Ο Δήμαρχος Ηρακλείου στα εγκαίνια της έκθεσης «Πολιτική και Κοινωνία στην Κρητική Πολιτεία 1898-1913»

Με κάθε λαμπρότητα εγκαινιάστηκε στην Βασιλική του Αγίου Μάρκου η έκθεση «Πολιτική και Κοινωνία στην Κρητική Πολιτεία 1898-1913» την οποία επιμελήθηκαν το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών & Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» και συνδιοργανώνεται από τον Δήμο Ηρακλείου και το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκε ο Σεβασμιότατος Αρχιεπίσκοπος Κρήτης Ευγένιος, ο Δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός με την σύζυγο του Άση Λυγερού, ο Βουλευτής Ηρακλείου Λευτέρης Αυγενάκης, η Αντιπεριφερειάρχης Γεωργία Μηλάκη, ο εκπρόσωπος και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων Θοδωρής Κουτσογιάννης, ο Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος» Νίκος Παπαδάκης, η υπεύθυνη των ερευνητικών Προγραμμάτων και Αναπληρώτρια Διευθύντρια του Ιδρύματος Αργυρώ Βατσάκη, η Υπεύθυνη των Συλλογών του Ιδρύματος Χαρά Αποστολάκη, ο Επιμελητής Ιστορικών Συλλογών και αναπληρωτής Διευθυντής του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης Αγησίλαος Καλουτσάκης, η αρμόδια Αντιδήμαρχος Πολιτισμού Ρένα Παπαδάκη η οποία και προλόγισε την εκδήλωση, ο Αντιδήμαρχος Καθαριότητας Περιβάλλοντος & Ενέργειας Νίκος Γιαλιτάκης, ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Ηρακλείου Παντελής Ρυακιωτάκης, ο Πρόεδρος και η Αντιπρόεδρος της ΔΕΠΑΝΑΛ Κώστας Βαρβεράκης και Μάρα Παναγιωτάκη και η Δημοτική Σύμβουλος Άρια Χουρδάκη.

Ο Δήμαρχος Ηρακλείου, ο οποίος είναι και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος», κατά την τοποθέτηση του αναφέρθηκε στα χρόνια της Κρητικής Πολιτείας και στην προσωπικότητα του Ελευθερίου Βενιζέλου που αναδείχθηκε μέσα από τη συγκεκριμένη περίοδο, τονίζοντας εμφατικά ότι σήμερα που η Ευρώπη σκιάζεται από το φάσμα του ολοκληρωτισμού, χρειάζεται έναν Ελευθέριο Βενιζέλο: «Δεν μπορεί κανείς σήμερα να μην αναζητήσει ξανά τον Βενιζέλο και να σκεφτεί ότι η διαρκής πρόκληση δεν είναι βέβαια να φέρουμε το Βενιζέλο στα μέτρα μας, αλλά να βρεθούν πολιτικοί άνθρωποι οι οποίοι θα αρθούν στο μέτρο του Ελευθερίου Βενιζέλου. Η περίοδος της Κρητικής Πολιτείας είναι μια περίοδος η οποία καταλήγει σε μια γενικευμένη εθνική συγκρότηση για την Ευρώπη αλλά στην πρώτη δεκαετία του περασμένου αιώνα τίποτα δεν είναι ακόμα δεδομένο. Αυτό θα πρέπει κανείς να το σκεφτεί και μέσα σε ευρωπαϊκά συμφραζόμενα. Και δεν μπορούμε παρά να σκεφτούμε ότι αυτή τη στιγμή από την Ευρώπη λείπουν ηγέτες με το ανάστημα του Ελευθερίου Βενιζέλου. Η Ευρώπη χρειάζεται σήμερα έναν Ελευθέριο Βενιζέλο, η Ευρώπη στην οποία γίνονται οι τόσο κρίσιμες γερμανικές εκλογές και στις 24/2 συμπληρώνονται 3 χρόνια από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αυτή η Ευρώπη που σκιάζεται από ένα φάσμα ολοκληρωτισμού που για πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία έρχεται από τη Δύση. Αυτή η Ευρώπη θα χρειαζόταν ένα-και ίσως ένας θα αρκούσε;- ένα Ελευθέριο Βενιζέλο.».

