Έφυγε από τη ζωή ο σπουδαίος αστρονόμος Φρανκ Ντρέικ

Πέθανε σε ηλικία 92 ετών, στο σπίτι του στην Καλιφόρνια, ο επιφανής ραδιοαστρονόμος Φρανκ Ντρέικ, διάσημος σε όλο τον κόσμο για την πρωτοπόρα έρευνα του πάνω στην αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης και την ακόμη πιο διάσημη ομώνυμη "Εξίσωση Ντρέικ" (Drake Equation) που υπολογίζει τον πιθανό αριθμό εξωγήινων πολιτισμών στον γαλαξία μας με βάση μια σειρά από παραμέτρους.

Επρόκειτο για ένα θέμα ταμπού που φόβιζε τους αστρονόμους και συνεχίζει ακόμη να κρατά πολλούς σε απόσταση από τη σχετική έρευνα μέχρι σήμερα. Χάρη στην τόλμη του, ο Ντρέικ ενέπνευσε λίγους αλλά αποφασισμένους επιστήμονες να ασχοληθούν πιο σοβαρά με το ζήτημα. Σήμερα πια, χάρη στην ανακάλυψη χιλιάδων εξωπλανητών, η σημαντική ιστορική συνεισφορά του γίνεται καλύτερα αντιληπτή. Σε ένα σύμπαν που έχει ηλικία περίπου 13,8 δισεκατομμυρίων ετών, δεν είναι καθόλου απίθανο να έχουν υπάρξει πολιτισμοί σε άλλους κόσμους.

Ο Ντρέικ υπήρξε καθηγητής αστρονομίας και αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας-Σάντα Κρουζ, καθώς επίσης επί 19 χρόνια πρόεδρος του Ινστιτούτου Αναζήτησης Εξωγήινης Νοημοσύνης (SETI). Το 1961, όσο εργαζόταν στο ραδιοτηλεσκόπιο National Radio Astronomy Observatory (NRAO) στη Δυτική Βιρτζίνια και ενώ είχε από το 1960 ξεκινήσει την πρώτη οργανωμένη έρευνα ραδιοσημάτων από "έξυπνες" εξωγήινες πηγές (Project Ozma), παρουσίασε τη διάσημη πια εξίσωση του που έκτοτε αποτέλεσε πλαίσιο αναφοράς για τις μελέτες αναφορά με την πιθανότητα να βρεθούν εξωγήινοι.

Πέρα από την εξίσωση, η οποία ήταν ένα θεωρητικό κατασκεύασμα (που πήγε κόντρα στις προκαταλήψεις των συναδέλφων του, πολλοί από τους οποίους μέχρι σήμερα απαξιώνουν την έρευνα για τους εξωγήινους), σε όλη την καριέρα του εργάσθηκε για να τελειοποιήσει τις τεχνικές μεθόδους ανίχνευσης ραδιοσημάτων από εξωγήινη νοημοσύνη. Επίσης συμμετείχε στην ανακάλυψη των ζωνών ακτινοβολίας του Δία και έπαιξε σημαντικό ρόλο στις παρατηρήσεις που οδήγησαν στην κατανόηση των αστέρων νετρονίων (πάλσαρ).

Ο Ντρέικ δημιούργησε το 1974 το πρώτο διαστρικό μήνυμα που μεταδόθηκε σκόπιμα στο διάστημα από τη Γη, γνωστό ως "μήνυμα Αρεσίμπο" από το όνομα του ομώνυμου ραδιοτηλεσκοπίου. Επίσης πήρε μέρος, μαζί με τον αστρονόμο Καρλ Σέιγκαν και άλλους, στον σχεδιασμό των μηνυμάτων στις πλάκες που τοποθετήθηκαν στις διαστημοσυσκευές Pioneer 10 και 11, καθώς επίσης του αντίστοιχου χρυσού δίσκου στα σκάφη Voyager 1 και 2, με μηνύματα προοριζόμενα να δουν εξωγήινοι (το κατά πόσο θα τα καταλάβουν είναι άλλο θέμα…).

Ο Ντρέικ είχε γεννηθεί στο Σικάγο το 1930, είχε σπουδάσει φυσική στο Πανεπιστήμιο Κορνέλ της Νέας Υόρκης και είχε πάρει το διδακτορικό του στην αστρονομία από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. Μετά τη θητεία του στο ραδιοτηλεσκόπιο NRAO και αφού διεύθυνε το τηλεσκόπιο Αρεσίμπο στο Πουέρτο Ρίκο (1966-68), εργάστηκε στο Εργαστήριο Αεριώθησης (JPL) της Αμερικανικής Διαστημικής Υπηρεσίας (NASA), προτού γίνει καθηγητής αστρονομίας στο Κορνέλ (1976) και μετά στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας-Σάντα Κρουζ (1984-1996).

Μετά τη συνταξιοδότηση του συνέχισε άοκνα τη μελέτη του πάνω στην ανίχνευση εξωγήινης ζωής, μέσω σχεδιασμού νέου τύπου ραδιοτηλεσκοπίων. Υπήρξε μέλος της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ και της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών.

ΑΠΕ-ΜΠΕ