«Εφιαλτική η κατάσταση σε τρία χωριά του Δήμου Βιάννου λόγω λειψυδρίας»

Σε απελπιστική κατάσταση έχουν περιέλθει οι κάτοικοι τριών χωριών του Δήμου Βιάννου Ηρακλείου και συγκεκριμένα το Μηλιαράδο, το Καταφύγι και το Ξενιάκο, λόγω λειψυδρίας, αφού οι τρεις γεωτρήσεις τους έχουν πλέον στερέψει. Έτσι, συνολικά οι οικισμοί του εν λόγω Δήμου που αντιμετωπίζουν σοβαρά πρόβλημα υδροδότησης ανέρχονται στους 6, εφόσον και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες του παρελθόντος έτους άλλα τρία χωριά, η Μέση, ο
Βραχός και το Αφρατί έμειναν χωρίς νερό.

Οι λύσεις έκτακτης ανάγκης στις οποίες προέβη ο Δήμος, προκειμένου να δώσει προσωρινή λύση στο κείμενο πρόβλημα, είναι είτε η μεταφορά νερού από άλλες περιοχές είτε η μεταφορά νερού με βυτία.
Παρά τις υποσχέσεις για μια έκτακτη υποτυπώδη χρηματοδότηση των Δήμων που αντιμετωπίζουν πρόβλημα λειψυδρίας, εντούτοις καμία ενέργεια προς αυτή την κατεύθυνση δε σημειώθηκε.

Η κατάσταση δυστυχώς σύμφωνα με τις προβλέψεις θα επιδεινωθεί, αφού οι βροχές που μέχρι στιγμής έχουν πέσει είναι ελάχιστες και ο συγκεκριμένος Δήμος, καθώς και οι λοιποί που αντιμετωπίζουν παρόμοιες καταστάσεις δε
διαθέτουν τα χρηματοδοτικά εργαλεία, προκειμένου να διαχειριστούν με επιτυχία το φαινόμενο.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι ο συγκεκριμένος Δήμος ήδη από πέρσι έχει λάβει κάποια έκτακτα μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης, όπως απαγόρευση νέων καλλιεργειών, πρώιμη λήξη της καλλιεργητικής περιόδου, απαγόρευση
δεύτερης θερμοκηπιακής ή υπαίθριας καλλιέργειας σε όλα τα είδη καλλιεργειών, ελλειμματική άρδευση των ελαιώνων και διακοπή της άρδευσης από γεωτρήσεις ή πηγές σε περίπτωση μείωσης της στάθμης ή μείωσης της παροχής νερού, πλαφόν στην κατανάλωση νερού για άρδευση με επιβολή προστίμων και αφαίρεση υδρομέτρων για τους παραβάτες.

Ωστόσο, όλα αυτά τα μέτρα δεν εξασφαλίζουν την οριστική λύση του προβλήματος της λειψυδρίας που αντιμετωπίζουν οι εν λόγω οικισμοί αλλά και πολλοί ακόμη άλλοι. Το ζήτημα είχε θέσει επί ταπητος και η «Ελληνικη Λυση» με Ερώτηση προς τα Υπουργεία Περιβάλλοντος, Εσωτερικών και Αγροτικης Ανάπτυξης, ζητώντας την εξεύρεση λύσης στο πρόβλημα της λειψυδρίας στα εν λόγω χωριά, έτσι ώστε να υδροδοτούνται επαρκώς, αλλά και να μπορούν οι κάτοικοί τους να χρησιμοποιούν επαρκείς ποσότητες νερού για άρδευση των καλλιεργειών τους εξασφαλίζοντας τις απαραίτητες παραγόμενες ποσότητες στα
καλλιεργούμενα είδη και διασφαλίζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την οικονομική επιβίωσή τους 

Η απαντηση

Σε απάντηση του το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης παρέθεσε μια σειρά απο έργα και παρεμβάσεις που προγραμματίζει και  που υλοποιεί, χωρίς ομως να επισημαίνεται η ουσία του πράγματος. Οτι δηλαδή τα έργα αυτά είναι «ασπιρίνη» στο πρόβλημα.

