Οι πραγματικοί λόγοι πίσω από τις δεκάδες χιλιάδες απολύσεις στην Big Tech

Μερικές από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο έχουν απολύσει συνολικά περισσότερους από 150.000 εργαζομένους τους τελευταίους μήνες.

Οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις προέβαλαν διάφορους λόγους για τους οποίους αυτό ήταν απαραίτητο, οι οποίοι ως επί το πλείστον καταλήγουν στην ανάγκη μείωσης του κόστους, καθώς η οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνεται σε όλον τον κόσμο.

Στην πραγματικότητα, αυτό δεν είναι πιθανό να οφείλεται στο γεγονός ότι οι εμπλεκόμενες εταιρείες χρειάζονται χρήματα. Η Microsoft, η οποία φέρεται να έχει απολύσει περίπου 10.000 υπαλλήλους, σχεδόν ταυτόχρονα ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να επενδύσει 10 δισ. δολάρια στην OpenAI, τους δημιουργούς της ΑΙ εφαρμογής ChatGPT. Φαίνεται πιθανό ότι υπάρχει επιχειρηματικός λόγος στην καρδιά της απόφασης να επενδυθεί ένα ποσό που αντιστοιχεί σε 1 εκατ. δολάρια ανά απολυμένο υπάλληλο σε μια εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης.

Ομοίως, η μητρική εταιρεία της Google, Alphabet, ανακοίνωσε σχέδια για μείωση του παγκόσμιου προσωπικού της κατά 12.000 άτομα, μια περικοπή της τάξης του 6%. Ο διευθύνων σύμβουλος Sundar Pichai έχει προηγουμένως περιγράψει την τεχνητή νοημοσύνη ως την πιο μετασχηματιστική τεχνολογία όλων των εποχών, και κάνοντας τις απολύσεις, δήλωσε ότι η στρατηγική θα είναι να "κατευθύνουμε το ταλέντο και το κεφάλαιό μας στις υψηλότερες προτεραιότητές μας". Πιστεύεται ευρέως ότι η Google εργάζεται πάνω στη δική της απάντηση στο ChatGPT με τεχνητή νοημοσύνη, η οποία θα ανακοινωθεί σύντομα.

Τέσσερις από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας -Meta, Alphabet, Amazon και Microsoft- έχουν περικόψει 50.000 θέσεις εργασίας. Εν τω μεταξύ, το νέο αφεντικό του Twitter, ο Elon Musk, λέγεται ότι απέλυσε τους μισούς υπαλλήλους της εταιρείας όταν ανέλαβε στα τέλη του περασμένου έτους.

Ποιος είναι λοιπόν ο πραγματικός λόγος για αυτές τις μαζικές περικοπές που έχουν αφήσει δεκάδες χιλιάδες (το 80% εξ αυτών στις ΗΠΑ) χωρίς δουλειά; Αυτό προσπάθησαν να ανακαλύψουν οι ειδικοί δεδομένων της 365 Data Science, όταν αποφάσισαν να κάνουν τη δική τους ανάλυση των στοιχείων.

Ορισμένα από τα ευρήματα δεν αποτέλεσαν και τόσο μεγάλη έκπληξη. Είναι γνωστό ότι οι εταιρείες τεχνολογίας, που ενισχύθηκαν από τα ρεκόρ εσόδων, προέβησαν σε ένα όργιο προσλήψεων κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19.

Οι μισθοί έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ, καθώς μαινόταν ο ανταγωνισμός για τα κορυφαία ταλέντα και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ήταν γεμάτα από ιστορίες για πλουσιοπάροχα προνόμια σε αυτές τις δουλειές. Έτσι, δεν αποτελεί σοκ η διαπίστωση ότι ο μέσος χρόνος παραμονής ενός πρόσφατα απολυμένου υπαλλήλου στη θέση του είναι περίπου δύο χρόνια. Αυτό θα μπορούσε να υποδηλώνει ότι, κατά κάποιον τρόπο, οι περικοπές αυτές αντιπροσωπεύουν μια αναδίπλωση των πολιτικών προσλήψεων που εφαρμόστηκαν μετά την πανδημία.

Περισσότερη έκπληξη όμως προκάλεσε το γεγονός ότι το μέσο επίπεδο εμπειρίας που κατέχουν όσοι απολύθηκαν είναι τα 11,5 έτη. Επομένως, δεν είναι απαραίτητα αλήθεια ότι πρόκειται για όλους τους νεαρούς εργαζόμενους με μικρή εμπειρία που θα μπορούσαν να αντικατασταθούν γρήγορα ή ενδεχομένως ακόμη και να αυτοματοποιηθούν οι ρόλοι τους. Ένας πιθανός λόγος για αυτό το στατιστικό στοιχείο θα μπορούσε να είναι ότι οι εργαζόμενοι με μεγαλύτερη προϋπηρεσία τείνουν να λαμβάνουν υψηλότερους μισθούς και η περικοπή των θέσεών τους θα μπορούσε να βοηθήσει τις επιχειρήσεις να επιτύχουν τους οικονομικούς τους στόχους.

