Ενέργεια: Παιχνίδι με τέσσερις από Τραμπ στην σκακιέρα της Αν. Μεσογείου

Με δυναμικό και παρεμβατικό τρόπο μπαίνει πλέον ο Ντόναλντ Τραμπ στην ενέργεια της Ευρώπης. Με νομοσχέδιο στο Κογκρέσο που φέρει τον τίτλο «Eastern Mediterranean Gateway Act» θεσπίζει ως στρατηγικούς εταίρους τέσσερις χώρες στο παιχνίδι που στήνεται στην Ανατολική Μεσόγειο. Περιοχή η οποία ουσιαστικά θα αποτελέσει τη νέα πηγή εφοδιασμού με ενέργεια της Ευρώπης αλλά και τον ενεργειακό κόμβο της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης μετά το τέλος των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου από το 2027.

Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Αίγυπτος αποτελούν τους συμμάχους των ΗΠΑ και με το σχέδιο νόμου που ενέκρινε η αρμόδια Επιτροπή Διεθνών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων του Αμερικανικού Κογκρέσου ουσιαστικά λύνονται τα χέρια των υπουργών Εξωτερικών και Ενέργειας των Ηνωμένων Πολιτειών για αποφάσεις που θα ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια και της άμυνας της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου.

Το νομοσχέδιο για την «Πύλη της Ανατολικής Μεσογείου»

Σκοπός του νομοσχεδίου, όπως αναφέρεται στα άρθρα του, είναι η υποστήριξη του ρόλου των χωρών της Ανατολικής Μεσογείου ως στρατηγικής πύλης στον λεγόμενο IMEC, τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης.

Η Ουάσιγκτον ουσιαστικά πέρα από το προφανές που είναι ο έλεγχος των ενεργειακών πηγών και του ενεργειακού κόμβου της περιοχής στρώνει το έδαφος ώστε να υλοποιηθεί και η απόφαση των G20 με τη στήριξη των G7 στη σύνοδο Κορυφής του 2023 για τη δημιουργία εναλλακτικού δρόμου έναντι του κινεζικού «One belt, One road».

Στις διατάξεις του νομοσχεδίου τονίζεται η στρατηγική σημασία για τις ΗΠΑ που έχει η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου με ευθεία αναφορά στην πρόσφατη ενεργειακή συμμαχία «3+1» που συγκροτήθηκε ανάμεσα σε Ελλάδα, Ισραήλ, Κύπρο και ΗΠΑ. Επίσης στο ίδιο κείμενο τονίζεται ότι η Κύπρος, η Ελλάδα, η Αίγυπτος και το Ισραήλ αποτελούν βασικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών στην προώθηση της σταθερότητας, της ασφάλειας και της οικονομικής ανάπτυξης στην περιοχή.

Στις χώρες του IMEC που ονοματίζονται στις διατάξεις του νομοσχεδίου του Κογκρέσου είναι η Ε.Ε., η Γερμανία, η Γαλλία, η Σαουδική Αραβία, η Ινδία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και οι ΗΠΑ.

Τα 4 «πιόνια» των ΗΠΑ στην ενέργεια και τα μεγάλα projects

Από το κείμενο των διατάξεων γίνεται σαφές ότι οι χώρες που θα στηρίζουν τον κυρίαρχο ρόλο της Ουάσιγκτον στο ενεργειακό παιχνίδι είναι οι Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Αίγυπτος.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ενεργειακός αναλυτής στον ΟΤ «θα λειτουργούν ως τα πιόνια των ΗΠΑ στην ενεργειακή σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου». Η Ουάσιγκτον είτε μέσω αμερικανικών εταιρειών είτε μέσω συνεργαζόμενων επιχειρήσεων της επιχείρησης επιδιώκουν ουσιαστικά να υποκαταστήσουν το ρωσικό φυσικό αέριο με το αμερικανικό LNG. Ο Κανονισμός της Ε.Ε. που απαγορεύει το ορυκτό καύσιμων των ρωσικών εταιρειών ανοίγει πλέον το δρόμο, όπως και η πρόσφατη συμφωνία Ε.Ε. – ΗΠΑ για προμήθειες από τη Γηραιά Ήπειρο ενεργειακών προϊόντων αξίας 750 δισ. δολ. τα επόμενα τρία χρόνια.

