Θέμα newshub.gr: Εκστρατεία για να αναδειχθεί το βενετσιάνικο μονοπάτι του Αη Γιάννη Φαιστού (φωτογραφίες)

Ο Αη Γιάννης είναι ένας όμορφος οικισμός λίγο πριν το αρχαίο παλάτι της Φαιστού. Ίχνη κατοίκησης της περιόδου της ενετοκρατίας υπάρχουν διάσπαρτα σε όλη την περιοχή. Το σημερινό χωριό του Αγίου Ιωάννη στις νότιες παρυφές της αρχαίας πόλης αποτελεί το φτωχικό κατάλοιπο ενός ένδοξου παρελθόντος.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ

Οἰκισμός κτισμένος στή θέση τῆς ἀρχαίας πόλης Φαιστοῦ, ΝΔ τοῦ ἀνακτόρου. Τήν ὀνομασία του ὀφείλει προφανῶς στήν ὁμώνυμη ἐκκλησία (Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Θεολόγος).
Ὁ οἰκισμός ἀναφέρεται στήν ἐπαρχία Πυργιώτισσας, Ν. Ἡρακλείου, τό 1577 ἀπό τό Fr. Barozzi, Agjos Janus Meligha, ἀπό τόν Καστροφύλακα S. Zuanne Meljngha, μέ 89 κατ. τό 1583, καί ἀπό τό Βασιλικά S. Giovanj Meglia τό 1630. Στήν τουρκική ἀπογραφή τοῦ 1671 ἀναφέρεται Αyo Yani μέ 18 χαράτσα. Στήν αἰγυπτιακή ἀπογραφή τοῦ 1834 ἀναφέρεται Haghio Ianni μέ 8 χριστιανικές καί 3 τουρκικές οἰκογένειες. Στήν ἀπογραφή τοῦ 1881 ἀναφέρεται Ἅγιος Ἰωάννης, μέ 151 κατοίκους Χριστιανούς. Τό 1900 εἶναι στόν ἴδιο Δῆμο, κάτ. 125, τό 1920 εἶναι στόν ἀγροτικό Δῆμο Καμηλαρίου μέ κάτ. 89, τό 1928 στήν κοινότητα Καμηλαρίου μέ κάτ. 89, τό 1940 κάτ. 113, τό 1951 134, τό 1961 100 καί τό 1971 κάτ. 92. Τό 1981 (ἐθνική ἀπογραφή) ὁ οἰκισμός εἶχε 74 κατοίκους, τό 199Ι εἶχε 103 κατοίκους καί τό 2001 εἶχε 88 κατοίκους.

Το Βενετσιάνικο μονοπάτι και η εγκατάλειψη

Ο Αη Γιάννης στις ημέρες μας είναι τόπος προορισμού για καλοφαγάδες της τοπικής γαστρονομίας. Όταν κάποιος θελήσει να επισκεφτεί και να σεργιανίσει τα στενά σοκάκια του θα γεμίσει δέος και θλίψη η ψυχή του από την οσμή της εγκατάλειψης. Οι λιγοστοί κάτοικοι νιώθουν εγκατάλειψη από την εκάστοτε αυτοδιοίκηση. Προσπαθούν με χίλιους τρόπους αντίδρασης να βγουν από το αδιέξοδο της απομόνωσης, του κάκου, φωνή βοώντος εν τη ερήμω. Εν έτει 2020 ο παραδοσιακός αυτός οικισμός με ιστορική σημασία καταρρέει, γίνεται ερείπια και στο τέλος θα λέμε:
 «Ενθάδε κείται ο βενετσιάνικος οικισμός Αη Γιάννης»!!!

Ακούγοντας το παράπονο δια ζώσης των κατοίκων και του πολιτιστικού συλλόγου « Ο Λόγιος» αλλά και το «βουβό παράπονο» των λιγοστών εναπομεινάντων σπιτιών, θέλησα να ενεργήσω άμεσα και να ενημερώσω τους πάντες μέσω του ραδιοφώνου της Μεσαράς «Dreamfm 90,7» και τους εκλεκτούς Σοφία Πλουτινάκη και Στράτο Κυδωνάκη, οι οποίοι ομολογουμένως αποδέχτηκαν με γρήγορα αντανακλαστικά την έκκλησή μου για τη σπουδαιότητα του θέματος. Σκοπός μου ήταν να μάθουν οι Μεσαρίτες τι συμβαίνει στο διπλανό οικισμό και να ενεργοποιηθούν.
Στον οικισμό υπάρχει ένα μονοπάτι που συνδέει το μοναστήρι του αγ. Γεωργίου με το χωριό. Το μονοπάτι αυτό ήταν ο κεντρικός δρόμος τη δεκαετία του ‘50 αλλά και μέχρι το ‘80 οι μαθητές των σχολείων με παρότρυνση των δασκάλων, καθάριζαν το μονοπάτι κι έτσι πολλοί περιπατητές το επέλεγαν για να φθάσουν στο παλάτι της Φαιστού.

Το ζητούμενο:

Να ενεργοποιηθούν οι τοπικές αρχές ο Δήμος Φαιστού στην αρμοδιότητα του οποίου ανήκει το εν λόγω μονοπάτι, οι κοινότητες και οι πολιτιστικοί σύλλογοι Μεσαράς, η αρχαιολογική υπηρεσία, αν και δεν είναι στην αρμοδιότητά της, εν τούτοις μπορεί να βοηθήσει παρέχοντας στους ειδικούς μελετητές, την πολύτιμη βοήθειά της.
Κανείς δεν επιρρίπτει ευθύνες για την μακρόχρονη αδιαφορία πλην όμως τα επόμενα βήματα πρέπει να είναι άμεσα και συντονισμένα χωρίς δεύτερη αναβολή!!! 

 
Το μονοπάτι μπορεί να καθαριστεί όχι από μηχανήματα, γιατί κάτω από αυτό βρίσκεται η αρχαία πόλη της Φαιστού, επομένως χρειάζεται μελέτη και προσοχή. Ν’ αξιοποιηθούν τ’ αξιοθέατα κι ακόμη να δημιουργηθεί κατά μήκος της διαδρομής ένα ανοικτό προσεγμένο μουσείο γεωργικής ιστορίας [ π.χ. υπάρχει και σαπίζει αριστερά του μονοπατιού η παλιά αλωνιστική μηχανή και ο νέοι αλλά ούτε και οι επισκέπτες δεν ξέρουν τι είναι ακριβώς και την προσπερνούν αδιάφορα].

Θέλουμε ανάπτυξη, θέλουμε ανάδειξη ιστορικών μονοπατιών και οικισμών τι περιμένουμε τον από μηχανής θεό να τα φτιάξει και να μας τα σερβίρει στο πιάτο;
Ο καθείς από το δικό του στασίδι ας εργαστεί δίχως το μέλημα πληρωμής και προσωπικού συμφέροντος!
Εγώ άρχισα την λεπτομερή έρευνα και ανάδειξη του θέματος και θα συνεχίσω ως το τελικό επιθυμητό αποτέλεσμα, οι ειδικοί ας πάρουν τη σκυτάλη κι ας εργαστούν ώστε να το φέρουν.

* Η Εύα Καπελλάκη – Κοντού εινα εκπαιδευτικός και αρθρογράφος Lettere Classiche dell’ Universita’ degli studi di Napoli “Federico II”