ΕΕΣ: Ανεπαρκής η εποπτεία των συνοριακών ελέγχων εντός Σένγκεν στην πανδημία

Ανεπαρκή χαρακτηρίζει το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο την εποπτεία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των συνοριακών ελέγχων εντός του χώρου Σένγκεν στη διάρκεια της πανδημίας.

Σε ειδική έκθεσή του που δημοσιεύεται σήμερα το ΕΕΣ αναφέρει ότι, καθώς η ΕΕ δεν διαθέτει τα σωστά εργαλεία, δεν ανταποκρίθηκε επαρκώς στον εποπτικό της ρόλο σε ένα πλαίσιο προκλήσεων για το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών  που δημιούργησε η πανδημία covid-19. 

Από τον Μάρτιο του 2020, τα κράτη μέλη επανέφεραν τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα, καθώς έλαβαν μέτρα για τον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της ΕΕ σε μια προσπάθεια περιορισμού της διασποράς του ιού. Η απόκριση των κρατών μελών στην πανδημία έχει λάβει διάφορες μορφές, που συχνά συνδυάζονται μεταξύ τους και στις οποίες συγκαταλέγονται:

οι διασυνοριακοί ταξιδιωτικοί περιορισμοί, όπως η απαίτηση τήρησης καραντίνας ή επίδειξης αρνητικού αποτελέσματος διαγνωστικού ελέγχου COVID- 19, και
η απαγόρευση των μη ουσιωδών μετακινήσεων.
Ωστόσο, η εποπτεία των ελέγχων αυτών δεν ήταν ικανή να διασφαλίσει πλήρως την τήρηση των κανόνων Σένγκεν, οι οποίοι διευκολύνουν την ελεύθερη κυκλοφορία στην ΕΕ. Επιπλέον, οι ελεγκτές εφιστούν την προσοχή, αφενός, στην έλλειψη συντονισμού των ταξιδιωτικών περιορισμών που επέβαλλαν τα κράτη μέλη και, αφετέρου, στην ύπαρξη ασυνεπειών στην καθοδήγηση και στις συστάσεις της ΕΕ.

Η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων στην ΕΕ διαφέρει από την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα του χώρου Σένγκεν, η οποία σημαίνει ότι οι πολίτες μπορούν να μετακινούνται ελεύθερα εντός του χώρου Σένγκεν, χωρίς να υπόκεινται σε ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα. Γενικώς, οι πολίτες της ΕΕ απολαύουν ελεύθερης κυκλοφορίας σε ολόκληρη την επικράτειά της, συμπεριλαμβανομένης της κυκλοφορίας προς και από κράτη μέλη της ΕΕ που δεν έχουν (ακόμη) καταργήσει τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα.

Κάθε πολίτης της ΕΕ έχει δικαίωμα να κυκλοφορεί ελεύθερα εντός της επικράτειάς της. Η ελεύθερη αυτή κυκλοφορία διευκολύνεται από την κατάργηση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα του χώρου Σένγκεν, ο οποίος περιλαμβάνει 22 χώρες της ΕΕ και 4 εκτός ΕΕ και αποτελεί έναν χώρο μετακινήσεων χωρίς σύνορα εντός Ευρώπης. Εντούτοις, το εν λόγω δικαίωμα μπορεί να περιοριστεί για λόγους δημόσιας τάξης, ασφάλειας ή υγείας. Από το 2015, αρκετές χώρες της ΕΕ έχουν επαναφέρει τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα ως αντίδραση στη μεταναστευτική κρίση ή στις απειλές για την ασφάλεια (κυρίως τρομοκρατία). Τελευταία, στη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, πολλά κράτη μέλη έλαβαν μέτρα για τον περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της ΕΕ σε μια προσπάθεια περιορισμού της διασποράς του ιού. Σε περίπτωση επαναφοράς των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα του χώρου Σένγκεν, τα κράτη μέλη οφείλουν να ενημερώνουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία παραμένει αρμόδια για να αξιολογεί κατά πόσον οι προτεινόμενοι περιορισμοί συνάδουν με τη νομοθεσία της ΕΕ και δεν παραβιάζουν το δικαίωμα της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων.