Ήδη σύμφωνα με στοιχεία του Institute for Energy Economics and Financial Analysis το αμερικανικό LNG που εισήχθη στην Ε.Ε. το 2025 αυξήθηκε στα 81 δισ. κυβικά μέτρα από μόλις 21 δισ. κυβικά μέτρα το 2021. Όταν το ρωσικό φυσικό αέριο έχει βουτήξει… το 2025 στα 37 δισ. κ.μ. από 151 δισ. κ.μ. το 2021.

Με βάση τις 20 συμφωνίες που έχουν συνάψει αμερικανικές με ευρωπαϊκές εταιρείες (συμπεριλαμβανομένης και της Τουρκίας), όπως συνέβη τον Νοέμβριο στην Αθήνα ανάμεσα στην ATLANTIC, των AKTOR – ΔΕΠΑ Εμπορίας, με την Venture Global το αμερικανικό LNG θα μπορούσε το 2030 να αποτελεί το 80% των εισαγωγών LNG της Ε.Ε. Τη σχετική πρόβλεψη κάνει πάλι το Institute for Energy Economics and Financial Analysis.

Στο σχέδιο νόμου του Κογκρέσου θεσπίζονται και τα μεγάλα ενεργειακά projects τα οποία θα έχουν την ευλογία… της Ουάσιγκτον. Πρόκειται για την ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector (GSI), δηλαδή η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, η ηλεκτρική διασύνδεση GREGY (Ελλάδας – Αιγύπτου), ο διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας – Βουλγαρίας (IGB), ο οποίος αποτελεί και την αφετηρία του Κάθετου Διαδρόμου. Δύο διασυνδέσεις που αλλάζουν το στάτους στην ηλεκτρική ενέργεια της περιοχής.

Αξίζει να τονιστεί ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ συναντά προσκόμματα σε αιτιάσεις της Λευκωσίας, ενώ πίσω από τα εμπόδια φαίνεται να απασχολεί την Κύπρο ο παράγοντας Τουρκία. Οπότε εγείρεται θέμα παροχής εγγυήσεων γεωπολιτικής ασφάλειας. Οι οποίες είναι πιθανόν με το νομοσχέδιο του Κογκρέσου να ξεκλειδώνουν.

Η παρέμβαση για τον Κάθετο Διάδρομο

Το ενδιαφέρον του Λευκού Οίκου, όπως δείχνουν και οι τελευταίες δηλώσεις από την Αθήνα του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου αλλά και του Joshua Volz Special Envoy for Global Energy Integration, του υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ, είναι στην ολοκληρωμένη λειτουργία του Κάθετου Διαδρόμου.

Οι τελευταίες δημοπρασίες που έγιναν τον Δεκέμβριο και πριν από λίγες ημέρες για τη δέσμευση χωρητικότητας ποσοτήτων LNG προκειμένου να καλυφθούν ενεργειακές ανάγκες χωρών της Βαλκανικής και της Ουκρανίας ήταν άγονες. Το ενδιαφέρον ήταν από μηδαμινό ως ισχνό. Κάτι που πυροδότησε και τη δριμεία κριτική του Αλέξανδρου Εξάρχου (AKTOR) στις Βρυξέλλες, ενώ ανάλογες αιχμές άφησε και ο Παπασταύρου μιλώντας για «παιδικές ασθένειες». Η Κομισιόν, σύμφωνα με όσα της καταλογίζουν δεν έχει τρέξει το αναγκαίο ρυθμιστικό πλαίσιο προκειμένου να διεξαχθούν με σύνομο τρόπο οι διαγωνισμοί. Έτσι οι traders δεν μπήκαν καν στη διαδικασία συμμετοχής στους διαγωνισμούς.

