Διαδοχικές επιχειρήσεις διάσωσης μεταναστών στην Κρήτη - Τρεις νέες... αφίξεις

Προβληματισμός επικρατεί στην Κρήτη από τις συνεχείς αφίξεις μεταναστών στην Κρήτη από τις συνεχείς ροές που καταφθάνουν στο νησί, σε τοποθεσίες στα νότια, από τη μια άκρη του ως την άλλη.

Χθες είχαμε τρια ακόμη περιστατικά, στα οποια παρενεβη το Λιμενικό Σώμα για την περισυλλογή των μεταναστών.

Στη Γαύδο

Χθες το πρωί ενημερώθηκε η Λιμενική Αρχή του Ρεθύμνου για την παροχή συνδρομής σε μία πνευστή λέμβο με αλλοδαπούς επιβαίνοντες, στη θαλάσσια περιοχή 45 ν.μ. νοτιοανατολικά της Γαύδου.

Αμέσως, στην περιοχή μετέβη ένα σκάφος της δύναμης FRONTEX, το οποίο εντόπισε τη λέμβο και περισυνέλεξε 56 αλλοδαπούς επιβαίνοντες (όλοι άνδρες). Οι αλλοδαποί μεταφέρθηκαν με ασφάλεια στο λιμάνι της Αγίας Γαλήνης και στη συνέχεια οδηγήθηκαν με λεωφορείο συνοδεία στελεχών Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. προσωρινά σε χώρο φύλαξης στο Ρέθυμνο. Κατά τη διενεργούμενη προανάκριση από το Λιμεναρχείο Ρεθύμνου αναγνωρίστηκε ένας 27χρονος αλλοδαπός (υπήκοος Σουδάν) ως ο διακινητής των υπολοίπων και συνελήφθη για παράβαση του άρθρου 83 του Ν. 3386/2005 «Παράνομη είσοδος στη χώρα», του άρθρου 25 του Ν. 5038/2023 «Διευκόλυνση» και του άρθρου 306 του Π.Κ. «Έκθεση».

Σύμφωνα με τους αλλοδαπούς,  το σκάφος ξεκίνησε τις πρώτες πρωινές ώρες την 09.05.26 από το Τομπρούκ της Λιβύης, καταβάλλοντας χρηματικά ποσά από 1.500 έως 3.500 δολάρια Αμερικής για τη μεταφορά τους στην Ελλάδα. Προανάκριση διενεργείται από το Λιμεναρχείο Ρεθύμνου.

Στην Παλαιόχωρα

Λίγες ώρες αργότερα είχαμε νέα άφιξη στην Παλαιόχωρα. Συγκεκριμενα χθες το απόγευμα ενημερώθηκαν οι Λιμενικές Αρχές της Γαύδου και της Παλαιόχωρας για την παροχή συνδρομής σε μία λέμβο με αλλοδαπούς που βρίσκονταν σε δυσχερή θέση, στη θαλάσσια περιοχή 20 ν.μ. νότια της Γαύδου.

Αμέσως, στο σημείο μετέβη ένα παραπλέον πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων σημαίας Χονγκ Κονγκ, το οποίο περισυνέλεξε 40 αλλοδαπούς (όλοι άνδρες). Στη συνέχεια, οι αλλοδαποί μετεπιβιβάστηκαν σε σκάφος της δύναμης FRONTEX και μεταφέρθηκαν με ασφάλεια στο λιμάνι Καραβέ της Γαύδου. Ακολούθως, οδηγήθηκαν σε χώρο φύλαξης στη Γαύδο, ενώ πρόκειται να μεταφερθούν σε προσωρινό χώρο φιλοξενίας στην Αγυιά Χανίων. Προανάκριση διενεργείται από το Κεντρικό Λιμεναρχείο Χανίων.

 Ενώ και τις βραδινές ώρες είχαμε μια ακόμη άφιξη. Για το συμβάν αυτό ενημερώθηκε η Λιμενική Αρχή της Παλαιόχωρας για την παροχή συνδρομής σε μία λέμβο με αλλοδαπούς επιβαίνοντες σε δυσχερή θέση, στη θαλάσσια περιοχή 20 ν.μ. νοτιοδυτικά της Γαύδου.

Στο σημείο μετέβη ένα Περιπολικό πλοίο Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., το οποίο περισυνέλεξε 39 αλλοδαπούς (όλοι άνδρες). Στη συνέχεια, οι αλλοδαποί μεταφέρθηκαν με ασφάλεια στο λιμάνι της Παλαιόχωρας. Ακολούθως, οδηγήθηκαν σε προσωρινό χώρο φιλοξενίας στην Αγυιά Χανίων. 

