Αρχαιολογικός χώρος Παπούρας: Άλλα έλεγε το Υπουργείο Πολιτισμού το 2024 και άλλα τώρα για το ραντάρ, θέτοντας σε κίνδυνο το μνημείο!

Πεδίο αντιπαράθεσης ανάμεσα στην τοπική κοινωνία και τον κλάδο των Αρχαιολόγων από τη μια και το Υπουργείο Πολιτισμού από την άλλη, έχει γίνει η σπουδαία αρχαιολογική ανακάλυψη της Παπούρας.

Το newshub.gr μέσα από ρεπορτάζ του έχει αναδείξει τη σπουδαιότητα του νεοανακαλυφθέντος αρχαιολογικού χώρου, τον οποίο αρχαιολογοι χαρακτηρίζουν ως έναν από τους σημαντικοτερους που έχουν ανασκαφεί ως σημερα! (ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ)

Για το ζήτημα που έχει ανακύψει σχετικά με την τοποθέτηση του ραντάρ στο πλαίσιο της λειτουργίας του νέου αεροδρομίου Καστελίου, μίλησε κατά την πρόσφατη επίσκεψη της η Υπουργός Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη.

Παρά τις αντιδράσεις η Υπουργός Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη, κατα την παρουσία της στο Ηράκλειο, είχε πει ότι το έργο προχωρά κανονικά και χωρίς καθυστέρηση. Μάλιστα ειχε χαρακτηρίσει το εύρημα ως συγκριτικό πλεονέκτημα!

«Σε σχέση με το λεγόμενο εμπόδιο 24, το οποιο είναι πλέον ένα συγκριτικό πλεονέκτημα του αεροδρομίου στο Καστέλι. Διότι μόνο η Ελλάδα μπορεί να έχει την ίδια θέση ενός ρανταρ σύγχρονου, εκεί που πριν κάποιες χιλιετίες υπήρχε ένα αντίστοιχο οικοδόμημα, που εξυπηρετούσε αντίστοιχες χρήσεις.

Δεν υπαρχει καμια καθυστέρηση, περα από το ότι το ευρημα θα πρέπει να αναδειχθεί σωστά, σε σχέση με το Υπουργείο Υποδομών και την Πολιτική Αεροπορία. Εχουν γίνει οι μελέτες και μέσα στις επόμενες 2-3 εβδομάδες, το θέμα θα εισαχθεί στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο. Επομένως από εκεί δεν υπάρχει ιδιαίτερο πρόβλημα», δήλωσε πριν από λίγες μέρες η κ. Μενδώνη. 

Χθες επίσης είχαμε μια απάντηση χωρίς... απάντηση από τον Υφυπουργό Υποδομών και Μεταφορών Νίκο Ταχιάο, προς τον Δήμαρχο Μινώα Πεδιάδας Βασίλη Κεγκέρογλου, ο οποίος ανέβηκε στην Αθήνα για αυτό το θέμα.

Κατά τη συνάντηση, ο Δήμαρχος ενημέρωσε τον Υφυπουργό για τη σταθερή και ξεκάθαρη θέση του Δήμου, σχετικά με το σημαντικό αρχαιολογικό εύρημα της Παπούρας τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι: «Η  αρχαιολογική ανασκαφή πρέπει να ολοκληρωθεί, το μνημείο να στερεωθεί και να προστατευθεί, στη συνέχεια να αναδειχθεί και να καταστεί επισκέψιμο. Όλα τα παραπάνω δεν μπορούν να γίνουν με "σφιχτό εναγκαλισμό" του μνημείου από τις εγκαταστάσεις του ραντάρ».

Επιπλέον, επεσήμανε ότι η θέση του ραντάρ, όπως φαίνεται σε σκαρίφημα που διέρρευσε, δεν είναι αποδεκτή, αφού είναι σχεδόν εφαπτόμενη του μνημείου και ότι για την απαιτούμενη βάση του ραντάρ θα χρειαστεί νέα αρχαιολογική ανασκαφή, γεγονός που είναι απόλυτα αντιφατικό με την επίκληση του χρόνου.

Ο Υφυπουργός, αφού άκουσε όσα του εξέθεσε ο Δήμαρχος, ανέφερε ότι η πρόταση προς το ΚΑΣ έχει βελτιωθεί, χωρίς ωστόσο να γίνει πιο συγκεκριμένος. Η βελτιωμένη πρόταση θα εξεταστεί σε προσεχή συνεδρίαση του ΚΑΣ, με την απάντηση που δόθηκε να είναι ο ορισμός της ασάφειας.