«Η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων αποτελεί μία από τις τέσσερις θεμελιώδεις ελευθερίες της ΕΕ και βρίσκεται στον πυρήνα του ευρωπαϊκού εγχειρήματος από τη σύλληψή του. Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή θα έπρεπε να είχε ελέγξει προσεκτικά αν οι περιορισμοί που επιβάλλονταν στη διάρκεια της πανδημίας COVID ήταν όλοι τους χρήσιμοι και δικαιολογημένοι», δήλωσε ο Baudilio Tomé Muguruza, Μέλος του ΕΕΣ και αρμόδιος για τον έλεγχο. «Ευελπιστούμε ότι τα ευρήματα του ελέγχου μας θα συμβάλουν στις εν εξελίξει συζητήσεις σχετικά με την επανεξέταση του συστήματος Σένγκεν.»

Οι ελεγκτές εξέτασαν το σύνολο των 150 κοινοποιήσεων των κρατών μελών σχετικά με τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα που υποβλήθηκαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή μεταξύ Μαρτίου 2020 και Ιουνίου 2021. Από αυτές, οι 135 σχετίζονταν αποκλειστικά με την COVID-19.

Από την εξέταση αυτή προκύπτει σαφώς ότι οι κοινοποιήσεις δεν παρείχαν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι οι συνοριακοί έλεγχοι αποτελούσαν πράγματι μέτρο έσχατης ανάγκης, ή ότι ήταν αναλογικοί και περιορισμένης διάρκειας. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν έχει κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει για συνοριακούς ελέγχους που επιβλήθηκαν πριν από την πανδημία.

Επίσης, η Επιτροπή δεν έλαβε όλες τις εκθέσεις που έπρεπε να της διαβιβαστούν εντός τεσσάρων εβδομάδων από την άρση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα. Όπως και στην περίπτωση των μέτρων ελέγχου που επιβλήθηκαν εξαιτίας της μεταναστευτικής κρίσης και των απειλών για την ασφάλεια πριν από την πανδημία COVID-19, η Επιτροπή δεν ζήτησε πρόσθετα στοιχεία, ούτε εξέδωσε σχετική γνώμη. Η αξιολόγηση των ελεγκτών της ΕΕ είναι επομένως σαφής: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν προέβαινε στις ενδεδειγμένες εποπτικές ενέργειες, προκειμένου να εξακριβώνει κατά πόσον η επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα ήταν σύμφωνη με τη νομοθεσία Σένγκεν.

Μια άλλη δυσκολία που αντιμετώπισε η Επιτροπή ήταν τα όρια που θέτει το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο όσον αφορά την εποπτεία των ταξιδιωτικών περιορισμών λόγω της COVID-19. Μολονότι τα κράτη μέλη είναι αποκλειστικώς αρμόδια για την εφαρμογή των εν λόγω περιορισμών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οφείλει να προωθεί μια συντονισμένη προσέγγιση, ώστε να ελαχιστοποιείται ο αντίκτυπος στις διασυνοριακές μετακινήσεις εντός της ΕΕ. Για τον σκοπό αυτό εξέδιδε γενικώς έγκαιρη καθοδήγηση. Όμως, σύμφωνα με τους ελεγκτές, οι οδηγίες αυτές σχετικά με τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα δεν ήταν αρκετά πρακτικές και εφαρμόσιμες.

Η Επιτροπή επίσης ανέπτυξε πρωτοβουλίες για τον συντονισμό των μέτρων που επηρεάζουν την ελεύθερη κυκλοφορία. Μία από αυτές ήταν η πλατφόρμα «Re-open EU», που εγκαινιάστηκε την 1η Ιουνίου 2020 για να υποστηρίξει την ασφαλή επανέναρξη των ταξιδιών και του τουρισμού σε ολόκληρη την ΕΕ. Ωστόσο, ένα και πλέον χρόνο αργότερα, εννέα κράτη μέλη (Βουλγαρία, Δανία, Γερμανία, Εσθονία, Γαλλία, Ρουμανία, Σλοβενία, Φινλανδία και Σουηδία) δεν είχαν ακόμη υποβάλει επικαιροποιημένα στοιχεία. Ομοίως, η προσπάθεια της Επιτροπής να αντισταθμίσει την έλλειψη μιας δομής διακυβέρνησης κρίσεων συστήνοντας την ομάδα ενημέρωσης για τον κορονοϊό δεν κατέληξε στην εφαρμογή συνεπούς προσέγγισης. Οι ελεγκτές της ΕΕ θεωρούν ότι οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί που επιβλήθηκαν στη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 εξακολουθούσαν να είναι ασυντόνιστοι σε μεγάλο βαθμό και ότι η Επιτροπή δεν μπόρεσε να κάνει τίποτα για να μη δημιουργηθεί ένα συνονθύλευμα από μεμονωμένα μέτρα, πολύ διαφορετικό μάλιστα από το ένα κράτος μέλος στο άλλο.