Το θέμα στη Βουλή

Ερώτηση προς τα Υπουργεία Εσωτερικών, Προστασίας του Πολίτη, Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και Μετανάστευσης και Ασύλου κατέθεσε η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη, αναδεικνύοντας για άλλη μία φορά τη δραματική επιδείνωση της κατάστασης στη νότια Κρήτη και ειδικότερα στην Ιεράπετρα, λόγω της συνεχούς αύξησης των μεταναστευτικών ροών και της παντελούς απουσίας οργανωμένου κρατικού σχεδιασμού. Την κοινοβουλευτική πρωτοβουλία συνυπογράφουν ο Βουλευτής Βοιωτίας και Τομεάρχης Προστασίας του Πολίτη του ΠΑΣΟΚ, Γεώργιος Μουλκιώτης, η Βουλευτής Β2 Δυτικού Τομέα Αθηνών και Τομεάρχης Μετανάστευσης και Ασύλου, Νάντια Γιαννακοπούλου, καθώς και ο Βουλευτής Χίου και Τομεάρχης Ναυτιλίας, Σταύρος Μιχαηλίδης.

Η Ερώτηση αποτυπώνει με ιδιαίτερα αιχμηρό τρόπο ότι η Κρήτη – και ειδικά το Λασίθι – έχει πλέον μετατραπεί σε σταθερό σημείο πίεσης των νέων μεταναστευτικών διαδρομών στη νότια πύλη της χώρας.

Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνεται: «Οι μεταναστευτικές ροές στη νότια Κρήτη και ειδικότερα στον Νομό Λασιθίου συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, επιβεβαιώνοντας ότι η περιοχή έχει πλέον καταστεί σταθερό σημείο αποβίβασης από τα νότια θαλάσσια σύνορα της χώρας. Μόλις τις τελευταίες ημέρες καταγράφηκαν νέες επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, με δεκάδες ανθρώπους να εντοπίζονται νότια της Ιεράπετρας, και σε λιγότερο από ένα 24ωρο να έχουν πραγματοποιηθεί επιχειρήσεις διάσωσης 98 ατόμων, επιβεβαιώνοντας ότι οι νέοι μεταναστευτικοί διάδρομοι έχουν παγιωθεί και εντείνονται».

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση υπενθυμίζει ότι το θέμα έχει αναδειχθεί επανειλημμένα από τη Βουλευτή Λασιθίου, χωρίς ωστόσο να υπάρξει ουσιαστική κυβερνητική ανταπόκριση: «Για το ζήτημα αυτό, έχουμε επανειλημμένα αναδείξει την κρισιμότητα της κατάστασης με σειρά κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων […] επισημαίνοντας την επιχειρησιακή εξάντληση των υπηρεσιών και την πλήρη απουσία οργανωμένου κρατικού σχεδιασμού».

Ιδιαίτερα αιχμηρή είναι η πολιτική κριτική που ασκείται στις απαντήσεις των συναρμόδιων Υπουργείων: «Οι απαντήσεις που δόθηκαν από τα συναρμόδια Υπουργεία όχι μόνο δεν απαντούν στην ουσία των ζητημάτων που τέθηκαν, αλλά επιβεβαιώνουν με σαφήνεια αυτό που βιώνει καθημερινά η τοπική κοινωνία: ότι η Κυβέρνηση δεν διαθέτει ολοκληρωμένο σχέδιο για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών στην Κρήτη».

Η Ερώτηση αποδομεί μάλιστα ευθέως το κυβερνητικό αφήγημα περί «ελεγχόμενης κατάστασης», παραθέτοντας τα επίσημα στοιχεία των ίδιων των Υπουργείων: «Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου, μόνο το πρώτο τρίμηνο του 2026 μεταφέρθηκαν από την Κρήτη 2.495 άτομα, εκ των οποίων 1.529 μόνο τον μήνα Μάρτιο. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν όχι μείωση αλλά ένταση και κλιμάκωση των ροών, καταρρίπτοντας το αφήγημα περί “ελεγχόμενης κατάστασης”»

Παράλληλα, η κοινοβουλευτική παρέμβαση αναδεικνύει ότι η κυβέρνηση περιορίζεται σε γενικόλογες διατυπώσεις χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο: «Τα συναρμόδια Υπουργεία επικαλούνται γενικόλογα “συνεκτικά πλέγματα δράσεων”, “επιχειρησιακή συνεργασία” και “ενίσχυση των προσπαθειών”, χωρίς καμία συγκεκριμένη δέσμευση, χωρίς χρονοδιάγραμμα και χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο».

