Δήμος Ηρακλείου: Οι ερωτήσεις και οι... απαντήσεις σχετικά με το δανεισμό

Μεγάλη είναι η συζήτηση, αλλά και η αντιπαράθεση που έχει ξεκινήσει στο Δήμο Ηρακλείου σχετικά με τον επικείμενο δανεισμό.

Χαρακτηριστικό είναι πως ο Δήμαρχος Ηρακλείου παρουσίασε πριν μερικές μέρες την κατάρτιση του προϋπολογισμού για το 2024 κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στο έλειμμα ύψους 27 εκ. ευρώ που προκειμένου να καλυφθεί, όπως τόνισε ο Αλέξης Καλοκαιρινός, ο δανεισμός αποτελεί μονόδρομο για τον Δήμο.

Ο Δήμος μάλιστα επιχειρεί μέσω ορισμένων ερωτοαπαντήσεων να δώσει ορισμένες απαντήσεις στους πολίτες, οι οποίοι θα πληρώσουν στο τέλος της ημέρας το εν λόγω δάνειο. 

Αναλυτικά: 

Πώς οδηγήθηκε ο Δήμος στο σημείο να μην μπορεί να ισοσκελίσει τον προϋπολογισμό του 2024;

Κυρίως, λόγω της υπερδέσμευσης ίδιων πόρων την τελευταία 3ετία για διάφορα έργα - μεταξύ άλλων και οδοποιίας. Μια αστοχία που οδήγησε σε ανάληψη μεγάλων υποχρεώσεων, σε περίοδο μόλις δυο ετών, οι οποίες υπερέβαιναν τις δυνατότητες του Δήμου.
 

Ποιες επιλογές διαχείρισης υπήρχαν;

Υπήρχαν τρεις επιλογές: 1. Επιτήρηση με τα σφιχτά δεδομένα του Προγράμματος Εξυγίανσης Δήμων του Υπουργείου Εσωτερικών, 2. ακύρωση συμβάσεων με τεράστιο κόστος (ειδικά λόγω του ότι δεν είχαν εκτελεστεί τα 3/4 του έργου), πολυετείς δικαστικούς αγώνες αλλά και κίνδυνο της κατηγορίας της απιστίας (δεδομένου ότι για τα έργα δόθηκε μεγάλη έκπτωση που πιθανότατα δεν θα δοθεί σε μελλοντική φάση δημοπράτησης) 3. δανεισμό, που δίνει τη δυνατότητα ισοσκελισμού αλλά και ανάπτυξης. Τέταρτη επιλογή: να αγνοήσουμε το πρόβλημα (να το βάλουμε κάτω από το χαλί), να περικόψουμε ζωτικές δαπάνες και να εκθέσουμε τον Δήμο στον κίνδυνο απρόοπτης αλλά προδιαγεγραμμένης κατάρρευσης (που θα μας οδηγούσε πίσω στην επιλογή 1).
 

Ποια είναι τα οφέλη του δανεισμού;

Μας δίνει τη δυνατότητα να κλείσει ο προϋπολογισμός και να μπορεί να λειτουργήσει ο Δήμος. Ανοίγει ένα παράθυρο χρηματοδοτικών ροών και θωρακίζει τον Δήμο έναντι των πιστωτών του. Δίνει το χρονικό περιθώριο να αναζητήσουμε εναλλακτικά χρηματοδοτικά εργαλεία, που θα αξιοποιηθούν αντί των ίδιων πόρων. Θα βελτιώσουν δηλαδή τη σχέση της χρηματοδότησης προγραμμάτων / ίδιων πόρων στην εκτέλεση των έργων. Ενισχύει την προσπάθεια εξορθολογισμού και χρηματοοικονομικής αναδιάρθρωσης του Δήμου Ηρακλείου.

Το δάνειο δεν λύνει οριστικά το πρόβλημα. Δίνει όμως την απαιτούμενη ανάσα για τα επόμενα βήματα.
 