Επισημαίνεται ότι η Συνθήκη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΕΕ) ορίζει ότι η ΕΕ οφείλει να παρέχει στους πολίτες της έναν «χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης χωρίς εσωτερικά σύνορα, μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων». Οι πολίτες της ΕΕ θεωρούν την ελεύθερη κυκλοφορία ως μια ιδιαίτερα σημαντική κατάκτηση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η ελευθερία των πολιτών να μετακινούνται, να σπουδάζουν και να εργάζονται οπουδήποτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί το πλέον αναγνωρίσιμο από τους πολίτες επίτευγμα της ΕΕ, πρώτο σε αναφορά σε σχετικές έρευνες σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, προηγούμενο ακόμη και του ευρώ ή της ειρήνης.

Τα τελευταία χρόνια, στις εκθέσεις ελέγχου το ΕΕΣ έχει καλύψει την πτυχή «εξωτερικά σύνορα» της στρατηγικής σχετικά με τον χώρο Σένγκεν εξετάζοντας τα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης (hotspots) στην Ελλάδα και την Ιταλία, τη διαχείριση της μετανάστευσης (συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών ασύλου και μετεγκατάστασης), τα συστήματα ΤΠ20, τις επιχειρήσεις του Frontex, την πολιτική σχετικά με τις επιστροφές και την επανεισδοχή και την υποστήριξη από την Ευρωπόλ της καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης μεταναστών.

Προκλήσεις και μελλοντικές προοπτικές για τον μηχανισμό Σένγκεν
18Παρόλο που ο χώρος Σένγκεν, ποτέ στο παρελθόν, δεν είχε βρεθεί αντιμέτωπος με κατάσταση παρόμοια με αυτή της πανδημίας COVID-19, αυτός ο χώρος μετακινήσεων χωρίς σύνορα έχει ήδη αμφισβητηθεί με την επαναφορά των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα από το 2015 και έπειτα. Η πανδημία ήλθε να προστεθεί στις ήδη υφιστάμενες εντάσεις που είχαν δημιουργήσει η μεταναστευτική κρίση και οι τρομοκρατικές απειλές, με τον συνακόλουθο κίνδυνο «οι προσωρινοί έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα να αποκτήσουν μεσοπρόθεσμα ημιμόνιμο χαρακτήρα».

H Επιτροπή, προκειμένου να αντιμετωπίσει την κατάσταση αυτή, τον Ιούνιο του 2021 δημοσίευσε μια στρατηγική σχετικά με τον χώρο Σένγκεν. Στις βασικές δράσεις της στρατηγικής για έναν χώρο Σένγκεν χωρίς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα περιλαμβάνονται: i) οι πολιτικοί και τεχνικοί διάλογοι με τα κράτη μέλη που επί μακρόν επιβάλλουν ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα, ii) μια πρόταση κανονισμού για την τροποποίηση του κώδικα συνόρων του Σένγκεν και iii) η κωδικοποίηση των κατευθυντήριων γραμμών και των συστάσεων που καταρτίζονται σε σχέση με την COVID-19. Τον Δεκέμβριο του 2021, η Επιτροπή δημοσίευσε την πρότασή της για την τροποποίηση του κώδικα συνόρων του Σένγκεν.

Στόχος του εν προκειμένω ελέγχου ήταν να διαπιστωθεί κατά πόσον η Επιτροπή ανέλαβε αποτελεσματική δράση για την προστασία του δικαιώματος της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων στη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Προκειμένου να απαντήσουμε σε αυτό το βασικό ερώτημα του ελέγχου, θέσαμε δύο υποερωτήματα:

