Γιάννης Παπασηφάκης: Ανέβασε τα social media στα Λευκά Όρη γνωρίζοντας μας τη δύσκολη όψη της ζωής ενός βοσκού (Φωτο + Βίντεο)

Ο Γιάννης Παπασηφάκης ανήκει στην κατηγορία των Κρητικών κτηνοτρόφων που κατάφερε κάτι πολύ σημαντικό: να αναδείξει όσο κανείς άλλος τα Λευκά Όρη, όπου βρίσκεται το μιτάτο της οικογένειας του, και ταυτόχρονα να αλλάξει τη στερεοτυπική εικόνα που είχε ο κόσμος για τους βοσκούς.

Και πως τα κατάφερε αυτά; Μα με τη βοήθεια των social media που μπήκαν στη ζωή του από ανάγκη να επικοινωνήσει και εξελίχθηκαν σε τρόπο γνωριμίας του ευρύ κοινού με την ομορφιά των Λευκών Ορέων αλλά και τις δυσκολίες της δουλειάς που επέλεξε να κάνει.

Μιλήσαμε με τον Γιάννη Παπασηφάκη και ξεδιπλώνουμε την ενδιαφέρουσα ιστορία της ζωής του, που ξεκίνησε στην Ανώπολη Σφακίων πριν μερικές δεκαετίες.

Όπως μας είπε, όλα τα αρσενικά κοπέλια των οικογενειών της Ανώπολης, από την ηλικία των 6-7 χρόνων, ακολουθούσαν τους πατεράδες τους, που ήταν βοσκοί, για να μαθαίνουν τη δουλειά τους η οποία απαιτούσε για μήνες να ζουν πάνω στο βουνό προκειμένου να τυροκομούν.

Έφευγαν από τα σπίτια τους τέλη Μαΐου με αρχές Ιούνη και για τουλάχιστον 2-2,5 μήνες δεν είχαν επαφή με τους δικούς τους ανθρώπους.

Σε υψόμετρο πάνω από 1800 μέτρα βρίσκονται τα πατρογονικά μιτάτα όλων των οικογενειών της περιοχής που ασχολούνται με την κτηνοτροφία. Καθεμιά έχει τα δικά της βοσκοτόπια και διατηρεί αναλλοίωτη μια παράδοση αιώνων.

Ο ίδιος πήγε πρώτη φορά στη Μαδάρα των Λευκών Ορέων, όπου βρίσκεται το οικογενειακό τους μιτάτο, το 1984.

Θυμάται πως τον είχε ανεβάσει ο πατέρας του πάνω στο γαϊδουράκι και μετά από δρόμο 7-8 ωρών είχαν φτάσει στο μιτάτο τους για να πάρουν τα τυριά τρύπας, που είχαν ωριμάσει, για να τα κατεβάσουν στο χωριό.

Μέχρι την ηλικία των 16-17 χρόνων ο Γιάννης πήγαινε τακτικά στο βουνό, καθώς, όπως μας περιγράφει χαρακτηριστικά: δεν «έπαιρνε» τα γράμματα, αν και είχε καλούς εκπαιδευτικούς που το προσπάθησαν, κι έτσι η δουλειά του βοσκού φαινόταν για εκείνον μονόδρομος.

Βέβαια, στο σημείο αυτό μας εξηγεί πως ένας καλός βοσκός πρέπει να είναι και μαθηματικός και γιατρός και επιχειρηματίας για να επιβιώσει, όχι όμως πάντα με τους όρους που επιβάλει το εκπαιδευτικό σύστημα.

Ως παιδί και μετά στην εφηβεία έβλεπε, όταν κατέβαινε λίγο πιο χαμηλά από το μιτάτο, τα καράβια να περνούν από το Λουτρό Σφακίων και η ιδέα να δουλέψει σε αυτά, να ταξιδέψει, και να γνωρίσει κόσμο του άρεσε.