Ποιο θα είναι το επιτόκιο και ο χρόνος αποπληρωμής του δανείου;

Αυτό θα το δούμε από τις ανταγωνιστικές προσφορές που θα συλλέξουμε και θα επιλέξουμε την πλέον συμφέρουσα για τον Δήμο, τόσο σε επίπεδο επιτοκίου όσο και περιόδου αποπληρωμής.
 

Θα εκταμιευτεί ολόκληρο το ποσό;

Όχι. Θα εκτελείται το έργο, θα τιμολογείται και θα πληρώνεται. Πρόκειται, όπως έχει δηλώσει ο Δήμαρχος για μια ανοιχτή χρηματοδοτική γραμμή. Μπορούμε να παραιτηθούμε από μέρος του ποσού που εξασφαλίζουμε χωρίς ποινή.
 

Θα υπάρχει ρήτρα εάν δεν εκταμιευτεί ολόκληρο το ποσό;

Όχι. Καμία απολύτως.
 

Θα χρησιμοποιηθεί για την αποπληρωμή συμβάσεων που ήδη εκτελούνται ή και για νέες συμβάσεις;

Θα χρησιμοποιηθεί για απλήρωτες υποχρεώσεις του Δήμου του 2023 και για συμβάσεις που ήδη εκτελούνται.
 

Είναι σίγουρο ότι ο Δήμος Ηρακλείου θα λάβει το δάνειο;

Βρισκόμαστε στη μέση μιας γραφειοκρατικής και διαδικαστικής πορείας. Πιστεύουμε ότι θα τα καταφέρουμε, αλλά τίποτα δεν είναι 100% εξασφαλισμένο. Προσπαθούμε να χτίσουμε το δάνειο που χρειαζόμαστε, δεν παίρνουμε κάτι έτοιμο που προσφέρεται στο ράφι μιας τράπεζας.
 

Τι επιπτώσεις θα έχει ο δήμος αν δεν λάβει αυτό το δάνειο;

Θα αναγκαστούμε να επαναξιολογήσουμε τα άλλα δυο εργαλεία. Επιτήρηση και μνημόνιο ή ακυρώσεις συμβάσεων. Όμως έχουμε προσπαθήσει πολύ για να αποσοβήσουμε αυτό το ενδεχόμενο.
 

Η αύξηση των δημοτικών τελών δεν ισοσκελίζει τον προϋπολογισμό;

Τα δημοτικά τέλη αφορούν σε ανταποδοτικές υπηρεσίες, όχι σε τέτοιου είδους έργα. Ακόμα όμως και σε αυτό το σκέλος του προϋπολογισμού των ανταποδοτικών υπηρεσιών, μετά και από την αύξηση, υπάρχει ένα προϋπολογιζόμενο έλλειμα περίπου 500.000€ που θα πρέπει να καλυφθεί από ίδιους πόρους του Δήμου.
 

Θα έρθουν νέες αυξήσεις στους δημότες για να πληρωθεί αυτό το δάνειο;

Το δάνειο θα πληρωθεί με την εξοικονόμηση πόρων από την αύξηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων που θα επιδιώξουμε και θα επιτύχουμε καθώς και από τη μόχλευση εσόδων του Δήμου και τον εξορθολογισμοό του οικονομικού του περιβάλλοντος. Η πληρωμή του δανείου δεν θα επιβαρύνει τον δημότη.,
 

Ποιος είναι ο οδικός χάρτης των ενεργειών μέχρι την ψήφιση του προϋπολογισμού;

Το Δημοτικό Συμβούλιο συνεδριάζει και επιστρέφει τον μη ισοσκελισμένο προϋπολογισμό στη Δημοτική Επιτροπή, με την εντολή διερεύνησης δανείου ισοσκελισμού. Η Δημοτική Επιτροπή απευθύνει πρόσκληση σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και συγκεντρώνει προσφορές. Αξιολογεί την πλέον συμφέρουσα, ισοσκελίζει τον προϋπολογισμό και τον επανακαταθέτει στο Δημοτικό Συμβούλιο προς ψήφιση.
 