Ήταν αποτελεσματική η από μέρους της Επιτροπής εποπτεία των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα του χώρου Σένγκεν και των ταξιδιωτικών περιορισμών;
Διευκόλυνε η Επιτροπή τον συντονισμό της δράσης των κρατών μελών, προκειμένου να μετριαστεί ο αντίκτυπος τόσο των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα του χώρου Σένγκεν όσο και των ταξιδιωτικών περιορισμών;
Τα τελευταία χρόνια, στις εκθέσεις ελέγχου μας έχουμε καλύψει την πτυχή «εξωτερικά σύνορα» της στρατηγικής σχετικά με τον χώρο Σένγκεν εξετάζοντας τα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης (hotspots) στην Ελλάδα και την Ιταλία, τη διαχείριση της μετανάστευσης (συμπεριλαμβανομένων των διαδικασιών ασύλου και μετεγκατάστασης), τα συστήματα ΤΠ, τις επιχειρήσεις του Frontex, την πολιτική σχετικά με τις επιστροφές και την επανεισδοχή και την υποστήριξη από την Europol της καταπολέμησης της παράνομης διακίνησης μεταναστών.

Ο εν προκειμένω έλεγχος, που καλύπτει την περίοδο από τον Μάρτιο του 2020 έως τον Ιούνιο του 2021, ασχολείται με την πτυχή «εσωτερικά σύνορα» της εν λόγω στρατηγικής. Ειδικότερα, εξετάσαμε την από μέρους της Επιτροπής εποπτεία των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα και των ταξιδιωτικών περιορισμών που επέβαλαν τα κράτη μέλη, καθώς και τα μέτρα που αυτή έλαβε κατά την έναρξη της πανδημίας για τη διευκόλυνση του συντονισμού των δράσεων. Στόχος του ΕΕΣ με το συγκεκριμένο έλεγχο είναι να συμβάλει στις εν εξελίξει συζητήσεις σχετικά με την επανεξέταση του συστήματος Σένγκεν, συμπεριλαμβανομένης της αναθεώρησης του κώδικα συνόρων του Σένγκεν.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του ΕΕΣ φαίνεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθούσε τους περιορισμούς που επέβαλαν τα κράτη μέλη στην ελεύθερη κυκλοφορία, τα όρια που θέτει το νομικό πλαίσιο δεν της επέτρεψαν να ασκήσει απρόσκοπτα τον εποπτικό
ρόλο της. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν ασκούσε την επιβεβλημένη εποπτεία, προκειμένου να διασφαλίζει ότι οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα ήταν σύμφωνοι με τη νομοθεσία Σένγκεν. Διαπιστώνεται ότι οι κοινοποιήσεις των κρατών μελών σχετικά με τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα δεν παρείχαν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αυτοί αποτελούσαν μέτρο έσχατης ανάγκης, ήταν αναλογικοί και περιορισμένης διάρκειας. Τα κράτη μέλη δεν κοινοποιούσαν στην Επιτροπή όλους τους επιβαλλόμενους νέους συνοριακούς ελέγχους, ούτε υπέβαλλαν τις υποχρεωτικές εκ των υστέρων εκθέσεις για την αξιολόγηση, μεταξύ άλλων, της αποτελεσματικότητας και της αναλογικότητας των ελέγχων που διεξήγαν στα εσωτερικά σύνορα. Οι σχετικές εκθέσεις δεν περιείχαν επαρκείς πληροφορίες όσον αφορά τις σημαντικές αυτές πτυχές.

Η μη κοινοποίηση σημαντικών πληροφοριών από τα κράτη μέλη επηρέαζε αρνητικά την ικανότητα της Επιτροπής να αναλύει κατά τρόπο εμπεριστατωμένο κατά πόσο τα μέτρα ελέγχου των συνόρων συμμορφώνονταν με τη νομοθεσία Σένγκεν. Εντούτοις, από την έναρξη της πανδημίας COVID-19, η Επιτροπή δεν ζήτησε πρόσθετες πληροφορίες από τα κράτη μέλη, ούτε εξέδωσε γνώμη σχετικά με τους συνοριακούς ελέγχους.

Η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) εξέδωσαν εγκαίρως καθοδήγηση, προκειμένου να διευκολυνθεί ο συντονισμός των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα και των ταξιδιωτικών περιορισμών. Ωστόσο, η καθοδήγηση σχετικά με τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα δεν περιλάμβανε πρακτικές λεπτομέρειες, παραδείγματος χάριν όσον αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη έπρεπε να αποδείξουν τη συμμόρφωσή τους με τις αρχές της αναλογικότητας και της απαγόρευσης των διακρίσεων, ούτε και ορθές πρακτικές σχετικά με τη διαχείριση των εσωτερικών συνόρων στη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Το ECDC δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση της χρησιμότητας και του αντικτύπου της καθοδήγησης που παρέχει, καθότι δεν έχει καμία τέτοια νομική υποχρέωση.