Ιδιαίτερα σοβαρή χαρακτηρίζεται η παραδοχή ότι στην Κρήτη εξακολουθούν να μην υπάρχουν δομές Υποδοχής και Ταυτοποίησης: «Στην Κρήτη δεν λειτουργούν δομές Υποδοχής και Ταυτοποίησης, με αποτέλεσμα η διαχείριση να γίνεται πρόχειρα και εκ των υστέρων, μέσω μεταγωγών. Η παραδοχή αυτή συνιστά ουσιαστικά ομολογία αποτυχίας της κυβερνητικής πολιτικής, καθώς η Κρήτη λειτουργεί ως άτυπη ζώνη πρώτης υποδοχής χωρίς αντίστοιχες υποδομές».

Η Ερώτηση ξεκαθαρίζει ότι η τοπική κοινωνία δεν ζητά τη δημιουργία μόνιμου hotspot, αλλά οργανωμένη και αξιοπρεπή διαχείριση: «Είναι απολύτως σαφές ότι η τοπική κοινωνία δεν ζητά τη δημιουργία μόνιμης δομής ή κέντρου τύπου hotspot. Αντιθέτως, αυτό που απαιτείται είναι η άμεση στήριξη των τοπικών αρχών και η διαμόρφωση ενός κατάλληλου, οργανωμένου και αξιοπρεπούς χώρου προσωρινής διαχείρισης, όπου θα μπορούν να πραγματοποιούνται οι αναγκαίες διαδικασίες πρώτης υποδοχής, καταγραφής και ανάκρισης, καθώς και η ολιγόωρη ή βραχεία παραμονή των αφιχθέντων μέχρι τη μεταφορά τους σε οργανωμένη δομή».

Η εικόνα που παρουσιάζεται για το Λιμεναρχείο Ιεράπετρας είναι αποκαλυπτική της επιχειρησιακής εξάντλησης: «Το Λιμεναρχείο Ιεράπετρας, με οργανική δύναμη 39 θέσεων, λειτουργεί στην πράξη με μόλις 17 στελέχη, λόγω αποσπάσεων και ελλείψεων, χωρίς επαρκή πλωτά μέσα και με συνεχή ανάγκη υποστήριξης από άλλες υπηρεσίες. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί συνθήκες οριακής επιχειρησιακής δυνατότητας, με άμεσες επιπτώσεις τόσο στην ασφάλεια των θαλασσίων συνόρων όσο και στην προστασία της ανθρώπινης ζωής».

Και η Ερώτηση περιγράφει με ιδιαίτερα έντονο τρόπο τις συνθήκες πίεσης που βιώνουν τα στελέχη: «Το υφιστάμενο προσωπικό καλείται να ανταπεξέλθει σε ένα διαρκώς αυξανόμενο και πολυσύνθετο έργο, έχοντας ουσιαστικά ξεπεράσει τα όρια της ανθρώπινης αντοχής».

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση αναφέρεται και στις κυβερνητικές εξαγγελίες για ενίσχυση του Λιμενικού Σώματος, σημειώνοντας ότι: «Οι κυβερνητικές εξαγγελίες για ενίσχυση του Λιμενικού Σώματος με 500 προσλήψεις λιμενικών το 2026 και την απόκτηση νέων σκαφών ανοιχτής θαλάσσης […] έχουν παραμείνει θεωρητικές υποσχέσεις».

Παράλληλα, η Ερώτηση αναδεικνύει τη δραματική εγκατάλειψη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης: «Ο Δήμος Ιεράπετρας έχει αφεθεί να διαχειρίζεται μόνος του ένα ζήτημα που υπερβαίνει πλήρως τις δυνατότητές του. Οι αφιχθέντες μεταφέρονται σε πρόχειρους χώρους, όπως το σχολείο Καλογέρων, με δυνατότητα φιλοξενίας μόλις 30–40 ατόμων, τη στιγμή που οι αφίξεις είναι συνεχείς».

Και το οικονομικό βάρος είναι ήδη τεράστιο: «Ο Δήμος, χωρίς καμία ουσιαστική κρατική στήριξη, έχει αναγκαστεί να καλύπτει από ίδιους πόρους τη σίτιση, τη μεταφορά, την καθαριότητα και τη στοιχειώδη φιλοξενία των μεταναστών. Ενδεικτικά, το 2025 οι σχετικές δαπάνες ξεπέρασαν τις 54.937€, ενώ η πρόσφατη χρηματοδότηση ύψους 33.775€ είναι προφανώς ανεπαρκής και δυσανάλογη των αναγκών».

Η Ερώτηση καταλήγει με μια ιδιαίτερα βαριά πολιτική διαπίστωση: «Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να διαχειριστεί ένα ζήτημα εθνικής και ευρωπαϊκής διάστασης χωρίς θεσμική, επιχειρησιακή και οικονομική στήριξη».

Και υπογραμμίζει ότι: «Η Κρήτη – και ειδικότερα η Ιεράπετρα – αντιμετωπίζονται ως περιοχή προσωρινής εκτόνωσης ενός προβλήματος, χωρίς ολοκληρωμένο σχέδιο, χωρίς επαρκείς δομές και χωρίς ουσιαστική κρατική παρουσία».

