Έχει άνοια ο Ντόναλντ Τραμπ; -Τα σημάδια που ανησυχούν τους γιατρούς

Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης έχει βρεθεί το τελευταίο διάστημα η υγεία του αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, με αφορμή δηλώσεις, εμφανίσεις και αναρτήσεις που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις τόσο στον πολιτικό κόσμο όσο και σε μερίδα ειδικών, πυροδοτώντας ερωτήματα ακόμη και για το ενδεχόμενο άνοιας.

Η συζήτηση αναζωπυρώθηκε μετά από δημόσιες τοποθετήσεις πολιτικών αντιπάλων αλλά και συντηρητικών σχολιαστών, οι οποίοι εκφράζουν ανησυχία για πιθανές αλλαγές στη συμπεριφορά και τον λόγο του. Μεταξύ άλλων, γίνεται λόγος για αντιφάσεις, αποσπασματική ρητορική και δυσκολία διατήρησης συνεκτικής σκέψης σε ομιλίες και δημόσιες παρεμβάσεις.

Χαρακτηριστικές είναι ορισμένες δηλώσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας. Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν έχει αναφερθεί σε «επικίνδυνη ρητορική» και «ακραίες τοποθετήσεις», ενώ η πρώην πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων, Νάνσι Πελόζι είχε στο παρελθόν θέσει ζήτημα ενεργοποίησης της 25ης Τροπολογίας, κάνοντας λόγο για «ανησυχητική συμπεριφορά». Από την πλευρά των Ρεπουμπλικανών, ο πρώην βουλευτής Άνταμ Κίνζινγκερ έχει δηλώσει ότι «κάτι δεν πάει καλά» με τον τρόπο που εκφράζεται δημόσια.

Ωστόσο, οι τοποθετήσεις αυτές παραμένουν πολιτικές εκτιμήσεις και δεν συνοδεύονται από επίσημη ιατρική διάγνωση.

Οι εκτιμήσεις ειδικών και τα όρια της δημόσιας ανάλυσης

Στο δημόσιο διάλογο έχουν τοποθετηθεί και ειδικοί. Ο John Gartner, κλινικός ψυχολόγος και πρώην καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Johns Hopkins, έχει υποστηρίξει ότι ορισμένα μοτίβα λόγου και συμπεριφοράς που εμφανίζονται σε δημόσιες παρεμβάσεις θα μπορούσαν να είναι συμβατά με γνωστική έκπτωση. Μάλιστα, εκφράζει σοβαρές ανησυχίες, υποστηρίζοντας ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρεί «σημαντική επιδείνωση» στον τρόπο ομιλίας και σκέψης του Ντόναλντ Τραμπ. Όπως αναφέρει, εντοπίζει επαναλαμβανόμενα μοτίβα όπως αποσπασματικός λόγος, δυσκολία ολοκλήρωσης προτάσεων και ασυνέπεια στη σκέψη, τα οποία κατά την εκτίμησή του θα μπορούσαν να παραπέμπουν σε γνωστική έκπτωση.

Σε ορισμένες παρεμβάσεις του, μάλιστα, έχει διατυπώσει την άποψη ότι ενδέχεται να υπάρχουν ενδείξεις που ανάγονται ακόμη και σε προηγούμενα χρόνια, κάνοντας λόγο για πιθανή μορφή μετωποκροταφικής άνοιας, μία νευροεκφυλιστική νόσο που επηρεάζει κυρίως τη συμπεριφορά και τον λόγο, και η οποία έχει γίνει ευρύτερα γνωστή και από την περίπτωση του ηθοποιού Μπρους Γουίλις.

Αντίστοιχα, ο πνευμονολόγος και αναλυτής δημόσιας υγείας Vin Gupta έχει επισημάνει στοιχεία όπως σύγχυση, επαναλήψεις και δυσκολία ολοκλήρωσης σκέψης, τα οποία, σε γενικό επίπεδο, μπορεί να σχετίζονται με γνωστικές διαταραχές.

Παρά τις εκτιμήσεις αυτές, οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι τέτοιου είδους παρατηρήσεις δεν μπορούν να οδηγήσουν σε ασφαλή ιατρικά συμπεράσματα χωρίς πλήρη κλινική αξιολόγηση.

Εξάλλου, στην ιατρική κοινότητα ισχύει η αρχή ότι δεν μπορεί να γίνει διάγνωση από απόσταση, χωρίς άμεση εξέταση και πλήρες ιατρικό ιστορικό.

Οι φήμες και τα fact-checks

Την ίδια ώρα, η συζήτηση ενισχύθηκε από φήμες που κυκλοφόρησαν το πρώτο Σαββατοκύριακο του Απριλίου 2016, κυρίως μέσω social media, σύμφωνα με τις οποίες ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, φέρεται να αντιμετώπισε αιφνίδιο πρόβλημα υγείας και να μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο Walter Reed, με αναφορές ακόμη και για κλείσιμο δρόμων γύρω από την περιοχή.

Ωστόσο, σύμφωνα με το PolitiFact, οι ισχυρισμοί αυτοί δεν επιβεβαιώνονται και δεν υπάρχουν στοιχεία που να τεκμηριώνουν ότι συνέβη κάποιο τέτοιο περιστατικό.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ταχύτητα διάδοσης πληροφοριών στα social media συχνά ενισχύει μη τεκμηριωμένους ισχυρισμούς, δημιουργώντας σύγχυση γύρω από θέματα υγείας.

Τι είναι η άνοια και ποια είναι τα βασικά συμπτώματα

Η άνοια δεν αποτελεί μία συγκεκριμένη νόσο, αλλά έναν όρο που περιγράφει ένα σύνολο συμπτωμάτων που σχετίζονται με έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών.

Μεταξύ των πιο συχνών ενδείξεων περιλαμβάνονται:

διαταραχές μνήμης
δυσκολία συγκέντρωσης
αποδιοργάνωση σκέψης και λόγου
αλλαγές στη συμπεριφορά και την κρίση

Οι ειδικοί τονίζουν ότι τέτοια συμπτώματα μπορεί να έχουν πολλές αιτίες και δεν αρκούν από μόνα τους για διάγνωση.

Το βασικό συμπέρασμα

Παρά τη δημόσια συζήτηση και τις επιμέρους εκτιμήσεις, δεν υπάρχει καμία επίσημη επιβεβαίωση ότι ο Ντόναλντ Τραμπ πάσχει από άνοια ή άλλη γνωστική διαταραχή.

Το θέμα αναδεικνύει κυρίως τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη δημόσια εικόνα ενός πολιτικού προσώπου και στα όρια της ιατρικής αξιολόγησης, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου οι πληροφορίες – και οι φήμες – διαδίδονται με ταχύτητα.

Σε κάθε περίπτωση, η αξιολόγηση της γνωστικής υγείας απαιτεί κλινική εξέταση και δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά σε δημόσιες εμφανίσεις ή αποσπασματικά στοιχεία.