Πώς ήταν η πιο βίαιη ηλιακή καταιγίδα που «χτύπησε» τη Γη – Καταστροφικές συνέπειες για τον σύγχρονο πολιτισμό

Νέα μελέτη αποκαλύπτει κοσμικό φαινόμενο-γίγαντα που κατέγραψαν απολιθωμένα δέντρα και παγετώνες.

Μια κολοσσιαία ηλιακή καταιγίδα που σημειώθηκε περίπου το 12.350 π.Χ. αποδείχθηκε η πιο ισχυρή που έχει ποτέ καταγραφεί, αφήνοντας έντονο αποτύπωμα στον πλανήτη μας. Επιστήμονες εντόπισαν ενδείξεις της σε μερικώς απολιθωμένους κορμούς αρχαίων δέντρων και σε πυρήνες πάγου που ανασύρθηκαν από στρώματα χιλιάδων ετών.

Η επιβεβαίωση ήρθε μέσω ενός εξελιγμένου μοντέλου κλιματικής-χημικής ανάλυσης με την ονομασία SOCOL:14C-Ex, που έδειξε πως ο «ένοχος» για τη μαζική εισροή σωματιδίων εκείνη την εποχή ήταν μια τεράστια ηλιακή έκρηξη. Σύμφωνα με την ερευνήτρια Kseniia Golubenko από το Πανεπιστήμιο Oulu της Φινλανδίας, η καταιγίδα εκείνης της εποχής ήταν πάνω από 500 φορές πιο ισχυρή από την πιο ισχυρή ηλιακή καταιγίδα της σύγχρονης εποχής, αυτή του 2005.

Οι ηλιακές καταιγίδες αυτού του είδους προκαλούνται συνήθως από εκρήξεις στεμματικής μάζας, κατά τις οποίες ο Ήλιος εκτοξεύει δισεκατομμύρια τόνους πλάσματος και μαγνητικού πεδίου στο Διάστημα. Όταν αυτά τα σωματίδια συγκρούονται με τη Γη, προκαλούν θεαματικά αλλά και επικίνδυνα φαινόμενα.

Τα πιο γνωστά είναι τα σέλας (aurora borealis και australis), όμως τα φαινόμενα αυτά μπορούν να διαταράξουν ακόμη και την τεχνολογία. Το πιο διάσημο παράδειγμα είναι το γεγονός Carrington του 1859, το οποίο προκάλεσε παγκόσμιες βλάβες στα τηλεγραφικά δίκτυα και πυρκαγιές. Παρόμοια διαταραχή το 1989 προκάλεσε μπλακ άουτ σε περιοχές του Καναδά.

Η συγκεκριμένη καταιγίδα ξεχώρισε επειδή προκάλεσε έντονη αύξηση του ραδιενεργού άνθρακα-14 (carbon-14) στην ατμόσφαιρα, ένα γνωστό «ίχνος» από κοσμικές καταιγίδες. Ο άνθρακας-14 παράγεται όταν κοσμικά σωματίδια συγκρούονται με την ατμόσφαιρα και ενσωματώνεται στους ζωντανούς οργανισμούς. Οι ερευνητές μπορούν να χρονολογήσουν ακριβώς την εποχή μιας τέτοιας καταιγίδας εντοπίζοντας «αιχμές» στον άνθρακα-14 σε ετήσιους δακτυλίους δέντρων.

Έτσι εντοπίστηκε και το γεγονός του 12.350 π.Χ., με βάση εργασίες που ξεκίνησαν ήδη από το 2023. Αντίστοιχα γεγονότα έχουν εντοπιστεί επίσης το 774 μ.Χ., το 994 μ.Χ., το 660 π.Χ., το 5259 π.Χ. και το 7176 π.Χ. Ωστόσο, το φαινόμενο του 12.350 π.Χ. είναι το μοναδικό γνωστό φαινόμενο που δεν βρίσκεται εντός της εποχής του Ολοκαίνου ,της τελευταίας περιόδου σταθερού και θερμού κλίματος της Γης ( τα τελευταία 12.000 χρόνια).

Η ερευνητική ομάδα δημιούργησε το μοντέλο SOCOL:14C-Ex για να ξεπεράσει τα όρια των προηγούμενων μοντέλων που περιορίζονταν στην εποχή του Ολόκαινου. Το νέο μοντέλο δοκιμάστηκε αρχικά στο γνωστό γεγονός του 774 μ.Χ., αποδίδοντας με ακρίβεια τα στοιχεία. Στη συνέχεια εφαρμόστηκε στην περίπτωση του 12.350 π.Χ., επιτρέποντας την ακριβή εκτίμηση της έντασης, της διάρκειας και της επίδρασης της καταιγίδας στη Γη.

«Το φαινόμενο αυτό θέτει ένα νέο σενάριο μέγιστου κινδύνου», τονίζει η Golubenko. «Η κατανόηση της έντασής του είναι κρίσιμη για να αξιολογήσουμε τους κινδύνους που ενδέχεται να αντιμετωπίσουν στο μέλλον δίκτυα ηλεκτρισμού, δορυφόροι και συστήματα επικοινωνίας από ηλιακές καταιγίδες».

Η μελέτη αποδεικνύει ότι ο Ήλιος έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει φαινόμενα με καταστροφικές συνέπειες για τον σύγχρονο πολιτισμό, και ενισχύει την ανάγκη για επαγρύπνηση και πρόληψη.