Τι έλεγαν το 2024

Ενα χρόνο πριν και λίγο καιρό μετά από την ανακάλυψη του μνημειακού αρχιτεκτονικού συνόλου ειχε πραγματοποιηθεί ευρεία σύσκεψη προκειμένου να αξιολογηθεί το εύρημα και να προγραμματιστεί η συνέχεια του έργου της κατασκευής του αεροδρομίου.

Σύμφωνα με την τότε ανακοίνωση, κατά τη διάρκεια της σύσκεψης, η Λίνα Μενδώνη ειχε τοποθετηθεί με απόλυτη σαφήνεια ότι η ανασκαφική έρευνα του ευρήματος πρέπει να συνεχιστεί, ώστε να μπορέσουν οι ανασκαφείς να το ερμηνεύσουν, και φυσικά να διασωθεί δεδομένης της μοναδικότητάς του. Όπως τόνισε η υπουργός Πολιτισμού προφανώς το έργο της κατασκευής του αεροδρομίου πρέπει να συνεχιστεί απρόσκοπτα, αλλά και το εύρημα να προστατευθεί. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αναζήτηση άλλης κατάλληλης θέσης για την τοποθέτηση του ραντάρ. Οι δύο υπουργοί συμφώνησαν το αμέσως επόμενο διάστημα η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας θα εκπονήσει και θα καταθέσει στο ΥΠΠΟ νέα μελέτη για τη θέση του ραντάρ.

Με την ολοκλήρωση και της αυτοψίας η υπουργός Πολιτισμού ειχε δηλώσει τα εξής: «Πρόκειται για ένα μοναδικό εύρημα με εξαιρετικό ενδιαφέρον. Υπάρχουν λύσεις, ώστε το ολοκληρωθεί η αρχαιολογική έρευνα του μνημείου και το ίδιο να προστατευθεί απολύτως. Έχουμε εξαιρετικά καλή συνεργασία με το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και με τον αρμόδιο υφυπουργό Νίκο Ταχιάο. Ολοκληρώσαμε μια ευρεία σύσκεψη με παρόντες όλους τους εμπλεκόμενους -την αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων Ηρακλείου και τις αρμόδιες Διευθύνσεις Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων από πλευράς ΥΠΠΟ, και τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Υποδομών, την Πολιτική Αεροπορία και τον ανάδοχο- και διενεργήσαμε κοινή αυτοψία στον αρχαιολογικό χώρο. Προτεραιότητα όλων μας είναι η προστασία του μνημείου, αυτού του μοναδικού ευρήματος. Όλοι κατανοούμε την σημασία και την αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Όλοι κατανοούμε το αναπτυξιακό μέγεθος του συγκεκριμένου έργου, το οποίο γίνεται στο Καστέλι. Το έργο του νέου αεροδρομίου μπορεί να προχωρήσει και οι αρχαιότητες να προστατευθούν, όπως πρέπει». 

Η μεταστροφή

Ειναι λοιπόν απορίας άξιον πως έχουμε μέσα σε έναν χρόνο τη μετατροπή της θέσης του Υπουργείου. Γιατί δεν μπορεί να γινει αποδεκτό πως και με ποιον τρόπο η τοποθέτηση του ρανταρ σε απόσταση λίγων δεκάδων μέτρων από τον αρχαιολογικό χώρο θα βοηθήσει στην ανάδειξη της!
Ουτε μπορεί να γίνει αποδεκτή η θέση της Υπουργού ότι πραγματικά θα ειναι κάτι μοναδικό για την Ελλάδα, να υπαρχει ενα νέο σύγχρονο ρανταρ, εκεί που πριν χιλιάδες χρονια υπηρχε ένα αντίστοιχο οικοδόμημα.

«...Διότι μόνο η Ελλάδα μπορεί να έχει την ίδια θέση ενός ρανταρ σύγχρονου, εκεί που πριν κάποιες χιλιετίες υπήρχε ένα αντίστοιχο οικοδόμημα, που εξυπηρετούσε αντίστοιχες χρήσεις», είπε η κ. Μενδώνη στη διάρκεια των δηλώσεων της στην Περιφέρεια Κρήτης, στις 26 Ιουνίου.

