Παγκόσμιος κίνδυνος black out λόγω κλιματικής κρίσης

Κάτω από τον καυτό ήλιο της Αδριατικής, η ζωή σχεδόν σταμάτησε στην πρωτεύουσα του Μαυροβουνίου Ποντγκόριτσα νωρίτερα αυτό το καλοκαίρι. Αυτοκίνητα και λεωφορεία είχαν κολλήσει σε αδιέξοδο, καθώς τα φανάρια έσβησαν, το διαδίκτυο κατέρρευσε και οι συναγερμοί ασφαλείας χτύπησαν ως αντίδραση στην ξαφνική απώλεια της ηλεκτροδότησης.
«Μετά από μια ώρα χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, ήμασταν στα πρόθυρα του πανικού, επειδή γινόταν ανυπόφορο», δήλωσε ο Ντράγκο Μαρτίνοβιτς, ένας 61χρονος συνταξιούχος αστυνομικός. «Φοβάμαι ότι θα μπορούσε να διαρκέσει περισσότερο αν συμβεί ξανά».

Τα κακά νέα για τον Μαρτίνοβιτς και εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο είναι ότι ο κίνδυνος διακοπών γίνεται όλο και χειρότερος. Τα θερμότερα καλοκαίρια σημαίνουν αιχμές στη ζήτηση για ψύξη, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν χαλάρωση των καλωδίων και τον κίνδυνο πρόκλησης δασικών πυρκαγιών. Οι αναβαθμίσεις στις υποδομές ηλεκτρικής ενέργειας δεν έχουν συμβαδίσει, ακόμη και όταν οι προσπάθειες για τη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων καθιστούν τη διανομή ηλεκτρικής ενέργειας πιο κρίσιμη.

Με αφορμή την αύξηση της κατανάλωσης και τις ασταθείς συνδέσεις παροχής, το μπλακ άουτ στο Μαυροβούνιο στα τέλη Ιουνίου έθεσε εκτός λειτουργίας τα δίκτυα των γειτονικών χωρών και προκάλεσε καταστροφές σε νοικοκυριά, νοσοκομεία και beach bars. Το περιστατικό στα Βαλκάνια επαναλήφθηκε σε όλο τον κόσμο.

Εκατομμύρια νοικοκυριά στο Χιούστον υπέστησαν διακοπές ρεύματος μετά τον τυφώνα Beryl την περασμένη εβδομάδα, χάνοντας τον κλιματισμό καθώς η καταιγίδα ακολουθούσε αφόρητη ζέστη. Χτυπώντας αναδυόμενες και ανεπτυγμένες οικονομίες, οι διακοπές από το Εκουαδόρ έως την Ινδία τις τελευταίες εβδομάδες προσφέρουν μια πρόγευση των επερχόμενων διαταραχών.

Η κλιματική κρίση εκθέτει τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας σε πλημμύρες που γκρεμίζουν πύργους μεταφοράς, ξηρασίες που στεγνώνουν υδροταμιευτήρες και αιχμές ζήτησης από την ψύξη κατά τη διάρκεια καύσωνα, σύμφωνα με το Bloomberg.

«Ολόκληρο το σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας κατασκευάστηκε και σχεδιάστηκε σε μια κλιματική εποχή και τώρα καλείται να λειτουργήσει σε μια διαφορετική κλιματική εποχή», δήλωσε ο Μάικλ Γουέμπερ, καθηγητής ενέργειας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Όστιν. «Αυτό σημαίνει ότι περισσότερα πράγματα μπορούν να πάνε στραβά».

Τα ασταθή δίκτυα δημιουργούν προβλήματα στις επιχειρήσεις, αναστατώνουν την πολιτική και απειλούν ζωές. Η επέκταση του δικτύου θα κοστίσει περίπου 24,1 τρισεκατομμύρια δολάρια για να επιτευχθούν οι στόχοι του καθαρού μηδενισμού έως το 2050, ξεπερνώντας τις επενδύσεις που απαιτούνται για την ικανότητα παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, σύμφωνα με το BloombergNEF. Λόγω των τεράστιων εκτάσεων και της μεγάλης χρήσης ενέργειας, οι ΗΠΑ και η Κίνα αντιμετωπίζουν τους μεγαλύτερους λογαριασμούς, αλλά καμία χώρα δεν γλιτώνει.

Οι περισσότερες διακοπές ρεύματος συμβαίνουν όταν μεγάλα τμήματα της προσφοράς ή της ζήτησης ενεργοποιούνται ή απενεργοποιούνται ξαφνικά. Ζημιές από καταιγίδες, μια έκρηξη παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή αιχμές στη χρήση μπορούν να προκαλέσουν διακοπές όταν το δίκτυο δεν είναι αρκετά ανθεκτικό.
Η κλιματική αλλαγή επεκτείνει τα τρωτά σημεία πέρα από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες. Τα ζητήματα έχουν πλήξει πρόσφατα περισσότερες χώρες μεσαίου επιπέδου, όπως το πλούσιο σε ενέργεια Μεξικό και το Κουβέιτ, καθώς και εισαγωγείς όπως η Αλβανία.

«Καθώς οι θερμοκρασίες και η πρόσβαση στον κλιματισμό αυξάνονται, το δίκτυο δέχεται μεγαλύτερη πίεση», δήλωσε η Φελίσια Αμίνοφ, αναλύτρια του BNEF. «Έχουμε ήδη δει αύξηση της καλοκαιρινής αιχμής της ζήτησης σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ελλάδα, καθώς και στη Μέση Ανατολή».

Ένα κοινό θέμα πίσω από τα προβλήματα του δικτύου είναι ο κακός σχεδιασμός. Στο Κουβέιτ, οι κάτοικοι μιας από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου χρειάστηκε να υπομείνουν κυλιόμενες διακοπές τον Ιούνιο. Οι διαχειριστές του δικτύου έκλεισαν σκόπιμα τμήματα του δικτύου για να αποτρέψουν ένα ολικό μπλακ άουτ, καθώς οι σταθμοί παραγωγής ενέργειας αγωνίζονταν να ανταποκριθούν σε μια αύξηση της ζήτησης όταν οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 50 βαθμούς Κελσίου (122F).

Το περιστατικό οδήγησε στο να κατακλύζονται οι πυροσβεστικές υπηρεσίες από κλήσεις για τη διάσωση ανθρώπων που είχαν εγκλωβιστεί σε ανελκυστήρες.
Το μέλος του ΟΠΕΚ προειδοποίησε ότι μπορεί να αναγκαστεί να προγραμματίσει περαιτέρω διακοπές ρεύματος για να αποτρέψει την κατάρρευση του συστήματος. «Κανείς δεν κατάλαβε τη σημασία της λήψης προληπτικών μέτρων», δήλωσε ο Fuad Al-Own, πρώην υπάλληλος του υπουργείου Ηλεκτρισμού και Υδάτων του Κουβέιτ. «Πρέπει να σχεδιάζεις χρόνια πριν».

Ενώ το Κουβέιτ μπορεί να αξιοποιήσει τα τεράστια έσοδα από το πετρέλαιο για να στηρίξει τις επενδύσεις στο δίκτυο, άλλες χώρες δεν είναι τόσο τυχερές.
Στο Εκουαδόρ, οι επιβάτες του μετρό αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τους κολλημένους συρμούς και να περπατήσουν προς τους σταθμούς μέσα από τις άφωτες υπόγειες σήραγγες μετά τη χειρότερη διακοπή της νοτιοαμερικανικής χώρας εδώ και δύο δεκαετίες τον Ιούνιο.