Υπάρχει σχεδιασμός να αντληθούν έσοδα και από άλλες πηγές για να ισοσκελιστεί ο προϋπολογισμός;

Φυσικά ναι, από την πρώτη στιγμή της θητείας της νέας Δημοτικής Αρχής με μπαράζ επαφών. Η δέσμευση για έκτακτη χρηματοδότηση 1,5 εκ. ευρώ για έργα σχολικών κτηρίων, είναι το πρώτο αποτέλεσμα των ενεργειών του Δημάρχου. Ο Δήμαρχος Αλέξης Καλοκαιρινός έχει ήδη πραγματοποιήσει κατ’ ιδίαν επαφές με Υπουργούς και υψηλόβαθμα στελέχη των Υπουργείων Εσωτερικών, Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, Πολιτισμού, Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Εμπορικής Ναυτιλίας, αλλά και με την Περιφέρεια Κρήτης, τη Διαχειριστική Αρχή και την Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης του Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΚΡΗΤΗ» 2021-2027. Και οι επαφές συνεχίζονται, αλλά χρειάζονται χρόνο μέχρι να αποδώσουν. Προφανής πρώτη επιλογή μας είναι η διεκδίκηση, εξασφάλιση και βέλτιστη αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων.
 

Τι θα κάνει ο Δήμος με τις ανείσπρακτες οφειλές δημοτών;

Η Οικονομική Υπηρεσία εντατικοποιεί τις προσπάθειες, στο πλαίσιο του ισχύοντος νομικού πλαισίου, για να αυξηθεί η εισπραξιμότητα μέσα από έναν αποτελεσματικό και ευέλικτο μηχανισμό. Αποτελεί μεγάλη και βασική πρόκληση, δεδομένου ότι και οι υποχρεώσεις Δημοτών προς τον Δήμο, είναι αρκετές. Στη δράση αυτή προτεραιοποιούνται οι μεγαλοοφειλέτες και οι συστηματικοί κακοπληρωτές και όχι τα οικονομικά αδύναμα νοικοκυριά.
 

Τι θα κάνει ο Δήμος για την είσπραξη οφειλών από άλλους φορείς, π.χ. ΔΕΗ;

Συνεχίζει και εντατικοποιεί τις διαπραγματεύσεις. Πρόκειται για έναν επίσης σημαντικό στόχο.
 

Είναι τόσο απαραίτητα αυτά τα έργα; Τόσο, ώστε να οδηγηθεί ο Δήμος σε μη ισοσκελισμένο προϋπολογισμό;

Όλοι συμφωνούμε ότι τα έργα οδοποιίας είναι αναγκαία. Όπως εξηγήσαμε, η ακύρωση των συμβάσεων θα δημιουργούσε ακόμα μεγαλύτεροι πρόβλημα. Θα έπρεπε να είχαν προτεραιοποιηθεί και να γινόταν μια λελογισμένη χρήση των ταμειακών διαθεσίμων, αλλά πλέον πορευόμαστε με αυτά ως δεδομένα. Η ορθή εκτέλεσή τους είναι μια μεγάλη πρόκληση την οποία αυτονόητα αναλαμβάνουμε.
 

Τα χρήματα που υπάρχουν σήμερα στο ταμείο του Δήμου, καλύπτουν τον Δήμο και τι ανάγκες του;

Από το ταμειακό υπόλοιπο των 14,5 εκ. ευρώ, τα 8 εκ. ανεξόφλητα τιμολόγια του 2023. 5 εκ. για εκτελεσμένα έργα που καλύπτονται από ίδιους πόρους και 3 εκ. για χρηματοδοτούμενα έργα. Ο Δήμος Ηρακλείου πρέπει να έχει ένα ποσό της τάξεως άνω των 20 εκ. ευρώ, τουλάχιστον, για να λειτουργεί σε συνθήκες ασφαλείας. Ειδικά σε ένα περιβάλλον που αλλάζει διαρκώς και μεταβάλλεται.
 