Η ζωή του έδωσε την ευκαιρία να δοκιμάσει την τύχη του ως ναυτικός κι εκείνος την άρπαξε. Δούλεψε σε πλοία της ΑΝΕΚ και ταξίδεψε στην Ελλάδα και την Ιταλία.

Το διάστημα εκείνο ζούσε στην Αθήνα, όπου μεγαλώνοντας παντρεύτηκε κι απόκτησε ένα γιο, το Νικόλα.

Όμως ένα δυσάρεστο γεγονός τον έφερε πάλι πίσω στην Κρήτη. Ο εξάδελφος του ο Ηλίας, που είχε αναλάβει το οικογενειακό μιτάτο, κι ήταν ο δεύτερος πατέρας του, σκοτώθηκε κι έτσι ο Γιάννης Παπασηφάκης παράτησε τη στρωμένη ζωή του στην Πρωτεύουσα για να επιστρέψει στον τόπο του και να γίνει εκείνος ο άνθρωπος που θα κρατούσε το μιτάτο ανοικτό και θα συνέχιζε την οικογενειακή παράδοση στην κτηνοτροφία.

«Γύρισα το 2007 και ανέβηκα στη Μαδάρα», μας λέει.

«Τότε για να πάρω ένα τηλέφωνο και να μιλήσω με την οικογένεια μου επειδή δεν είχα σήμα στο μιτάτο έπρεπε να περπατήσω μια ώρα δρόμο για να βρω.

Η μόνη επαφή μου με τον έξω κόσμο ήταν ένα ραδιάκι όπου άκουγα τις ειδήσεις από τον κρατικό σταθμό», προσθέτει.

Έτσι άρχισε να αναζητά τρόπους για να κάνει τη ζωή του πιο εύκολη το διάστημα που έπρεπε να μένει στο βουνό και να τυροκομά την περίφημη γραβιέρα της τρύπας.

Αρχικά ανακάλυψε τα φωτοβολταϊκά και με ένα μικρό που εγκατέστησε στο παλιό μιτάτο του είχε ρεύμα.

Μετά σκέφτηκε αντί να περπατά μια ώρα για να βρει σήμα στο τηλέφωνο να τοποθετήσει ένα ασύρματο και κάπως έτσι πήρε δίπλωμα ραδιοερασιτέχνη.

Με αυτό τον τρόπο μπορούσε και με την οικογένεια του να επικοινωνεί αλλά και να εξυπηρετεί κόσμο που ενδεχομένως βρισκόταν σε δύσκολη θέση πάνω στο βουνό.

Όταν άρχισε να γίνεται δημοφιλές το facebook δειλά δειλά ξεκίνησε να αναρτά κάποιες φωτογραφίες από τα Λευκά Όρη με τις δεκάδες κορυφές τους, τα μιτάτα, τα κοπάδια των προβάτων και διαπίστωσε πως άρεσαν.

Ο κόσμος ωστόσο τον γνώρισε καλύτερα από ένα ντοκιμαντέρ που γυρίστηκε για την ΕΡΤ το 2008, οι λήψεις του οποίου διήρκεσαν 1,5-2 χρόνια ώστε να καλύψουν όλο τον κύκλο ζωής και δουλειάς του βοσκού, πάνω και κάτω από το βουνό.

Το ντοκιμαντέρ με τίτλο:  «Το Κάλεσμα του Βουνού» παρουσιάστηκε εντός και εκτός Ελλάδας, απέσπασε βραβεία κι έτσι ο Γιάννης Παπασηφάκης κέντρισε το ενδιαφέρον του κόσμου που άρχισε να αποζητά όχι μόνο φωτογραφίες αλλά και μικρά βίντεο από τη ζωή του στη Μαδάρα.

Τα Μέσα Ενημέρωσης και τα κοινωνικά δίκτυα, περιγράφει ο Γιάννης, έχουν δυο όψεις: «Μπορούν να σε βοηθήσουν αλλά μπορούν και να σε γελοιοποιήσουν. Γι αυτό είναι στο χέρι καθενός πως θα τα αξιοποιήσει.

