Ενδοοικογενειακή βία: Αυξήθηκαν τα περιστατικά - Η "πρωτιά" περιοχής της Κρήτης

Τα καταγεγραμμένα περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας αυξήθηκαν κατά 86% πέρυσι σε σχέση με το 2023 - Σε ποιες περιοχές της Ελλάδας το φαινόμενο είναι εντονότερο - 3.895 οι κακοποιήσεις παιδιών από τους γονείς τους - Θύματα ξυλοδαρμών και παππούδες, γιαγιάδες, εγγόνια

Εξήντα κρούσματα οικογενειακής βίας την ημέρα καταγράφονταν το 2024, ενώ η αύξηση των επεισοδίων μέσα στις οικογένειες την περασμένη χρονιά έφτασε το 86% σε σχέση με το 2023. Οπως αποκαλύπτουν τα στοιχεία που συγκέντρωσε «Το Βήμα», κάθε χρόνο μεταφέρονται 1.085 θύματα άγριων ξυλοδαρμών στον ιατροδικαστή ή σε νοσοκομείο – δηλαδή περίπου τρία κάθε ημέρα. Από αυτά τα θύματα που οδηγούνται σε ιατροδικαστή τα περισσότερα είναι στην Κεντρική Μακεδονία αλλά και την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη. Από την άλλη πλευρά, εξαιρετικά μικρότερος είναι ο αριθμός αυτών των περιστατικών στην Αθήνα.

Τα περισσότερα λοιπόν συμβάντα το 2024 (συνολικά 22.080) ενδοοικογενειακής βίας σημειώθηκαν στο κέντρο της Αθήνας (2.632), ενώ ακολούθησε η Δυτική Αττική με 2.348, η Θεσσαλονίκη με 1.632, τα βόρεια προάστια της Αθήνας με 1.593.

Από τις περιοχές της περιφέρειας που καταγράφονται τα περισσότερα περιστατικά βίας στο οικογενειακό περιβάλλον είναι το Ηράκλειο με 798, η Αχαΐα με 667 και η Εύβοια με 459 περιπτώσεις. Αντιθέτως, οι περιοχές όπου σημειώνονται ελάχιστα τέτοια συμβάντα είναι τα Γρεβενά (22) και η Ευρυτανία με 29 σχετικές περιπτώσεις.

Το «κουμπί πανικού»
Τη χρονιά που πέρασε, 5.813 θύματα ενδοοικογενειακής βίας εγγράφηκαν στην εφαρμογή «panic button» (κουμπί πανικού), από τους οποίους οι 437 – δηλαδή ποσοστό 8% – ήταν άνδρες. Η εν λόγω εφαρμογή ενεργοποιήθηκε για να ζητηθεί η εσπευσμένη βοήθεια αστυνομικών 841 φορές, δηλαδή σε ποσοστό 14% εκείνων που το είχαν εγκαταστήσει στις συσκευές τους. Κάτι που «φωτογραφίζει» τη δράση κυρίως υπότροπων συντρόφων ή συζύγων.

Τέλος, από τα 26.101 θύματα ενδοοικογενειακής βίας, αντίθετα με την εικόνα που υπάρχει ότι όλα αφορούν συμπλοκές μεταξύ συζύγων, συντρόφων κ.λπ., τα 3.895 (ποσοστό 15%) αφορούν κακοποιήσεις παιδιών από τους γονείς τους, οι 2.705 (ποσοστό 10%) ήταν γονείς που δέχθηκαν επίθεση από τα παιδιά τους και 1.858 (ποσοστό 7%) αδέλφια που χτύπησε το ένα το άλλο. Ακόμη 100 από τα θύματα ξυλοδαρμού είναι παππούδες και γιαγιάδες και 173 τα εγγόνια τους.

Τα παραπάνω είναι ορισμένα μόνο από τα εντυπωσιακά στοιχεία που παρουσιάζει «Το Βήμα» για τη διαρκώς αυξανόμενη έξαρση της ενδοοικογενειακής βίας στη χώρα μας, κάτι που οι επιστήμονες και οι εκπρόσωποι των Αρχών αποδίδουν στην παλιά και ριζωμένη ιδεολογία της πατριαρχίας, στα οικονομικά προβλήματα, στις κοινωνικές αντιθέσεις μεταξύ των πολιτών. Επίσης συνεκτιμάται και η λεγόμενη «ορατότητα» του φαινομένου, αφού πλέον φαίνεται να υπάρχει μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των πολιτών στην καταγγελία αυτών των συμβάντων. Δηλαδή είναι πιο συστηματική το τελευταίο χρονικό διάστημα η καταγραφή αυτών των συμβάντων από την ΕΛ.ΑΣ. μετά και τα εντατικά μέτρα που έχει πάρει κυρίως μετά τη δολοφονία της 28χρονης Κυριακής Γρίβα τον περασμένο Απρίλιο στους Αγίους Αναργύρους.

Τα διαζύγια
Η δραματική κατάσταση που αποκαλύπτεται έτσι και οι εντατικές έρευνες φέρνουν στο φως δεκάδες επιθέσεις σε καθημερινή βάση και περιστατικά που δεν γνωστοποιούνται και τα οποία απασχολούν τον κόσμο μετά την ανάδειξη κάποιας φονικής επίθεσης.

