Από την έρευνα στην πράξη: Πώς το ΕΔΙΜΟ αλλάζει την ογκολογία στην Ελλάδα

Τη Δευτέρα 27 Απριλίου, το Ελληνικό Δίκτυο Μοριακής Ογκολογίας (ΕΔΙΜΟ) παρουσίασε τα αποτελέσματα της τετραετούς δράσης του σε απολογιστική εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Το ΕΔΙΜΟ είναι ένα πρωτοπόρο πρόγραμμα για την έρευνα και την αντιμετώπιση του καρκίνου στην Ελλάδα, το οποίο συγκροτήθηκε το 2022 με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς και από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Το έργο, με συντονιστή το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ), τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Ανάπτυξης. Εκτός από το ΙΤΕ, στο δίκτυο συμμετέχουν κορυφαία ακαδημαϊκά ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα της χώρας και, πιο συγκεκριμένα, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος», το Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ, το Ερευνητικό Κέντρο Βιοϊατρικών Επιστημών «Αλέξανδρος Φλέμιγκ», το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Πανεπιστήμιο Πατρών.

Στα τέσσερα χρόνια λειτουργίας του ΕΔΙΜΟ αναπτύχθηκαν 45 εξειδικευμένες αναλύσεις, με την ενεργή συμμετοχή περισσοτέρων από 120 γιατρών, ενώ πάνω από 1.500 ασθενείς έχουν ήδη ωφεληθεί, με 2.000 παραπομπές εξετάσεων υψηλής εξειδίκευσης. Παράλληλα, στο πλαίσιο του έργου δημιουργήθηκαν κρίσιμες ψηφιακές υποδομές, όπως το πρώτο μητρώο ογκολογικών ασθενών στη χώρα. Επίσης, δημιουργήθηκαν πάνω από 50 νέες θέσεις εργασίας, ενώ περισσότεροι από 35 ερευνητές απασχολήθηκαν στο δίκτυο.

Στην εκδήλωση, που ήταν υπό την αιγίδα του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, συμμετείχαν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, της ακαδημαϊκής, ιατρικής και ερευνητικής κοινότητας και των συλλόγων ασθενών. Αναλυτικότερα, χαιρετισμούς απηύθυναν ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Γιώργος Πατούλης, ο πρόεδρος Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, Ευάγγελος Φιλιόπουλος, η διευθύντρια της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου, Μαρία Νομικού και ο Γενικός Γραμματέας του Δ.Σ. της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας, Μιχαήλ Λιόντος.

Ο συντονιστής του ΕΔΙΜΟ, καθηγητής Κωνσταντίνος Στρατάκης, στον χαιρετισμό του αναφέρθηκε στις πρωτοποριακές μεθόδους διάγνωσης και παρακολούθησης του καρκίνου, που προσφέρονται χωρίς κόστος στους ογκολογικούς ασθενείς και τις οικογένειές τους από τις κλινικές που συμμετέχουν στο ΕΔΙΜΟ, οι οποίες είναι στην αιχμή της τεχνολογίας. «Είναι καιρός να γίνει και στη χώρα μας ό,τι γίνεται σε πολλές χώρες με προηγμένα συστήματα περίθαλψης, όπου τα αποτελέσματα της βασικής έρευνας μεταφράζονται γρήγορα προς όφελος του ασθενούς. Η επέκταση, δε, της χρηματοδότησης του έργου θα μας επιτρέψει να συνεχίσουμε τόσο τις υπηρεσίες ιατρικής ακριβείας προς τους πολίτες της χώρας όσο και να παράγουμε γνώση και τεχνολογία στον χώρο της μοριακής ογκολογίας» τόνισε ο κύριος Στρατάκης.

Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ανέφερε στον χαιρετισμό του: «Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τον καρκίνο στη χώρα μας είναι ένας από τους τομείς με τη μεγαλύτερη πρόοδο τα τελευταία χρόνια. Από τη βελτίωση των θεραπειών για τους ογκολογικούς ασθενείς έως την ανάπτυξη του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών και τη λειτουργία του Ελληνικού Δικτύου Μοριακής Ογκολογίας, διαμορφώνουμε ένα ολοκληρωμένο σύστημα αντιμετώπισης του καρκίνου. Επί της ουσίας, όλες αυτές οι πρωτοβουλίες αλλάζουν τη ζωή των πολιτών. Κάθε μέρα κάνουμε ένα μεγάλο βήμα μπρος υπέρ των ασθενών μας. Και θα συνεχίσουμε.»

Ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, σημείωσε: «Το ΕΔΙΜΟ αποτελεί το πρότυπο του πώς η έρευνα μεταφράζεται σε υπηρεσία. Η ιατρική ακριβείας δεν είναι το ‘μέλλον’· είναι το ‘παρόν’. Είναι η δέσμευσή μας για εξατομικευμένη φροντίδα, για πιο αποτελεσματικές θεραπείες, για καλύτερη ποιότητα ζωής για τον ασθενή. Η επιτυχία του ΕΔΙΜΟ μας δείχνει τον δρόμο για τη συνέχεια: περισσότερες επενδύσεις στην καινοτομία, στήριξη των ερευνητικών υποδομών και διαρκή διασύνδεση της επιστήμης με τις ανάγκες της κοινωνίας.  Ως Υπουργείο Ανάπτυξης, η στήριξή μας είναι δεδομένη και διαρκής. Στόχος μας είναι η διατήρηση και η επέκταση αυτού του δικτύου, ώστε η ιατρική ακριβείας να καταστεί αναπόσπαστο κομμάτι της φροντίδας κάθε ογκολογικού ασθενούς στην Ελλάδα.»

Ο πρόεδρος του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, Γιώργος Πατούλης, τόνισε: «Η παρουσία και η συμβολή του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών σε δράσεις που προάγουν την καινοτομία στην υγεία αποτελεί σταθερή μας προτεραιότητα. Το έργο του ΕΔΙΜΟ αναδεικνύει έμπρακτα τη δυναμική της σύγχρονης επιστημονικής συνεργασίας και τη σημασία της αξιοποίησης των νέων τεχνολογιών στη μάχη κατά του καρκίνου. Η μετάβαση προς ένα μοντέλο ιατρικής ακριβείας, βασισμένο στη μοριακή ανάλυση και τα δεδομένα της έρευνας, αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία. Η διασύνδεση της έρευνας με την καθημερινή ιατρική πρακτική δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά αναγκαιότητα. Η ορθολογική αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης για την ενίσχυση τέτοιων πρωτοβουλιών είναι ιδιαίτερα σημαντική και πρέπει να έχει συνέχεια, με στόχο ένα σύστημα υγείας πιο σύγχρονο, πιο αποτελεσματικό και πιο προσανατολισμένο στον ασθενή. Η Ελλάδα διαθέτει το επιστημονικό δυναμικό για να πρωταγωνιστήσει στον τομέα της υγείας και της έρευνας.»

Τέλος, ο πρόεδρος του ΙΤΕ, καθηγητής Βασίλης Χαρμανδάρης, ανέφερε: «Είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι, στο πλαίσιο του ΕΔΙΜΟ, η βασική έρευνα συνδέεται με τις υπηρεσίες στον χώρο της ιατρικής ακριβείας. Το ΙΤΕ, από την ίδρυσή του πριν από σχεδόν 40 χρόνια, έχει ως βασικό στόχο σε όλους τους ερευνητικούς τομείς στους οποίους δραστηριοποιείται, τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου τα αποτελέσματα της βασικής έρευνας αιχμής να μεταφράζονται σε νέα τεχνολογία και στη συνέχεια σε καινοτόμες υπηρεσίες για το καλό της κοινωνίας και της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας. Η περίπτωση του ΕΔΙΜΟ είναι ένα ακόμη τέτοιο επιτυχημένο παράδειγμα όπου, χάρη στην υποστήριξη της πολιτείας μέσω του Υπουργείου Υγείας και του Υπουργείου Ανάπτυξης, μέσα σε τρία χρόνια έχουμε ήδη απτά αποτελέσματα προς όφελος των ογκολογικών ασθενών της Ελλάδας. Το ΕΔΙΜΟ αποδεικνύει ότι η επένδυση στην έρευνα όχι μόνο δημιουργεί τις ευκαιρίες για καινοτόμες ανακαλύψεις, συμβάλλοντας στη μετεξέλιξη της χώρας σε κόμβο γνώσης και τεχνολογίας, αλλά εξυπηρετεί άμεσα τον άνθρωπο. Είμαι σίγουρος ότι η συνέχιση του προγράμματος αυτού θα προσφέρει ακόμη περισσότερα για το πολυτιμότερο αγαθό των συμπολιτών μας, αυτό της υγείας.»