Μαρία Δασκαλογιάννη: Ο βίος της κόρης του Εθνομάρτυρα της Κρήτης

Οι Οθωμανοί θεωρούσαν τις Ελληνίδες τα ουρί του παραδείσου. Ήθελαν οπωσδήποτε να έχουν δίπλα τους μια Ελληνίδα, είτε ως σύζυγο, είτε ως επίσημη αγαπημένη. Σπανίως, οι Ελληνίδες ζευγάρωναν με τη θέλησή τους με μουσουλμάνους. Η Μαρία Δασκαλογιάννη ήταν μια από τις πολλές Ελληνίδες που παντρεύτηκαν δια της βίας.

Η ιστορία της ξεκινάει από τα Ορλωφικά, που το 1770 οι Έλληνες ξεσηκώθηκαν, εναντίον των Τούρκων. Αρχηγός των επαναστατημένων Σφακιανών στα Ορλωφικά ήταν ο πατέρας της ,προεστός της Ανώπολης, Ιωάννης Βλάχος ή Δασκαλογιάννης, που καταγόταν από την οικογένεια Σκορδαλών ,οι οποίοι ήταν γνωστοί με την επωνυμία Βλάχοι.

Ο Δασκαλογιάννης, είπε τα σχέδια του στην κόρη του Μαρία πως θα ξεσηκώσει τους Χριστιανούς για “Ελευθερία ή Θάνατο”. Της είπε επίσης να στήσει αμέσως τον αργαλειό, γιατί πίστευε πως ήταν ταγμένη από το Θεό να υφάνει, να ράψει και να κεντήσει μυστικά, την πρώτη επαναστατική σημαία της Κρήτης. Έτσι, στις 25 Μαρτίου του ίδιου χρόνου, που ο Δασκαλογιάννης κήρυξε την επανάσταση της Κρήτης, το φλάμπουρο που κέντησε η Μαρία με το σταυρό στη μέση, παραδόθηκε στα χέρια των Σφακιανών αγωνιστών.

Ο Δασκαλογιάννης πολέμησε τους Τούρκους, αλλά η τελευταία του μάχη ,ήταν καταστροφική ανάμεσα στην Ανώπολη και Αράδενα.Με τη βοήθεια τρίτων, συνομίλησε με τον Τούρκο πασά του Ηρακλείου, που του υποσχέθηκε πως αν και ο ίδιος παραδοθεί, θα συζητήσουν για αμνηστία και ανεξαρτησία των Σφακιών. Όμως, μόλις παραδόθηκε, χωρίς συζήτηση, ο πασάς έδωσε εντολή να τον γδάρουν ζωντανό και να τον κρεμάσουν, αφού τον βασανίσουν, στο πεύκο που βρισκόταν στην πλατεία στις Τρεις Καμάρες του Ηρακλείου στις 17 Ιουνίου του 1771.

Αιχμάλωτοι συνελήφθησαν και πολλοί στενοί συγγενείς του, όπως ο αδερφός του Νικολάκης, αλλά και οι θυγατέρες του Μαρία και Ανθούσα. Στην περιοχή Λουτρού χάθηκε και η γυναίκα του Δασκαλογιάννη, η Σγουρομάλλινη, η οποία προσπαθούσε να σώσει τα κορίτσια της από τους Τούρκους. Πληγώθηκε κατά τη διαφυγή τους, έπεσε κάτω και πρόλαβαν οι Τούρκοι να αρπάξουν τα δύο κορίτσια. Η Μαρία και η Ανθούσα, μεταφέρθηκαν κι αυτές στο Ηράκλειο αλλά ήταν σε πλήρη απομόνωση και δεν γνώριζαν τα μαρτυρια του πατέρα τους.

Την Μαρία, οι δεσμώτες την παρέδωσαν στον αρχιλογιστή της Τουρκικής διοίκησης τον Αμπλού Αχμέτ. Κοπέλα 18 χρονών, ο Τούρκος εκτίμησε τις αρετές και τη χάρη Μαρίας, την παντρεύτηκε και την πήρε μαζί του επιστέφοντας στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν πλούσιος, ήπιος χαρακτήρας, ανεκτικός και επιεικής. Δεν την υποχρέωσε να ασπασθεί τον Ισλαμισμό.