Μιλώντας για την προσωπικότητα του Ελευθερίου Βενιζέλου ο Αλέξης Καλοκαιρινός σημείωσε: «Για τον Βενιζέλο και για την δράση και παρουσία του μέσα στην Κρητική Πολιτεία, θέλω να πω ότι είναι μάλλον η πρώτη από πολλές στιγμές, αν θεωρήσουμε ότι μιλάμε για μια μεγάλη δεκαπενταετή ιστορική στιγμή, όπου αναδεικνύεται αυτή η, πέρα από κάθε κοινό δεδομένο, διορατικότητα και αίσθηση του πολιτικού χρόνου. Αν δει κανείς πώς στέκεται ο Βενιζέλος ως Πρόεδρος της Συνέλευσης στις Αρχάνες, πώς μεταβαίνει σε σχέση με  το καθεστώς της Κρήτης, αν δει κανείς τη στάση του Βενιζέλου από την απαρχή της αυτονομίας με την δραστηριότητα του στο Θέρισο, όπου ξεκολλάει αυτό που φαινόταν ότι κινδυνεύει να τραβήξει τα πράγματα πίσω και στη συνέχεια τη στάση του ως πλέον πρωθυπουργός που λέει την κατάλληλη στιγμή θα γίνουν όλα. Αυτή η αίσθηση του Βενιζέλου νομίζω ότι αιφνιδίαζε το περιβάλλον του και εξόργιζε τους αντιπάλους του, αλλά δικαιώθηκε πολιτικά.». 

Ο Αλέξης Καλοκαιρινός δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει όλους τους συντελεστές της έκθεσης την οποία όπως τόνισε αξίζει να επισκεφθεί το κοινό αλλά και τα σχολεία και αναφερόμενος στην περίοδο της Κρητικής Πολιτείας σημείωσε: «Η Κρητική Πολιτεία, που μπορεί να φαίνεται σαν ένα εξωτικό ιστορικό περιστατικό, είναι μια πρόκληση να σκεφτούμε για τις ιστορικές διαδρομές, τις ιστορικές συγκυρίες ακόμα και τις ιστορικές τυχαιότητες οι οποίες οδηγούν σε μια διαδρομή που μας φέρνει μέχρι εδώ· και πού μας πηγαίνει από εδώ και πέρα; Η Κρητική Πολιτεία είναι μια περίοδος πολιτικής μετάβασης αλλά και μετασχηματισμών και μεταβολών στην κοινωνία, την οικονομία, την εκπαίδευση σε ένα περιβάλλον πληθυσμιακής ρευστότητας που θα επιταθεί μετά την ένταξη της Κρήτης στον εθνικό κορμό φτάνοντας και στα δραματικά γεγονότα της Μικρασιατικής Καταστροφής.».

Αναφερόμενος στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος», ο Δήμαρχος Ηρακλείου τόνισε: «Είναι μεγάλη επιτυχία, να σταθείς στο ύψος της προσωπικότητας στην οποία αφιερώνεις τη δράση σου. Είναι ένα μεγάλο στοίχημα που έχει επιτύχει το Ίδρυμα με την ερευνητική και εκπαιδευτική του δράση. Και με το άνοιγμα του, με τη μουσειακή του ματιά, στις νέες τεχνολογίες, θεωρώ ότι δικαιώνει και τον τίτλο του Εθνικού Ιδρύματος και είναι μια πρωτοπορία η οποία τιμά την Κρήτη. Με την ευκαιρία θέλω να συγχαρώ το Ίδρυμα για τη διάκριση του από την Ακαδημία Αθηνών στην Τάξη των Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών που συνέπεσε, όχι βεβαίως συμπτωματικά, με την πρώτη του 25ετία, από τις αρκετές 25ετίες που έχει να διανύσει.». 