Από την πλευρά τους, τα στελέχη της ΕΛ.ΑΣ. αναφέρουν ότι ένα σαφές δείγμα των ενδοοικογενειακών πολέμων δεν είναι μόνο οι περίπου 14-18 γυναικοκτονίες που σημειώνονται ετησίως (το 2024 καταγράφηκαν 15 παρόμοια δραματικά περιστατικά – με συχνότητα δηλαδή περίπου μία κάθε 22 ημέρες – και 124 δολοφονίες γυναικών από το 2020). Πρέπει να προσμετρηθεί και ότι κάθε χρόνο υπολογίζεται ότι εκδίδονται 15.000-19.000 διαζύγια και περίπου 4.800-5.700 είναι αυτά που οδηγούνται σε δικαστήρια.

Σύμφωνα λοιπόν με τα εν λόγω στατιστικά στοιχεία το 2024 κατηγορήθηκαν για ενδοοικογενειακή βία συνολικά 22.671 άτομα από τα οποία οι 3.706 αλλοδαποί (ποσοστό 16%). Ο αριθμός των δραστών τέτοιου είδους ενεργειών το 2023 ήταν 12.221. Εντυπωσιάζει δε το ότι οι 4.284 που προχώρησαν σε επιθέσεις κατά συγγενών, συντρόφων κ.λπ. είναι γυναίκες, δηλαδή ποσοστό 19%.

Από αυτούς που κατηγορήθηκαν στην πρωτεύουσα, οι 2.781 ζούσαν στο κέντρο της Αθήνας, οι 2.497 στη Δυτική Αττική, οι 1.696 στα βόρεια προάστια και οι 1.378 στον Πειραιά. Στη Θεσσαλονίκη εντός του 2024 κατηγορήθηκαν 1.619 άτομα, ενώ οι δράστες τέτοιου είδους αδικημάτων στο Ηράκλειο ήταν 768 και 672 στην Πάτρα. Από τους 22.671 που κατηγορούνται συνολικά για επιθέσεις μέσα στην οικογένεια, οι 13.503 συνελήφθησαν (ποσοστό 60% – περίπου 37 κάθε ημέρα) από τους οποίους οι 5.143 στην Αττική (ποσοστό 38%), οι 978 στη Θεσσαλονίκη και οι 959 στην Κρήτη, 873 στην Κεντρική Μακεδονία, 862 στη Δυτική Ελλάδα, 809 στη Θεσσαλία. Ο μικρότερος αριθμός συλλήψεων για βιαιότητες μέσα σε σπίτια καταγράφεται στη Δυτική Μακεδονία (216). Από όσους συλλαμβάνονται για επιθέσεις κατά οικείων τους υπολογίζεται ότι προφυλακίζονται το 2%-3% εξ αυτών.

Επίσης το 2024 κατεγράφησαν 25.436 περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας έναντι 13.342 την προηγούμενη χρονιά (αύξηση περίπου 90%). Από αυτούς που έγιναν στόχοι ξυλοδαρμών οι 6.798, ποσοστό 27%, είναι άνδρες, κάτι που αφορά βεβαίως κυρίως επιθέσεις σε αγόρια, ηλικιωμένους κ.λπ.

Πολύ περισσότερα ήταν τα θύματα βιαιοτήτων μέσα στο σπίτι στο κέντρο της Αθήνας (3.202 θύματα από τους οποίους οι 1.025 είναι αλλοδαποί). Στη Δυτική Αττική ο αριθμός αυτός ανέρχεται στους 2.611, όπου όμως μόνο 261 είναι αλλοδαποί, στη Βορειοανατολική Αττική στα 1.730, 1.511 θύματα υπήρξαν στον Πειραιά και 1.080 στα νότια προάστια του Λεκανοπεδίου. Στη Θεσσαλονίκη υπήρξαν 2.054 «στόχοι» αυτών των βιαιοτήτων την τελευταία χρονιά, 863 στο Ηράκλειο, 733 στην Πάτρα και 580 στη Λάρισα.

Τέλος, όσον αφορά τις άγριες κακοποιήσεις και τις βιαιοπραγίες που οδηγούν στην ανάγκη μεταφοράς των θυμάτων (σ.σ.: κυρίως γυναίκες και παιδιά) σε ιατροδικαστή ή για περίθαλψη υπήρξαν 86 τέτοιου είδους περιπτώσεις (περίπου 8% του συνόλου, που θεωρείται εξαιρετικά μικρό κατ’ αναλογία) ενώ στην Πελοπόννησο υπήρξαν 102 τέτοια συμβάντα και στην Κρήτη 40.

Αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ. επισημαίνουν ότι σε διάφορες περιοχές παρουσιάζεται διαφορετικός βαθμός σφοδρότητας και βιαιότητας σε αυτές τις επιθέσεις. Στην Κρήτη δηλαδή, όπου κατεγράφησαν την περασμένη χρονιά 1.750 θύματα ενδοοικογενειακών επιθέσεων, οδηγήθηκε στον ιατροδικαστή ποσοστό 2% εξ αυτών. Στην Πελοπόννησο, που υπήρχαν συνολικά 1.280 θύματα, το ποσοστό εκείνο που κατέφυγε στον ιατροδικαστή κ.λπ. είναι 8%, δηλαδή σχεδόν τετραπλάσιο από αυτό της μεγαλονήσου.