινητικές και με πάρα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον.
Μπορεί κανείς να δει ένα βρετανικό παγούρι της εποχής του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου που βρέθηκε σε ένα χαράκωμα όπου βρισκόντουσαν δυο Νεοζηλανδοί, οι οποίοι προφανώς θάφτηκαν από την έκρηξη μιας βόμβας. Βρέθηκαν τα οστά τους πολλά χρόνια αργότερα και προσωπικά τους αντικείμενα και μαζί και αυτό το παγούρι ή η καραβάνα ενός στρατιώτη.

Ο Δημήτρης Σκαρτσιλάκης, ιστορικός ερευνητής-συλλέκτης μίλησε στην εκπομπή «Περίμετρο» της ΕΡΤ3 για αυτή τη μοναδική έκθεση που συγκινεί και διηγείται γεγονότα μιας άλλης εποχής.

«H έκθεση ουσιαστικά παρουσιάζει τη Μάχη της Κρήτης, αλλά χωρίς να δείχνει ουσιαστικά μάχη. Δηλαδή υπονοείται η μάχη μέσα από αντικείμενα προσωπικά ανθρώπων, οι οποίοι είτε χάθηκαν κατά τη διάρκεια της Μάχης της Κρήτης, είτε αιχμαλωτίστηκαν ή πέθαναν αργότερα μέσα στον πόλεμο. O ιθύνων νους πίσω από αυτή την έκθεση, αλλά και η μουσειολογική μελέτη είναι από τον Κλεάνθη Σιδηρόπουλο και η επιμέλειά της. Πρόκειται για μια πολύ πρωτότυπη ιδέα. Υπάρχουν οι πρώτοι σταυροί ταφής κατά τη διάρκεια της μάχης, γιατί αργότερα αυτοί οι σταυροί ανταλλάσσονταν με πιο περιποιημένους και σε πιο οργανωμένα νεκροταφεία, οπότε αυτοί κάποια στιγμή βγήκαν από την αρχική τους θέση.
Κάποιος τους μάζεψε και τους ανακύκλωσε, όπως συνέβαινε πολύ συχνά και μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όλα τα στρατιωτικά υλικά ανακυκλώνονταν και βρέθηκαν σε ένα κοτέτσι. το ζωνάρι του Δημήτρη Μιχελιδακη από τη Λούτρα Ρεθύμνου. Στις αρχές Ιουνίου έλαβαν χώρα τα μεγαλύτερα αντίποινα όσον αφορά τη Μάχη της Κρήτης.
Οπότε αυτό το ζωνάρι είναι το μοναδικό, ας το πούμε ζωντανό αποτύπωμα ενός ανθρώπου που σκοτώθηκε από τα ναζιστικά στρατεύματα εισβολής, τον Ιούνιο του 1941. Η γυναίκα του το διέσωσε, το πήρε δηλαδή από το από τον νεκρό άνδρα της. Επειδή υπήρχε μεγάλη φτώχεια εκείνη την εποχή ένα μέρος από αυτό το ζωνάρι το έκανε ρούχα για τα παιδιά που πεινούσαν, αλλά το υπόλοιπο που έμεινε έχει απάνω το αίμα του άντρα της και τρύπες από τις σφαίρες των εκτελεστών. Οπότε σε συνδυασμό μαζί με φωτογραφίες αδημοσίευτες από μια παρόμοια εκτέλεση κάπου στο Ρέθυμνο, δίνει μια δραματική, μια ακόμα πιο δραματική νότα στην όλη έκθεση. Τα αντίποινα, δηλαδή οι γερμανικές θηριωδίες στο νησί είναι ένα μέρος από αυτή την έκθεση», ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ.Σκαρτσιλάκης.

Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν τη Δευτέρα 2 Ιουνίου 2025, στις 19:00, στο Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, όπου η έκθεση θα παραμείνει έως τον Σεπτέμβριο.