Δημογραφικό: Στην Κρήτη ο μοναδικός νομός της Ελλάδας που οι γεννήσεις ξεπερνούν τους θανάτους εδώ και μισό αιώνα

Το Ρέθυμνο βιώνει ένα μικρό «θαύμα», καθώς είναι ο μόνος νομός της Ελλάδας που κατάφερε να αντιστρέψει το αρνητικό φυσικό ισοζύγιο που υπάρχει σε όλους τους νομούς της Ελλάδας εδώ και μισό αιώνα.

Παρότι η Κρήτη παρουσιάζει μια ελαφρά μείωση πληθυσμού της τάξεως του 0,9%, στο Ρέθυμνο οι γεννήσεις συνεχίζουν να ξεπερνούν τους θανάτους, με αποτέλεσμα να «μετράει» 55.636 κατοίκους στην απογραφή του 2021, από 55.525 κατοίκους το 2011. Μάλιστα το 2024 στο Ρέθυμνο αντί για μείωση, υπήρξε αύξηση στις γεννήσεις κατά 2,8%.

Ένα περιβάλλον με ποιότητα ζωής και ευκαιρίες για εργασία λόγω του αυξανόμενου τουρισμού, όπως το Ρέθυμνο, φαίνεται πως δημιουργεί τις συνθήκες ασφάλειας που αναζητούν τα νέα ζευγάρια προκειμένου να δημιουργήσουν οικογένεια.

Όπως διαπιστώνει ο καθηγητής Δημογραφίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Βύρων Κοτζαμάνης, από τις αρχές της δεκαετίας του 2010 οι θάνατοι είναι σταθερά περισσότεροι από τις γεννήσεις (+4,3 χιλ. το 2011, +58,5 χιλ. το 2024) και θα συνεχίσουν να είναι και τις αμέσως επόμενες δεκαετίες.

Η μεταβολή του φυσικού ισοζυγίου της χώρας από θετικό σε μονίμως αρνητικό οφείλεται -σύμφωνα με το Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών- σε δυο λογούς:

• οι θάνατοι αυξάνονται συνεχώς, αν και κερδίσαμε σχεδόν 17 χρονιά ζωής ανάμεσα στο 1951 και το 2024. Η αύξηση λοιπόν του προσδόκιμου ζωής σε συνδυασμό με την γήρανση του πληθυσμού, την αύξηση δηλαδή του πλήθους ατόμων άνω των 65 ετών (από 520.000 το 1951 φτάνουν τα 2,5 εκατομ. σήμερα) δημιουργούν τις συνθήκες για αύξηση του αριθμού των θανάτων
• οι γεννήσεις τις τελευταίες δεκαετίες μειώθηκαν σημαντικά (148.000 το 1980 και 68.500 το 2024), καθώς οι γυναίκες που γεννήθηκαν ανάμεσα στο 1955 και το 1985 κάνουν όλο και λίγο λιγότερα παιδιά και σε όλο και μεγαλύτερη ηλικία. Για παράδειγμα ενώ η αναλογία ήταν 2 παιδιά κατά μέσο ορό για όσες γεννήθηκαν ανάμεσα στο 1940 και το 1960, πλέον είναι λιγότερα από 1,5 για όσες γεννήθηκαν γύρω από το 1985.

Αναλύοντας τα δεδομένα των γεννήσεων στη χώρα μας, ο κ. Κοτζαμάνης εκτιμά ότι στο μέλλον αυτές θα είναι πολύ λιγότερες συγκριτικά με τους θανάτους, για πολλά χρόνια ακόμη, ακόμη και εάν υιοθετηθούν ευνοϊκότερα μέτρα για την οικογένεια.

Εξετάζοντας την περίοδο 1980 -2024 στους 51 νομούς της χώρας, διαπιστώνεται ότι, ενώ σε εθνικό επίπεδο καταγράφονται περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις στα 20 από τα 45 εξεταζόμενα έτη, σε περιφερειακό επίπεδο έχουμε 16 νομούς στους οποίους καταγράφονται από το 1980 ως και το 2024 περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις για 41 ή και 45 έτη.

Ενώ υπάρχουν νομοί με αρνητικό φυσικό ισοζύγιο γεννήσεων - θανάτων για 15 ακόμη και για 30 έτη, υπάρχουν και 7 νομοί (Αρκαδία, Λακωνία, Λέσβος, Λευκάδα, Μεσσηνία, Σάμος και Φωκίδα) όπου καταγράφονται περισσότεροι θάνατοι από γεννήσεις για όλη την εξεταζόμενη περίοδο, δηλαδή για 45 συνεχή χρόνια.