Πρέπει να έχεις μια στόχευση και να μην ξεφεύγεις απ αυτή, ειδικά όταν ζεις σε κλειστές κοινωνίες όπως των Σφακίων».

Τα live βίντεο που κάνει σήμερα ο Γιάννης Παπασηφάκης, στο Facebook και στο Tik Tok συγκεντρώνουν 80.000-100.000 κόσμο, το καθένα, κι αυτό είναι πολύ σημαντικό για εκείνον αφού προβάλει πράγματα που θεωρεί αξιόλογα .

Από την ποιότητα των τυριών που παράγοντα στα Λευκά Όρη όταν τα πρόβατα τρέφονται μόνο με βότανα, μέχρι τη μαλοτήρα που φύεται εκεί στα ψηλά μέχρι την άγρια ομορφιά των φαραγγιών των Σφακίων η θεματολογία του σίγουρα είναι μεγάλη και με διαφορετική οπτική από εκείνη ενός απλού επισκέπτη του βουνού.

Η ζωή του πλέον, έχοντας περάσει κάμποσα χρόνια από τη στιγμή που επέστρεψε στην Κρήτη, έχει βελτιωθεί αφού κατάφερε να φτιάξει το δικό του τυροκομείο.

Και το μιτάτο στη Μαδάρα εξελίχθηκε χάρη στην δημιουργικότητα και την ικανότητα του Γιάννη να προσαρμόζει την τεχνολογία στις ανάγκες του, όπως για παράδειγμα τοποθετώντας σύστημα αυτόματης άντλησης νερού από τη δεξαμενή βρόχινου νερού, που λειτουργεί με ηλιακή ενέργεια και χωρίς κόστος. 

Το βουνό όμως δεν το εγκατέλειψε. Συνεχίζει να ανεβάζει εκεί τα πρόβατα του όταν τελειώσει ο χειμώνας  και τα κατεβάζει το φθινόπωρο.

«Τώρα έφερα τα περισσότερα στην Ανώπολη και σε λίγες μέρες θα κατεβάσω και τα υπόλοιπα γιατί αν κλείσει ο καιρός δεν θα μπορώ να φύγω ούτε εγώ ούτε τα ζώα», μας εξηγεί και συμπληρώνει: «Δεν ανεβαίνουμε στη Μαδάρα να βγάλουμε χρήματα, η παραγωγή μας είναι μικρή. Όμως νιώθουμε ότι αυτό πρέπει να κάνουμε».

Να σημειώσουμε πως από το σημείο των Λευκών Ορέων, όπου μπορεί να φτάσει αυτοκίνητο στις μέρες μας, ο Γιάννης και οι υπόλοιποι βοσκοί που έχουν τα ζώα τους στο βουνό, πρέπει να περπατήσουν 2,5 με 3 ώρες για να προσεγγίσουν τα μιτάτα τους.

Και πρέπει είτε με το μουλάρι είτε στην πλάτη να κουβαλήσουν ένα σωρό εφόδια που είναι αναγκαία για τη ζωή σε τέτοια υψόμετρα.

Σίγουρα όλο αυτό δεν είναι κίνητρο για νέους ανθρώπους και το ερώτημα που τίθεται είναι πόσοι σαν το Γιάννη Παπασηφάκη θα μπορέσουν στο μέλλον να ζήσουν κάτω από τόσο δύσκολες συνθήκες;

Εκείνος εγκατέλειψε οικογένεια και μια βολική ζωή γιατί δεν ήθελε το όνομα του να συνδεθεί με το κλείσιμο του οικογενειακού μιτάτου.

Και μπορεί στα μάτια εκείνων που δεν έχουν ζήσει σ’ εκείνα τα μέρη να φαντάζει τουλάχιστον παράλογο όμως για το Γιάννη και τον κώδικα αξιών που του κληροδότησε η οικογένεια του και ο τόπος του αυτό ήταν το σωστό.