Ο Πρόεδρος του Ιδρύματος Νίκος Παπαδάκης ευχαρίστησε τον Δήμαρχο Ηρακλείου και το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης για την μακρόχρονη συνεργασία και μιλώντας για την έκθεση και την προσωπικότητα του Ελευθερίου Βενιζέλου σημείωσε: «Η έκθεση θέλει να αποδώσει την νέα εποχή που ξεκινούσε για την Κρήτη σε μια δύσκολη περίοδο. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος προσπάθησε να αποφύγει τις συγκρούσεις με τις Μεγάλες Δυνάμεις και αυτό ήταν το κέδρος για την Κρήτη και την Ελλάδα, ότι δηλαδή ο Βενιζέλος είχε συλλάβει τη σημασία της ισορροπίας των Δυνάμεων, φαινόμενο σπάνιο στη νεότερη ιστορία. Δυστυχώς το παράδειγμα του δεν ακολουθήθηκε στην περίπτωση της Κύπρου. Πράγματι Βενιζέλοι δεν γεννώνται ή δεν γίνονται κατ’ επιταγή. Τουλάχιστον, οι επίγονοι να κρατήσουν τις παρακαταθήκες και τα διδάγματα του.». 

Ο εκπρόσωπος και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων Θοδωρής Κουτσογιάννης εξέφρασε την ικανοποίηση του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για την έκθεση, ευχαρίστησε το Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος», τον Δήμο Ηρακλείου και το Ιστορικό Μουσείο και σημείωσε ότι: «Αυτή η έκθεση δεν είναι μια ακόμα δράση του Ιδρύματος. Είναι η ευκταία εκδοχή δράσεων που θέλει το Ίδρυμα της Βουλής να παράγει και να διαχέει σε όλο το κοινό ανά την επικράτεια. Η έκθεση εδώ πήρε ακόμη μεγαλύτερο βάθος και προοπτική ακόμα και από αισθητικής πλευράς και εμπλουτίστηκε και με εκθέματα από το σημαντικό Ιστορικό Μουσείο Κρήτης αποκτώντας άλλη διάσταση. Οφείλουμε πολλά στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος και στον αεικίνητο Γενικό Διευθυντή του Νίκο Παπαδάκη για τις κοινές δράσεις, εκθέσεις, συνέδρια και εκδόσεις μας.».

Μετά την ολοκλήρωση των ομιλιών, τους παρισταμένους ξενάγησε στην έκθεση η Υπεύθυνη των Συλλογών του Ιδρύματος «Ελευθέριος Βενιζέλος» Χαρά Αποστολάκη.

Υπενθυμίζεται ότι η έκθεση «Πολιτική και Κοινωνία στην Κρητική Πολιτεία 1898-1913» παρακολουθεί, σε συνδυασμό με τα μεγάλα πολιτικά και στρατιωτικά γεγονότα, τη σταδιακή συγκρότηση της νεοσύστατης κρατικής οντότητας, μέσα από τους θεσμούς που δημιουργούνται. Παράλληλα, προβάλλει όψεις της αγροτικής και αστικής ζωής της περιόδου, τις εξελίξεις στην κοινωνία,  τα επιτεύγματα στον πολιτισμό και την παιδεία. Ο επισκέπτης, μέσα από τα πρωτότυπα τεκμήρια και τις αναπαραγωγές σπάνιου φωτογραφικού υλικού, μπορεί να αποκτήσει μια ζωντανή αίσθηση του ιστορικού χρόνου και της κοινωνίας της Κρήτης, στο γύρισμα του 19ου προς τον 20ό αιώνα.

Το υλικό της έκθεσης αποτελείται από πρωτότυπα τεκμήρια και αναπαραγωγές σπάνιου φωτογραφικού υλικού. Προέρχεται από τα αρχεία του Εθνικού Ιδρύματος «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος», από τη Συλλογή της Ισμήνης Κριάρη, τα φωτογραφικά αρχεία του Μουσείου Μπενάκη, το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης/Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο, τη Συλλογή Έργων Τέχνης της Alpha Bank, του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης, της Δημοτικής Πινακοθήκης Ηρακλείου και τη Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων.

Βασιλική Αγίου Μάρκου - Δημοτική Πινακοθήκη Ηρακλείου

Διάρκεια έκθεσης: 17/2/2025 – 24/03/2025

Είσοδος ελεύθερη