ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

14 - 15 - 16 Ιουλίου 2023, Μαργαρίτες Δήμου Μυλοποτάμου

Με την συμμετοχή 14 χωριών της ευρύτερης περιοχής του Κάτω Μυλοποτάμου:

Αγγελιανά, Αγιά, Αλφά, Αρχαία Ελεύθερνα, Γαράζο, Δαμαβόλος, Ελεύθερνα, Μαργαρίτες, Μελιδόνι, Ορθές, Πάνορμο, Πέραμα, Πλευριανά, Χουμέρι

Ο θεσμός «ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, Γη-Τροφή-Υγεία» διοργανώθηκε και υλοποιείται από την Εκπαιδευτική Αναπτυξιακή ΠΛΟΗΓΟΣ (Παγκρήτιος φορέας) σε συνεργασία με τον Δήμο Μυλοποτάμου (Ρέθυμνο) και την συμμετοχή 14 χωριών της ευρύτερης περιοχής του Κάτω Μυλοποτάμου.

Ο θεσμός δομείται πάνω σε δύο άξονες:

α) Είναι Τοποκεντρικός: ''φωτίζει'', κινητοποιεί, αναδεικνύει την ευρύτερη περιοχή διοργάνωσης.

β) Είναι Παγκρήτιος και Διεθνής: προβάλλει, παρουσιάζει, διαπραγματεύεται θέματα και προβλήματα και αναδεικνύει και δημιουργεί συλλογικές πρωτοβουλίες παγκρήτιας και διεθνούς εμβέλειας.

Υλοποιείται κάθε χρόνο σε μια διαφορετική περιοχή της κρητικής υπαίθρου συμπεριλαμβάνοντας επιμέρους περιφερειακές περιοχές και χωριά, λαμβάνοντας υπόψη τις επιμέρους τοπικές παραδόσεις ως βασική συνιστώσα διαμόρφωσης του μοντέλου της κρητικής διατροφής και την ύπαιθρο ως τον θεματοφύλακά της.

Όραμα του να αποτελέσει παγκρήτιο και διεθνή κοινό τόπο συνάντησης, διαλόγου, δικτύωσης, δράσης και ανάδειξης για τον κρητικό διατροφικό πολιτισμό και να συμβάλλει στην ενεργοποίηση και ενδυνάμωση των τοπικών συστημάτων μέσω ετήσιων σταθερών πολιτιστικών και αναπτυξιακών δράσεων.

Μέσω του Θεσμού:

Με πυλώνα:

Την κατανόηση και επαναπροσέγγιση, την διαφύλαξη, προστασία, αξιοποίηση, στήριξη, ανάδειξη και προώθηση της κρητικής διατροφής, του πολιτισμού της, των προϊόντων της αλλά και ευρύτερα της κρητικής υπαίθρου,

Επιχειρείται:

• Η ενεργοποίηση και δικτύωση των τοπικών συστημάτων -που περιλαμβάνουν τους τοπικούς φορείς, τους παραγωγούς, τους πολιτιστικούς συλλόγους, τις ανεξάρτητες ομάδες δράσης, τους μικροεπιχειρηματίες, τους τοπικούς καλλιτέχνες και τεχνίτες και την τοπική κοινωνία ευρύτερα.

• Η σύνδεση του περιεχομένου και των στόχων του θεσμού με τις σύγχρονες βιώσιμες προσεγγίσεις για νέα πρότυπα ζωής, κατανάλωσης και για νέα - από το παρελθόν εμπνευσμένα και ορμώμενα - μοντέλα τοπικής ανάπτυξης και παραγωγής. Κυρίως όμως τη σύνδεση όλων αυτών με την Πολιτισμική Ταυτότητα του τόπου και μέσω αυτής, την ανάπτυξη ποιοτικών υπηρεσιών και προϊόντων (σύνδεση πολιτισμού - τουρισμού) καθώς και μοντέλου διαβίωσης.

• Η διασύνδεση επιμέρους τοπικών κοινοτήτων της κρητικής υπαίθρου, αλλά και αυτών με κοινότητες της νησιωτικής και ηπειρωτικής Ελλάδας αλλά και της Ευρώπης, μέσω ανάπτυξης συνεργασιών και ανταλλαγής καλών πρακτικών.

Η ενέργεια αυτή γίνεται στο πλαίσιο του προγράμματος ''Ανάδειξη - Στήριξη του Συστήματος: “Κρητική διατροφή'', που χρηματοδοτείται από την Περιφέρεια Κρήτης.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ

14-15-16 Ιουλίου 2023

Μαργαρίτες Δήμου Μυλοποτάμου

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 14 Ιουλίου | Μαργαρίτες

19.00-20:20 | Τελετή Έναρξης | Δημοτικό Σχολείο

19:00: Προσέλευση

19:15: Τελετή Έναρξης

Καλωσόρισμα από τον Δήμαρχο Μυλοποτάμου, κο Δημήτρη Κόκκινο

Χαιρετισμός Περιφερειάρχη Κρήτης κο Σταύρο Αρναουτάκη

Χαιρετισμός Δημάρχου Ρεθύμνου κο Γιώργο Μαρινάκη

Χαιρετισμοί Διακρατικών κι Εθνικών φορέων

19.45-20.00  Παρουσίαση Θεσμού: ’’Κρητικός Διατροφικός Πολιτισμός. Γη-Τροφη-Υγεια’’

Χάρης Ροδιτάκης, Πρόεδρος Πλοηγού Εκπαιδευτική – Αναπτυξιακή.