Ο Λευκός Οίκος, όπως αποκάλυψε ο Joshua Volz συγκαλεί για τις 24 Φεβρουαρίου μίνι υπουργική σύνοδο των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου με τη συμμετοχή και εταιρειών προκειμένου να εξετάσουν και να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την άρση των εμποδίων στον Κάθετο Διάδρομο.

Σχετική παρέμβαση έκανε και η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Κίμπερλι Γκιλφόιλ.

Η ενέργεια και συγκεκριμένα η αγορά της ανατολικής Ευρώπης ανοίγει μεγάλες μπίζνες για το αμερικανικό LNG. Αξίζει να τονιστεί ότι οι χώρες του λεγόμενου Κάθετου Διαδρόμου του δικτύου των αγωγών μεταφοράς φυσικού αερίου Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Μολδαβίας και Ουκρανίας καταναλώνουν περί τα 50 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα. Οι προβλέψεις για το 2030 δείχνουν κατανάλωση 68 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου. Ουσιαστικά σε πέντε χρόνια θα απαιτηθούν περί τα 18 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, ενώ την ίδια στιγμή από το 2028, οπότε και θα απαγορευτεί το ρωσικό αέριο, θα προκύψουν επιπλέον ανάγκες 15 με 16 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αερίου.

Chevron και ExxonMobil στη σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου για την ενέργεια στην Ευρώπη

Ο αμερικανικός παράγοντας για την ενέργεια επιδιώκει και τον έλεγχο και των αποθεμάτων σε υδρογονάνθρακες στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Οι δύο αμερικανικοί κολοσσοί Chevron και ExxonMobil ήδη έχουν εμπλακει εκμεταλλευόμενοι ή σχεδιάζοντας περαιτέρω ανάπτυξη κοιτασμάτων σε Ισραήλ, Κύπρο και Αίγυπτο.

Το νέο πεδίο δραστηριότητας τους, το ανοίγει και η Ελλάδα μέσα από τις παραχωρήσεις θαλάσσιων blocks στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης. Με βάση το ενιαίο κυβερνητικό σχέδιο πολιτικής για το 2026 το πρώτο τρίμηνο του έτους αναμένεται οι συμβάσεις παραχώρησης του ελληνικού δημοσίου με τη Chevron για τα θαλάσσια blocks «Νότια Πελοπόννησος», «Α2», «Νότια της Κρήτης I» και «Νότια της Κρήτης II» να κυρωθούν από τη Βουλή και να ανοίξει ο δρόμος για την εκκίνηση των σεισμικών ερευνών. Στο τέταρτο τρίμηνο της χρονιάς θα πρέπει να έχει εγκριθεί το Περιβαλλοντικό Σχέδιο Δράσης.

Σύμφωνα πάντα με το ίδιο σχέδιο το σχήμα Energean – ExxonMobil – HELLENiQ ENERGY θα πρέπει στο τρίτο τρίμηνο του 2026 να έχει καταθέσει τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο block 2 βορειοδυτικά του Ιονίου. Στο τέταρτο τρίμηνο της χρονιάς θα πρέπει να έχει εγκριθεί η ΜΠΕ ώστε στις αρχές του 2027 να εκκινήσουν οι εργασίες της πρώτης γεώτρησης.

Παράλληλα, το σχήμα ExxonMobil – HELLENiQ ENERGY αναμένεται στους επόμενους 18 μήνες να λάβει ή όχι την επενδυτική απόφαση για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στις θαλάσσιες παραχωρήσεις «Δυτικά της Κρήτης» και «Νοτιοδυτικά της Κρήτης».

Οι μπίζνες επίσης των αμερικανικών κολοσσών στην Ελλάδα και στον τομέα των υδρογονανθράκων είναι μεγάλης αξίας. Αρκεί να αναλογιστεί κανείς πώς οι εκτιμήσεις της ΕΔΕΥΕΠ για το μέγεθος των κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη χώρα είναι στα 650 δισ. κυβικά μέτρα.

Πηγή:ot.gr