Ο Αμπλού Αχμέτ αγάπησε, την Μαρία η οποία του χάρισε δυο γιούς. Έζησε κοντά του αρχοντικά, έχοντας μετατρέψει ένα δωμάτιο σε κρυφό εκκλησάκι. Ποτέ δεν ξέχασε, τα λόγια του πατέρα της, που της είχε πει κάποτε: «Εγώ παιδί μου θα πεθάνω γρήγορα. Οι Τούρκοι θα σε πιέσουν να τουρκέψεις. Να μην λησμονείς μόνο, ότι εγώ θα σου στείλω μέσα από τον τάφο μου, ευχή ή κατάρα. Να προτιμήσεις το θάνατο με την ευχή μου, παρά την τουρκική ζωή με την κατάρα μου».

Ο Τούρκος σύζυγός της πέθανε το 1816 και δύο χρόνια αργότερα έχασε και τους δύο γιούς της, άλλοι λένε ότι σκοτώθηκαν σε πολέμους κι άλλοι από ασθένεια. Έτσι η Μαρία Δασκαλογιάννη, βρέθηκε κάτοχος μιας τεράστιας περιούσιας αλλά μόνη. Η ίδια πάντως ζούσε με τρόπο εντελώς χριστιανικό.

Η Μαρία, όταν ξέσπασε η Επανάσταση των Ελλήνων, έζησε στην Κωνσταντινούπολη τις φρικαλεότητες κατά των Ελλήνων (απαγχονισμός του Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄, απαγχονισμός των συνοδικών μητροπολιτών, απειλές εξόντωσης όλων των Χριστιανών κ.λπ.) και αποφάσισε να φύγει κρυφά. Ντύθηκε καλογριά και βρήκε ένα εμπορικό μπρίκι με καπετάνιο Κρητικό, ο οποίος όμως δεν είχε άδεια να αποπλεύσει. Το απόγευμα εμφανίστηκε μπροστά στον καπετάνιο, με στρατιωτική συνοδεία κρατώντας στα χέρια της γραπτή άδεια που τους επέτρεπε να αποπλεύσουν. Ο καπετάνιος ζήτησε να μάθει ποια είναι και είχε τόση δύναμη. Η Μαρία αφηγήθηκε τη ζωή της και εξήγησε ότι την προστάτευε ο Μεγάλος Διερμηνέας της Υψηλής Πύλης ο Μουρούζης, ο οποίος της εξασφάλισε την άδεια να φύγει από την Κωνσταντινούπολη. Η Μαρία του εξήγησε ότι ήταν και αυτή Κρητικιά, θυγατέρα του Δασκαλογιάννη, που ήταν ένας από τους αρχηγούς των Σφακίων που οι άνομοι Αγαρηνοί τον έγδαραν ζωντανό. Του είπε επίσης ότι την παρέδωσαν στον ντεφτερντάρη του πασά, ο οποίος την έκανε γυναίκα του και γι αυτό βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη και ότι θέλει να πάει στην Τήνο, για να προσκυνήσει τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, που μόλις είχε βρεθεί. Πράγματι η περίφημη εικόνα είχε ανακαλυφθεί μετά το οράματα της μοναχής Πελαγίας στις 30 Ιανουαρίου 1821. Ο πλοίαρχος και οι άλλοι ναυτικοί όταν άκουσαν την αφήγηση της Μαρίας, έμειναν κατάπληκτοι.

Η Μαρία αφιέρωσε τη ζωή της στο θεό και χήρα πια, το 1820, πήρε την απόφαση να γίνει καλόγρια στην Τήνο. Η Μαρία, παρέμεινε στην Τήνο και όπως λέγεται είναι από τους πρώτους που συνετέλεσαν να ιδρυθεί το Πανελλήνιο Ίδρυμα της Ευαγγελίστριας, συγκεντρώνοντας πολλά χρήματα από τους γνωστούς που είχε στην Κωνσταντινούπολη, αλλά και διαθέτοντας σημαντικά ποσά και από τη δική της περιουσία. Πέθανε στο νησί της Παναγίας το 1823, σε ηλικία 70-71 ετών περίπου.

Μύθοι και Θρύλοι της Κρήτης