Η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή σημαντικές πρωτοβουλίες με σκοπό τον συντονισμό των μέτρων που έχουν αντίκτυπο στην ελεύθερη κυκλοφορία. Ανέπτυξε επίσης τη διαδικτυακή πύλη «Re-Open EU» με σκοπό την ενοποίηση των βασικών πληροφοριών σχετικά με τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς για τους πολίτες. Εντούτοις, ακόμη και ένα έτος μετά την έναρξη της πανδημίας, οι πρακτικές των κρατών μελών καταδεικνύουν ότι οι αντιδράσεις τους εξακολουθούσαν να χαρακτηρίζονται ως επί το πλείστον από έλλειψη συντονισμού και να μην είναι πάντοτε συνεπείς με την καθοδήγηση της Επιτροπής και τις συστάσεις του Συμβουλίου.

Βάσει των συμπερασμάτων αυτών, το ΕΕΣ συνιστά στην ΕΕ:

να ασκεί στενή εποπτεία των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα·
να εξορθολογίσει τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς·
να παράσχει περισσότερο πρακτική καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα.
Επιπλέον, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) οφείλει να βελτιώσει την παρακολούθηση της εφαρμογής της καθοδήγησης που παρέχει.

Συμπεράσματα και συστάσεις
Βάσει των διαθέσιμων στοιχείων το ΕΕΣ καταλήγει στο συμπέρασμα ότι παρόλο που η Επιτροπή παρακολουθούσε τους περιορισμούς που επέβαλλαν τα κράτη μέλη στην ελεύθερη κυκλοφορία στη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, τα όρια που θέτει το νομικό πλαίσιο αποτέλεσαν
πρόσκομμα στην άσκηση του εποπτικού ρόλου της. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν προέβαινε στις ενδεδειγμένες εξακριβώσεις, προκειμένου να διασφαλίζει ότι οι έλεγχοι στα εσωτερικά σύνορα ήταν σύμφωνοι με τη νομοθεσία Σένγκεν. Παρότι υπήρξαν αρκετές σχετικές πρωτοβουλίες σε επίπεδο ΕΕ, οι δράσεις των κρατών μελών για την καταπολέμηση της COVID-19 χαρακτηρίζονταν ως επί το πλείστον από έλλειψη συντονισμού.

Η ΕΕ έχει την εντολή και την υποχρέωση να αναλαμβάνει δράση σε περίπτωση ενδεχόμενης μη συμμόρφωσης. Μπορεί να κινεί διαδικασίες επί παραβάσει, ωστόσο δεν το έχει πράξει ακόμη, παρόλο που διατηρεί επιφυλάξεις σχετικά με τη συμμόρφωση με την ενωσιακή νομοθεσία των επί μακρόν εφαρμοζόμενων στα εσωτερικά σύνορα ελέγχων που σχετίζονται με τη μετανάστευση και με απειλές για την ασφάλεια. Αντ’ αυτού, προέκρινε τη λύση ηπιότερων μέτρων και τον συντονισμό χωρίς απτά αποτελέσματα, δεδομένου ότι εξακολουθούν να εφαρμόζονται στα εσωτερικά σύνορα έλεγχοι που επανεισήχθησαν πριν από μία και πλέον εξαετία.

Το ΕΕΣ συστήνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

να προβαίνει σε λεπτομερείς εξακριβώσεις αναφορικά με τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα
να εξορθολογίσει τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τους ταξιδιωτικούς περιορισμούς
να παράσχει περισσότερο πρακτική καθοδήγηση σχετικά με την εφαρμογή των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα
να βελτιώσει την παρακολούθηση της εφαρμογής της καθοδήγησης που παρέχει το ECDC
Σημειώνεται ότι η ειδική έκθεση 13/2022, με τίτλο «Ελεύθερη κυκλοφορία στην ΕΕ στη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 – Περιορισμένη η εποπτεία των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα και ασυντόνιστες οι δράσεις των κρατών μελών» είναι διαθέσιμη στον ιστότοπο του ΕΕΣ (eca.europa.eu).

Το ΕΕΣ σχεδιάζει επίσης να δημοσιεύσει εντός του έτους ειδική έκθεση σχετικά με τις πρωτοβουλίες της ΕΕ για τη διευκόλυνση των ασφαλών μετακινήσεων στη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.

moneyreview.gr