Έχετε εντοπίσει οικονομικές ατασθαλίες στο Δήμο;

Όχι. Δεν έχουμε εντοπίσει κάτι τέτοιο. Στη φάση κατάρτισης του προϋπολογισμού, παρατηρούμε σφάλματα εκτίμησης, παραλείψεις και αδυναμίες.
 

Είναι στις προθέσεις της Δημοτικής Αρχής να αναζητήσει διαφορετικές πηγές χρηματοδότησης; Αν ναι, τι θα γίνει με το δάνειο ισοσκελισμού;

Η Δημοτική Αρχή αναζητά εναλλακτικές πηγές και χρηματοδοτικά εργαλεία από την πρώτη μέρα, με στόχο να εξασφαλίσουμε την οικονομική βιωσιμότητα και την αναπτυξιακή προοπτική του Δήμου μας. Οι παραπάνω επαφές του Δημάρχου Αλέξη Καλοκαιρινού με Υπουργούς, Αξιωματούχους και υπηρεσιακά στελέχη είναι ενδεικτικές της προσπάθειας. Εφόσον βρεθεί κάποια τέτοια πηγή χρηματοδότησης, π.χ. στην αγροτική οδοποιία, θα υπάρξει αντίστοιχη ελάφρυνση από το ποσό του δανείου. Προφανής πρώτη επιλογή μας είναι η διεκδίκηση, εξασφάλιση και βέλτιστη αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων.
 

Θα περικόψετε και δαπάνες που δεν θα δημιουργούν πρόβλημα στη λειτουργία του Δήμου;

Προτεραιοποιούμε και ιεραρχούμε τις ανάγκες, σύμφωνα με τα ταμειακά διαθέσιμα τις οικονομικές δυνατότητες. Πάντα μέσα από διαβούλευση, μέσα από τη συνεργασία των Αντιδημάρχων και των Υπηρεσιών του Δήμου δημιουργείται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που δεν θα δημιουργήσει πρόβλημα στην λειτουργία του Δήμου.
 

Ποιες είναι οι οικονομικές προοπτικές του 4^ου μεγαλύτερου Δήμου της χώρας;

Πιστεύουμε στις δυνατότητες και τη δυναμική του τόπου μας και των ανθρώπων του. Σκοπός μας είναι να δημιουργήσουμε τις συνθήκες και να ενισχύσουμε τις προοπτικές έτσι ώστε αυτά να ξεδιπλωθούν και να οδηγήσουν σε ένα καλύτερο αύριο τον Δήμο μας και τους ανθρώπους του. Αυτό θα επιτευχθεί και μέσα από την γενικότερη χρηματοοικονομική αναδιάρθρωση του Δήμου Ηρακλείου.
 

Τι θα αλλάξετε στον τρόπο εκτέλεσης των έργων του Δήμου;

Προχωράμε σε παρεμβάσεις με θετικό αντίκτυπο προς τους Δημότες και στόχο: Την κατάλληλη προτεραιοποίηση των έργων και των παρεμβάσεων οδοποιίας με απόλυτη διαφάνεια. Τη συνεχή συνεργασία με τις Τοπικές Κοινότητες. Τη χρήση αντικειμενικών κριτηρίων (π.χ. κατάσταση οδοστρώματος, παρουσία δομών όπως τα σχολεία, κυκλοφοριακό φόρτο, κ.α.) και νευραλγικών παραγόντων που συμπεριλαμβάνουν κοινωνικές και οικονομικές ευαισθησίες.
 

Και μετά την κατασκευή τους;

Θα εφαρμόσουμε μια νέα φιλοσοφία, με στόχο την προστασία κάθε σημείου παρέμβασης από άλλες εργασίες, την αποτροπή μπαλωμάτων και κακοτεχνιών, αλλά και τη δημιουργία ενός νέου πιο αυστηρού πλαισίου εκτέλεσης των εργασιών οδοποιίας. Μεταξύ άλλων, θα προβλέπεται προγραμματισμός σχετικών έργων από τρίτους, με ορίζοντα τριετίας τουλάχιστον.