Και εγένετο το ηλεκτρικό αεροπλάνο – Πού θα χρησιμοποιηθεί

 Kitty Hawk. Οι αδερφοί Ράιτ. Η εφεύρεση της τουρμπίνας. Και ένα κρύο πρωί στο Βερμόντ, κάνοντας κύκλους πάνω από τη λίμνη Τσάμπλεν, το Alia.

Στο μυαλό του πιλότου Κρίστοφερ Καπούτο, καθεμία από αυτές τις στιγμές αποτελεί σημείο καμπής για την αεροναυπηγική.

«Μπροστά σας έχετε την ιστορία», είπε πρόσφατα ο κ. Καπούτο, μιλώντας από το cockpit ενός αεροπλάνου που ακολουθούσε από κοντά το Alia. Το Alia έχει περίεργο σχήμα, σαν άγαλμα του Αλεξάντερ Κάλντερ, και πετούσε χωρίς να κάνει σχεδόν καθόλου θόρυβο.

Πρόκειται στην πραγματικότητα για την πρώτη ιπτάμενη μπαταρία. Και αντιπροσωπεύει έναν μεγαλόπνοο στόχο της αεροναυτιλίας: ένα αεροσκάφος που δεν θα χρειάζεται καύσιμα και άρα δεν θα έχει εκπομπές άνθρακα, ένα αεροπλάνο που θα μπορεί να απογειώνεται και να προσγειώνεται χωρίς διάδρομο και να «πηδάει» από τον ένα σταθμό φόρτισης στον άλλο.

Το Alia κατασκευάστηκε από την Beta Technologies, όπου ο Καπούτο εργάζεται ως εκπαιδευτής πτήσεων. Η start-up που μετράει πέντε χρόνια ζωής είναι «παιδί» της Μαρτίν Ροθμπλατ, ιδρύτριας της Sirius XM και της φαρμακευτικής United Therapeutics, και του Κάιλ Κλαρκ, μηχανικού από το Χάρβαραντ και πρώην επαγγελματία παίκτη χόκεϊ. Έχει μια μοναδική αποστολή, με στόχο τις μεταφορές εμπορευμάτων και όχι επιβατών.

Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας των ΗΠΑ (FAA) δεν έχει δώσει ποτέ αδειοδότηση σε ηλεκτρικό αεροσκάφος, καθώς δεν θεωρούνται ασφαλή για εμπορική χρήση. Οι εταιρείες περιμένουν ότι αυτό θα αλλάξει, αλλά σταδιακά, καθώς αντιμετωπίζονται οι φόβοι για την ασφάλειά τους.

Η Beta έχει λάβει χρηματοδότηση 400 εκατ. δολάρια από την αμερικανική κυβέρνηση και από εταιρείες όπως η Amazon. Ελπίζει να πάρει αδειοδότηση από τη FAA το 2024.

Το όραμα της εταιρείας είναι τα ηλεκτρικά αεροσκάφη cargo να αντικαταστήσουν τα φορτηγά που ταξιδεύουν μικρές αποστάσεις, παράγοντας επιβλαβή αέρια με τις εξατμίσεις τους, και γεμίζουν τους δρόμους των ΗΠΑ.

Με όριο τα 460 χιλιόμετρα ανά φόρτιση, τα αεροσκάφη αυτά θα προσγειώνονται σε επιφάνειες φόρτισης ηλιακής ενέργειας οι οποίες θα φτιάχνονται από κοντέινερ. Η Beta φτιάχνει επίσης ειδικό φορτιστή που «η ομάδα μας τοποθετεί στα αεροδρόμια όλς της χώρας», σύμφωνα με τον Κάιλ Κλαρκ.

Η Beta ελπίζει ότι ένα αεροπλάνο σαν το δικό της μπορεί να αποτελέσει τον καταλύτη για να «αποκεντρωθεί» το παραδοσιακό μοντέλο αποστολών προϊόντων. Έτσι, θα υπάρξει μια απεξάρτηση από κέντρα όπως το Λούισβιλ, το Κεντάκι και το Μέμφις του Τενεσί και θα ξαναχτιστεί η εφοδιαστική αλυσίδα.

Πρόκειται για υψηλές φιλοδοξίες. Όμως, η United Parcel Service έχει ήδη αγοράσει 10 Alias, τα οποία θα παραδοθούν το 2024, και έχει δηλώσει τη θέλησή της να αγοράσει άλλα 140. Η Amazon έχει επενδύσει πολλά στη Beta μέσα από το κλιματικό της ταμείο. Τόσο ο στρατός όσο και η αεροπορία των ΗΠΑ έχουν υπογράψει συμβόλαια, συνολικής αξίας 43 εκατ. δολαρίων, με την εταιρεία.

Σύμφωνα με τον Νταν Πατ, αναλυτή τεχνολογίας, αεροσκάφη σαν αυτό που φτιάχνει η Beta «δύσκολα θα βγάλουν λεφτά αν έχουν πιλότους». Η αεροναυτιλία, γενικότερα, αντιμετωπίζει έλλειψη πιλότων και το κόστος εργασίας αποτελεί το ένα τρίτο των λειτουργικών εξόδων των αερογραμμών.

Η Beta αναφέρει ότι τα αεροσκάφη της θα μπορούν να έχουν πιλότο «προαιρετικά» στο μέλλον. Ωστόσο, αναλυτές όπως ο κ. Πατ αναφέρουν ότι τα εμπορικά αεροσκάφη χωρίς πιλότο είναι ακόμα πιο δύσκολο να πάρουν αδειοδότηση από την FAA σε σχέση με το ηλεκτρικό αεροπλάνο.

Έτσι, δημιουργείται ένα δίλημμα. Όπως λέει ο Πατ: «Τι είναι πιο σημαντικό, να φτιάξεις πρώτα το αεροσκάφος χωρίς πιλότο ή να δοθεί η αδειοδότηση; Η Beta ξεκάθαρα είναι της πρώτης άποψης».

The New York Times