Ωστόσο, είναι ενδιαφέρον να σημειωθεί ότι οι ρόλοι και οι λειτουργίες εργασίας που επηρεάστηκαν περισσότερο αφορούσαν το τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού, το οποίο αντιπροσώπευε το 28% του συνόλου των απολύσεων. Υπάρχουν δύο πιθανοί λόγοι γι' αυτό. Πρώτον, προκύπτει ότι αν οι εταιρείες απολύουν προσωπικό, θα περικόψουν και τις προσλήψεις και λιγότερες προσλήψεις σημαίνουν λιγότερη ανάγκη για προσωπικό ανθρώπινου δυναμικού.

Ένας δεύτερος, αν και ίσως εξίσου σημαντικός λόγος, ωστόσο, είναι ότι το ανθρώπινο δυναμικό είναι ένας τομέας όπου ορισμένες λειτουργίες αντικαθίστανται από την αυτοματοποίηση.

Υπάρχουν ήδη πλατφόρμες που στοχεύουν στην αυτοματοποίηση των καθηκόντων ρουτίνας που σχετίζονται με τη συνέντευξη και την ένταξη νέων προσλήψεων, όπως ο έλεγχος των συστατικών επιστολών, η επαλήθευση της ταυτότητας και η διενέργεια αξιολογήσεων υγείας και ασφάλειας. Τα τελευταία χρόνια, έχει μάλιστα αναφερθεί ότι εταιρείες όπως η Amazon έχουν χρησιμοποιήσει τεχνητή νοημοσύνη για να εντοπίζουν προσωπικό με χαμηλές επιδόσεις και στη συνέχεια να το απολύουν.

Έχουμε επίσης κάποια εικόνα για το πώς οι ρόλοι που επηρεάστηκαν διέφεραν μεταξύ κάθε εταιρείας. Ενώ το HR και η εύρεση ταλέντων επηρεάστηκαν περισσότερο στη Microsoft και τη Meta, στη Google και το Twitter οι μηχανικοί λογισμικού ήταν αυτοί που δέχθηκαν το μεγαλύτερο βάρος των περικοπών.

Τα στοιχεία που συλλέχθηκαν από την 365 Data Science δείχνουν επίσης ότι μια ισχνή πλειοψηφία του προσωπικού που απολύθηκε (56%) ήταν γυναίκες. Αυτό είναι ανησυχητικό, δεδομένου ότι ο κλάδος της τεχνολογίας έχει περάσει μεγάλο μέρος της τελευταίας δεκαετίας προσπαθώντας να αντιμετωπίσει την φυλετική ανισορροπία που ήδη υπάρχει στον τομέα, ιδίως σε τεχνικούς και μηχανικούς ρόλους. Δεν στέλνει ακριβώς ένα καλό μήνυμα στις δυνητικές νέες προσλήψεις γυναικών ότι, εκτός από το μισθολογικό χάσμα και τη μικρότερη πιθανότητα να εξελιχθούν σε ανώτερους ρόλους, θα πρέπει να αρκεστούν σε μεγαλύτερες πιθανότητες να απολυθούν.

Τέλος, ένα ακόμη ανησυχητικό στατιστικό στοιχείο που μου ήρθε στο μυαλό από την έκθεση ήταν το γεγονός ότι μόνο το 10% των απολυμένων έχει μέχρι στιγμής καταχωρίσει μια νέα θέση εργασίας στο προφίλ του στο LinkedIn. Βέβαια, είναι πολύ νωρίς για να πούμε αν αυτό είναι πιθανό να μετατραπεί σε μακροχρόνια ανεργία, καθώς πολλοί μπορεί απλώς να απολαμβάνουν ένα διάλειμμα πριν πέσουν με τα μούτρα στην αναζήτηση εργασίας. Ή, πράγματι, μπορεί απλώς να μην έχουν μπει στον κόπο να ενημερώσουν ακόμη το προφίλ τους.

Αλλά η παρακολούθηση της εξέλιξης αυτής της στατιστικής τους επόμενους μήνες θα δώσει κάποιες ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με το κατά πόσο είναι ακόμη εύκολο για τους εξειδικευμένους εργαζόμενους στον τομέα της τεχνολογίας να μετακινούνται μεταξύ θέσεων εργασίας. Είναι απολύτως πιθανό ότι ένας σημαντικός αριθμός μπορεί να επιλέξει να στραφεί προς την αυτοαπασχόληση ή την ελεύθερη οικονομία της συναυλίας.

Μήπως, λοιπόν, οι τεχνολογικοί γίγαντες απλώς επεκτάθηκαν πάρα πολύ, πολύ γρήγορα; Ή μήπως οι καινοτομίες στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και της αυτοματοποίησης έχουν δημιουργήσει μια κατάσταση όπου ο ταχύτερος τρόπος εξοικονόμησης χρημάτων είναι η αντικατάσταση των ανθρώπων με μηχανές;

Στην πραγματικότητα, είναι πιθανό να είναι λίγο και από τα δύο. Καμία από τις εταιρείες δεν έχει προσδιορίσει την αυτοματοποίηση ως κινητήρια δύναμη πίσω από τις κινήσεις, αλλά λαμβάνοντας υπόψη τους ρόλους εργασίας που επηρεάζονται και διαβάζοντας τα ψιλά γράμματα, είναι δελεαστικό να βγάλουμε το συμπέρασμα ότι είναι ένας παράγοντας που συμβάλλει σε αυτές.

Bloomberg