Νέα Υόρκη: Η νίκη του Ζοχράν Μαμντάνι ζορίζει ρεπουμπλικανούς και δημοκρατικούς

Όπως ήταν αναμενόμενο βάσει των δημοσκοπήσεων, ο Ζοχράν Μαμντάνι κέρδισε τις δημαρχιακές εκλογές για τον δήμο της Νέας Υόρκης. Με ποσοστό περίπου 50,5% επικράτησε αποφασιστικά έναντι των αντιπάλων του, με κυριότερο τον επίσης δημοκρατικό, αλλά ανεξάρτητο υποψήφιο πρώην κυβερνήτη της πολιτείας της Νέας Υόρκης, τον Άντριου Κουόμο, ο οποίος συγκέντρωσε το 41,6%. Ο Μαμντάνι είχε νικήσει τον Κουόμο και στις εσωκομματικές εκλογές για το χρίσμα των δημοκρατικών. 

Η νίκη του Μαμντάνι έρχεται με εμφατικό τρόπο, καθώς απέναντί του συνασπίστηκαν όχι μόνο οι περισσότεροι ρεπουμπλικανοί (ο ρεπουμπλικανός υποψήφιος Κέρτις Σλίουα έλαβε λίγο πάνω από το 7% των ψήφων), αλλά και αρκετοί μετριοπαθείς δημοκρατικοί. Ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα μέχρι την τελευταία στιγμή απέφυγε να στηρίξει δημόσια τον Μαμντάνι, ενώ ο νυν πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ μιλά για τον νέο δήμαρχο με τα χειρότερα λόγια, απείλησε να διακόψει την κρατική χρηματοδότηση για τη Νέα Υόρκη, αν εκλεγεί, και ζήτησε να ψηφίσουν όλοι τον δημοκρατικό Κουόμο για να του κόψει τον δρόμο.

Ο μεγάλος φόβος

Τι είναι όμως αυτό που έφερε τόσους διαφορετικούς πολιτικούς παράγοντες απέναντι από τον 34χρονο πολιτειακό βουλευτή και νεοεκλεγέντα πλέον δήμαρχο; Κάποιοι θα πουν η θρησκευτική του ταυτότητα, θα είναι ο πρώτος μουσουλμάνος δήμαρχος της Νέας Υόρκης. Είναι μεν, όπως δηλώνει και δείχνει, μετριοπαθής και προοδευτικός μουσουλμάνος, ωστόσο στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου δεν δίστασε να φωτογραφηθεί μαζί με παράγοντες της μουσουλμανικής κοινότητας που ρέπουν στον ριζοσπαστικό ισλαμισμό, ακόμα και με ιμάμη που είχε καταδικαστεί για συνέργεια σε τρομοκρατικές δραστηριότητες.

Ταυτόχρονα, σταθερά σε όλη τη διάρκεια του προεκλογικού αγώνα ο Μαμντάνι μιλούσε επικριτικά εναντίον του Ισραήλ. Αναφέρεται ευθέως σε γενοκτονία που επιχειρείται στη Λωρίδα της Γάζας και καταγγέλλει τη στήριξη των ΗΠΑ στην κυβέρνηση Νετανιάχου. Παρ’ όλα αυτά, κατάφερε να φέρει δίπλα του και γνωστούς παράγοντες της εβραϊκής κοινότητας της Νέας Υόρκης, η οποία είναι πολυπληθής και ιδιαίτερα ισχυρή.

Άλλοι όμως υποστηρίζουν ότι δεν είναι οι θρησκευτικές αντιλήψεις του Μαμντάνι ή η καταγγελία του Ισραήλ που η εκλογή του προκαλούσε ανησυχία, αν όχι και φόβο, σε πολλούς κορυφαίους πολιτικούς παράγοντες κι από τα δύο κόμματα. Είναι οι πολιτικές αναδιανομής του εισοδήματος που υποστηρίζει αυτές που φέρνουν πολλούς απέναντί του. Ο νεαρός και άσημος εκτός Νέας Υόρκης μέχρι πριν μερικούς μήνες πολιτικός δηλώνει σοσιαλιστής και προτείνει ένα πρόγραμμα ριζοσπαστικά σοσιαλδημοκρατικό για τα δεδομένα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Περισσότερες κοινωνικές παροχές και μέτρα στήριξης για τα χαμηλά εισοδήματα και τους κοινωνικά αποκλεισμένους, αυτή είναι η κεντρική ιδέα. Και πώς θα χρηματοδοτηθούν όλα αυτά; Με περισσότερους φόρους για τις επιχειρήσεις και τους πλούσιους, ο νέος δήμαρχος δεν άφησε ασάφειες ως προς αυτό. Και η Νέα Υόρκη έχει πολύ πληθυσμό και από τις δύο κατηγορίες, και από τις επιχειρήσεις και από τους πλούσιους. προφανώς όλα αυτά σε πολλούς δεν αρέσουν. Σε αρκετούς γιατί θα χρειαστεί να πληρώσουν. Σε αρκετούς άλλους, όμως, γιατί τα θεωρούν ανεφάρμοστα.