Στην απάντηση του επισημαινει χαρακτηριστικά ότι: «Αναφορικά με την αντιμετώπιση του ζητήματος της ανομβρίας στην Περιφερειακή Ενότητα (Π.Ε.) Ηρακλείου, σημειώνεται ότι, βάσει του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου, ο εθνικός σχεδιασμός για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας υλοποιείται με επισπεύδον Υπουργείο το συνερωτώμενο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ).

Σε συμφωνία με την εθνική πολιτική για τα ύδατα, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) έχει θέσει, ως μία από τις βασικές στρατηγικές του, την αειφόρο και οικονομικά αποτελεσματική χρήση των υδατικών πόρων στη γεωργία. Στοχευμένα στοιχεία στρατηγικής του ΥΠΑΑΤ για τους υδάτινους πόρους, είναι η αλλαγή στη σύνθεση των συστημάτων άρδευσης προς την κατεύθυνση συστημάτων εξοικονόμησης νερού και η αναβάθμιση της ικανότητας αποθήκευσης (δημιουργία ταμιευτήρων νερού για τη συγκράτηση των χειμερινών απορροών). Κρίσιμο στοιχείο της στρατηγικής του ΥΠΑΑΤ είναι η ιεράρχηση των παρεμβάσεων και η απόδοση προτεραιότητας σε πεδία που θεωρείται ότι βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση (π.χ. υπόγειοι υδροφορείς υπό εξάντληση, φαινόμενα ξηρασίας).

Στο ανωτέρω πλαίσιο, το ΥΠΑΑΤ προγραμματίζει και υλοποιεί σχετικά εγγειοβελτιωτικά έργα, ανάλογα με τα χρηματοδοτικά εργαλεία που διαθέτει. Συγκεκριμένα, για το έτος 2025, οι εθνικοί πόροι του ΥΠΑΑΤ [Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΤΠΑ) 2021-2025] είναι περιορισμένοι και δεν επαρκούν για την κατασκευή μεγάλων αρδευτικών έργων (ερωτήματα αριθμ. 2 και 3 της εν λόγω Ερώτησης). Ωστόσο, οι ενωσιακοί πόροι του ΥΠΑΑΤ δίνουν τη δυνατότητα χρηματοδότησης αρδευτικών έργων με προσανατολισμό στην ανομβρία (π.χ. έργα ταμίευσης χειμερινών απορροών, χρήση ανακυκλώσιμου νερού, εφαρμογή ευφυούς γεωργίας κ.ά.).

Στην παρούσα φάση, στο πλαίσιο εφαρμογής του Στρατηγικού Σχεδίου Κοινής Αγροτικής Πολιτικής της περιόδου 2023-2027 (ΣΣ ΚΑΠ 2023-2027), εκδόθηκε, στις 30 Οκτωβρίου 2024, η με αρ. 2796 προδημοσίευση πρόσκλησης της Παρέμβασης Π3-73-1.1: «Έργα υποδομών εγγείων βελτιώσεων». Η προδημοσίευση κοινοποιήθηκε στους δικαιούχους και αναρτήθηκε στις ιστοσελίδες του ΥΠΑΑΤ: www.agrotikianaptixi.gr και www.minagric.gr. Θα ακολουθήσει, στο αμέσως προσεχές χρονικό διάστημα, η έκδοση της σχετικής πρόσκλησης για την υποβολή προτάσεων έργων από τους δυνητικούς δικαιούχους.

Τέλος, επισημαίνεται ότι η αρμόδια Διεύθυνση Εγγείων Βελτιώσεων και Εδαφοϋδατικών Πόρων του ΥΠΑΑΤ, με τη σειρά της, συλλέγει αιτήματα ανά την επικράτεια και διαμορφώνει τον σχεδιασμό της για την προώθηση αιτημάτων στήριξης».

Από τη μακροσκελή απάντηση γίνεται αντιληπτό πως μπορεί να υπαρχει κινητικότητα, αλλά δεν υπαρχει ουσιαστικη λήψη μέτρων για να λυθεί το μείζον ζήτημα της διαχείρισης του νερού...