Είναι εύλογες οι αντιδράσεις των αρχαιολόγων που μιλάνε για ένα έγκλημα απέναντι στην Ιστορία. Για αυτό και υπενθυμίζουμε μέρος της ανακοινωσης του Συλλογου Ελλήνων Αρχαιολόγων που έλεγε πως:

«Η πρόθεση της κατασκευάστριας εταιρείας και του ΔΑΗΚ (διαχειρίστριας εταιρείας) να τοποθετήσει τις εγκαταστάσεις των ραδιοβοηθημάτων, που απαιτούν εκτενείς διαμορφώσεις και ταπεινώσεις εκατέρωθεν του λόφου, σε άμεση γειτνίαση με την αρχαία κατασκευή, αποτελεί κατάφωρη παραβίαση του Αρχαιολογικού Νόμου και θα προκαλέσει άμεση και έμμεση βλάβη στο ίδιο το μνημείο και τον περιβάλλοντα χώρο του. Θυμίζουμε, ότι τόσο το ΥΠΟΜΕ όσο και η ίδια η Υπουργός Πολιτισμού είχαν δηλώσει, ότι θα αναζητηθεί άλλη κατάλληλη θέσης για την τοποθέτηση του ραντάρ. 

Αυτή σίγουρα δεν είναι η θέση που το τοποθετεί 20,00μ. από το μνημείο. Θεωρούμε, ότι το 2025 δεν είναι δυνατόν να μην μπορεί να εξευρεθεί τεχνική λύση, ώστε να μην επαναληφθεί μία τραγωδία, όπως της Νεολιθικής ακρόπολης στο Ζάγανι, στο πλαίσιο κατασκευής του Διεθνούς Αερολιμένα «Ελευθέριος Βενιζέλος». Η επέμβαση αυτή και η συγκεκριμένη χρήση θα καταστήσει απαγορευτική την ανάδειξη του λόφου ως επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου καθώς θα προκαλέσει τεράστιες μεταβολές και αλλοιώσεις στο ανθρωπογενές περιβάλλον και το αρχαιοτοπίο, διαταράσσοντας την άρρηκτη σχέση που τα συνδέει. 

Επιπλέον, οι κατασκευαστικές εργασίες, που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων λατόμευση με χρήση εκρηκτικών, ενδέχεται να προκαλέσουν βλάβες στο μνημείο, του οποίου η έρευνα είναι ακόμα σε εξέλιξη. Το Τοπικό Παράρτημα Κρήτης του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων απαιτεί το μοναδικό σε μέγεθος, σχήμα, αρχιτεκτονική σύλληψη και εκτέλεση, μνημείο της Παπούρας να προστατευθεί, να συντηρηθεί, να αναδειχθεί σε επισκέψιμο αρχαιολογικό χώρο και να μην
υπονομευθεί με κανένα τρόπο η ακεραιότητά του, ο περιβάλλων χώρος του καθώς και η μελλοντική επισκεψιμότητά του με εγκαταστάσεις, όπως είναι τα ραντάρ και οι πύργοι ελέγχου. Θεωρούμε, ότι είναι χρέος μας να διατηρηθεί το μοναδικό αρχαιο τοπίο του λόφου που αγκάλιαζε για χιλιετίες το μνημείο της Παπούρας, το οποίο περίμενε καρτερικά να αναδυθεί από την αρχαιολογική σκαπάνη. Μόνο τότε ο ερευνητής και ο επισκέπτης θα αποκομίζει την ανεπανάληπτη εμπειρία της επαφής με το μοναδικό αυτό μνημείο και ό,τι το περιβάλλει».

Διαβάστε επισης:

Η τοπική κοινωνία αντιδρά στην τοποθέτηση ραντάρ στον σπουδαίο αρχαιολογικό χώρο της Παπούρας

Κρήτη: Πεδίο αντιπαράθεσης με πολλές αντιδράσεις το ραντάρ του νέου αεροδρομίου δίπλα στο σπάνιο μινωικό εύρημα

Παράρτημα Κρήτης Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων για το εύρημα στην Παπούρα: Να προστατευθεί και να αναδειχθεί

Μενδώνη από Ηράκλειο: Εξασφαλίστηκε η χρηματοδότηση για την ανάδειξη των νεωρίων - Τι δήλωσε για Κνωσό και Οικία Χρονάκη (Φωτο +Βίντεο)