Οι δίπλα και οι απέναντι

Είναι γνωστό ότι οι ρεπουμπλικανοί δεν αισθάνονται καθόλου άνετα και ευχάριστα, όταν ακούνε για περισσότερους φόρους. Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ένας πάμπλουτος Νεοϋορκέζος, δεν είναι τυχαία η αποστροφή που γνήσια νιώθει και εκδηλώνει για τον Μαμντάνι. Από την άλλη όμως, ο νέος, ριζοσπάστης δήμαρχος δεν κατάφερε να φέρει δίπλα του και όλους τους παράγοντες του δικού του κόμματος. Οι Δημοκρατικοί έφτασαν στις κάλπες μάλλον διχασμένοι. Και ενώ προφανώς η μεγάλη νίκη θα πιστωθεί στο κόμμα, στο εσωτερικό του φαίνεται ακόμα πιο έντονα η ρήξη ανάμεσα στην αριστερή και τη μετριοπαθή του πτέρυγα.

Δίπλα στον Ζοχράν Μαμντάνι βρέθηκαν αποφασιστικά όλοι οι αστέρες της αριστερής και ριζοσπαστικής πτέρυγας του Δημοκρατικού κόμματος, όπως οι γερουσιαστές Μπέρνι Σάντερς και Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ. Η νίκη του Μαμντάνι δίνει δυνατό αέρα στα πανιά των αριστερών για περισσότερες επιτυχίες στις ενδιάμεσες εκλογές για το Κογκρέσο, σε ένα χρόνο από τώρα. Ακόμα περισσότερο όμως, δυναμώνει τις προοπτικές για να κερδίσουν το χρίσμα για τις προεδρικές εκλογές του 2028. Η Οκάσιο-Κορτέζ ίσως τοποθετεί αυτή την περίοδο όλες τις μάρκες της σε αυτό τον στόχο.

Από την άλλη, ισχυροί παράγοντες του κόμματος δεν προσέτρεξαν να υποστηρίξουν τον νεαρό υποψήφιο. Ο ίδιος ο πρόεδρος Ομπάμα, που φαίνεται ότι έχει μάλλον ξεχάσει την εποχή που ήταν εκείνος ο νέος και ριζοσπάστης υποψήφιος, κράτησε αποστάσεις, έχοντας οπωσδήποτε το βλέμμα στραμμένο στα επόμενα βήματα εσωκομματικά. 

Η αλήθεια είναι ότι το πολιτικό πρόγραμμα του Μαμντάνι φοβίζει πολλούς δημοκρατικούς, ακόμα ίσως και αρκετούς που τελικά τον ψήφισαν. Όχι γιατί μπορεί να χρειαστεί να πληρώσουν παραπάνω φόρους, αν και αυτό δεν είναι μικρός λόγος. Κυρίως όμως γιατί δεν έχουν πειστεί ότι αυτό το πρόγραμμα μπορεί να εφαρμοστεί. Και γιατί κάμποσοι ανησυχούν ότι ένα πιθανό «σπάσιμο της φούσκας» του Μαμντάνι στα οικονομικά ή στην εγκληματικότητα μπορεί να δώσει περισσότερη δύναμη στους ρεπουμπλικανούς στις εκλογές του 2026 και του 2028.

Ωστόσο, οι δημοτικές εκλογές της 4ης Νοεμβρίου 2025 πέρασαν πλέον στην ιστορία και ο 34χρονος Ζοχράν θριάμβευσε. Η χαρισματική φυσιογνωμία και η μαχητική καμπάνια πόρτα-πόρτα σε αμέτρητα νοικοκυριά απέδωσαν. Από εδώ και μπρος θα αρχίσει να κρίνεται ως δήμαρχος και οι προκλήσεις -αλλά και οι πολιτικοί αντίπαλοι- που αντιμετωπίσει είναι μεγάλα εμπόδια. 

Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ήδη ότι δεν ευθύνεται ο ίδιος για τις νίκες των Δημοκρατικών, αλλά οι κακοί υποψήφιοι και λουκέτο στο ομοσπονδιακό κράτος. Ένα χρόνο μετά τη σαρωτική νίκη του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, οι Δημοκρατικοί χαμογελούν ξανά. Και πλέον πολύ δύσκολα θα κάνουν πίσω σε ένα ξεπάγωμα της κρατικής χρηματοδότησης. Σε ενάμιση μήνα έρχονται Χριστούγεννα και πάνω ενάμιση εκατομμύριο κρατικοί υπάλληλοι είναι απλήρωτοι. Η πλειοψηφία των πολιτών κατηγορεί τον Τραμπ για το shutdown. Και η έλλειψη του μισθού πάντα δίνει δύναμη σε όλους τους πολιτικούς σαν τον Μαμντάνι…