Με την εν λόγω Ερώτηση οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν τα αρμόδια Υπουργεία να απαντήσουν στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα:

1. Με δεδομένο ότι ο Νομός Λασιθίου και ιδίως ο νότος της Κρήτης δέχονται πλέον συστηματική και επαναλαμβανόμενη μεταναστευτική πίεση, με επιχειρήσεις διάσωσης, αποβιβάσεις, ανθρώπινες απώλειες και σοβαρή επιβάρυνση των τοπικών υπηρεσιών και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προτίθεται η Κυβέρνηση να καταρτίσει και να εφαρμόσει συνολικό, χωρικά εξειδικευμένο σχέδιο για τον Νομό Λασιθίου, που να περιλαμβάνει μόνιμη στελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών, επαρκή επιχειρησιακά μέσα, σαφές πλαίσιο διαχείρισης, καθώς και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση των δήμων, ώστε ο Νομός να πάψει να αντιμετωπίζεται αποσπασματικά και εκ των υστέρων ως περιοχή πρώτης γραμμής χωρίς αντίστοιχη κρατική στήριξη;
2. Εξασφαλίστηκαν οι νομοθετικές εγκρίσεις για τις έκτακτες προσλήψεις 500 λιμενικών, που εξήγγειλε το Υπουργείο Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής από τον Δεκέμβριο του 2025 μετά από συμφωνία με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών; Με ποια διαδικασία και ποιο χρονοδιάγραμμα θα υλοποιηθούν; Και κυρίως, ποια είναι η πρόβλεψη κατανομής τους σε επίπεδο Περιφέρειας Κρήτης και ειδικότερα στον Νομό Λασιθίου (Ιεράπετρα, Σητεία, Άγιος Νικόλαος);
3. Θα ενισχυθεί το Λιμενικό Σώμα με νέα σκάφη ανοιχτής θαλάσσης, ικανά να επιχειρούν στο Λιβυκό Πέλαγος; Παράλληλα, θα αποκτηθούν μικρότερα καταδιωκτικά σκάφη, καθώς και μη επανδρωμένα πλωτά, υποβρύχια και εναέρια μέσα;
4. Δεδομένου ότι στην Κρήτη δεν υπάρχουν Περιφερειακές Υπηρεσίες της Υπηρεσίας Υποδοχής και Ταυτοποίησης του ΥΜΑ και ότι η ευθύνη για την πρώτη διαχείριση, φύλαξη και μεταγωγή των αφιχθέντων κατανέμεται μεταξύ Λιμενικού Σώματος και Ελληνικής Αστυνομίας, ποιος είναι ο σαφής επιχειρησιακός σχεδιασμός για τον συντονισμό των αρμόδιων αρχών; Πώς διασφαλίζεται η επάρκεια προσωπικού και υποδομών για την ασφαλή φύλαξη, τη διαχείριση των διακινητών και τη μεταφορά τους στις αρμόδιες δομές της ενδοχώρας;
5. Ποιο είναι το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα χωροθέτησης, κατασκευής και πλήρους λειτουργίας των δομών προσωρινής υποδοχής και καταγραφής μεταναστών που σχεδιάζονται στην Κρήτη, ιδίως στο Ηράκλειο και στα Χανιά, και ποια άμεσα μέτρα προτίθεται να λάβει το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου μέχρι την ολοκλήρωσή τους για τη στήριξη του Δήμου Ιεράπετρας και των τοπικών αρχών που καλούνται να διαχειριστούν συνεχείς αφίξεις χωρίς επαρκείς υποδομές;
6. Πώς τεκμηριώνεται ο ισχυρισμός περί «μείωσης» της μεταναστευτικής πίεσης, όταν τα ίδια τα στοιχεία καταγράφουν 2.495 μεταφορές το πρώτο τρίμηνο του 2026;
7. Ποια μέτρα θα ληφθούν για τη διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών προσωρινής φιλοξενίας των αφιχθέντων στη νότια Κρήτη, είτε πρόκειται για βραχεία παραμονή μέχρι την ολοκλήρωση των διαδικασιών καταγραφής και ανάκρισης – όπως στην περίπτωση της Ιεράπετρας – είτε για μεγαλύτερη παραμονή, όπως προβλέπεται για τις υπό σχεδιασμό δομές σε Ηράκλειο και Χανιά;
8. Ποια πρόσθετα χρηματοδοτικά εργαλεία προτίθεται να ενεργοποιήσει η Κυβέρνηση για την στήριξη των τοπικών κοινωνιών και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που διαχειρίζονται τις μεταναστευτικές ροές;