20.00-20.20 Ομιλία: ‘’Κρητικός Διατροφικός Πολιτισμός - Κάτω Μυλοπόταμος’’

Γιώργος Νικολακάκης, Αν. Καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης

20.20  Ξενάγηση στις διαδρομές ανάδειξης του τόπου, των φορέων και του οικισμού

19.30-21:30 | Μαγειρέματα | Κατοχωριά

Το πλουσιοπάροχο πρόσωπο της λιτότητας

Βασικά τρόφιμα της κρητικής διατροφής που εξασφάλισαν την επιβίωση αλλά και την μακροζωία στους Κρητικούς.

Υλοποίηση: Κοινότητα και Πολιτιστικός Σύλλογος Ελεύθερνας, Αγγειοπλάστες Μαργαριτών, Ρένα Φεργαδάκη

18.30 - 20:30 | Παιδική Ζώνη: Συμμετοχικό́ εργαστήριο για παιδιά | Πλατεία Αγ. Δημητρίου

Συμμετοχικό́ εργαστήριο για παιδιά “Έχω κι εγώ δικαίωμα στο μέλλον: ένα συμβούλιο καθόλου ανθρώπινο” (υλοποιείται με την υποστήριξη της έδρας UNESCO)

Υλοποίηση: Εταιρεία Θεάτρου & Παραστατικών Τεχνών BEHOLD

Εμψυχωτές/τριες: Στέλλα Μαλλιαράκη, Ρία Μεντηλίδου, Θοδωρής Θεοδωρίδης, Ευτυχία Τσουκαλά, Χρυσούλα Φλαμπούτογλου

20.30-21.30 | Θέατρο Σκιών | Καβές

“O Καραγκιόζης αρχιμάγειρας”

Το Θέατρο Σκιών Κρήτης με τον Άθω Δανέλλη παρουσιάζει την γαστρονομική κωμωδία "Ο Καραγκιόζης Αρχιμάγειρας". Ένα έργο γεμάτο γέλιο που θα ανοίξει την όρεξη και των πιο απαιτητικών θεατών!

22.00-23:30 | Συναυλία | Κατοχωριά

Συναυλία με τους “Σάικα”

Πατσουράκης Γιώργος: Mandola

Τζιώτης Ερμής: Φωνη, Κιθάρα, Cumbus Saz

Sol Ligertwood: Cello

Aurore Séguier: Nyckelharpa

Αλέξανδρος Παπακωνσταντίνου: Κρουστά

Ελεύθερη είσοδος

ΣΑΒΒΑΤΟ 15 Ιουλίου | Χαρουπόμυλος - Πάνορμο

11:00-13:30 | Πολιτιστικές Διαδρομές του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ταυτότητα, Πολιτισμός, Ανάπτυξη.

Συντονίζει η Μαρία Λιονή, Αντιπεριφερειάρχης Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου.

11.00-11.15 Ομιλία: Το κρασί ως θεμελιώδες πολιτιστικό στοιχείο της Ευρωπαϊκής Ταυτότητας.

Εισηγήτρια: Emanuela Panke Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Διαδρομής ‘’ITER VITIS’’.

11.15-11.30 Ομιλία: Massimo Isole, Δήμαρχος της Faenza Ιταλίας και Πρόεδρος της Πολιτιστικής Διαδρομής του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Κεραμική (προς επιβεβαίωση).

11.30-11.45 Ομιλία: Πολιτιστικές Διαδρομές του Συμβουλίου της Ευρώπης ως μοχλός ανάπτυξης.

Εισηγήτρια: Μαριάνθη Αναστασιάδου, Προϊσταμένη Διεθνών Σχέσεων του Υπ. Πολιτισμού.

11.45-12.00 Ομιλία: Οινικό ταξίδι στην αρχαια Μακεδονία μέσα από τις Συλλογές του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης

Εισηγήτρια: Στυλιάνα Γκαλινίκη Δρ. Αρχαιολόγος, προϊσταμένη τμήματος Συλλογών Λίθινων τοιχογραφιών και Ψηφιδωτών.

12.00-12.15 Παρεμβάσεις εκπροσώπων μελων ITER VITIS από την Ελλάδα.

12.15-12.30 Παρουσίαση του Δικτύου Οινοποιών Κρήτης.

Νίκος Μηλιαράκης, Πρόεδρος Δικτύου Οινοποιών

12.30-12.45 Ομιλία: Οι οινικές διαδρομές ως πεδία δημιουργίας εμπειριών: κατανοώντας τη βιωματική αξία.

Εισηγήτρια: Δρ. Μαρία Αλεμπάκη, Εντεταλμένη Ερευνήτρια, Ινστιτούτο Αγροτικής Οικονομίας και Κοινωνιολογίας ΕΛΓΟ - ΔΗΜΗΤΡΑ

12.45-13.00 Ομιλία: Η δυναμική του κρασιού για το τοπικό Marketing και τον πολιτισμό. Η περίπτωση του Chianti Classico

Εισηγήτρια: Silvia Casati, πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Greve di Cianti, Τοσκάνη Ιταλία

13.00-13.15 Ομιλία: Ο σχεδιασμός του Πλοηγού ως εκπρόσωπος της Κρήτης στην Πολιτιστική Διαδρομή ‘’ITER VITIS’’, του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Εισηγητής: Χάρης Ροδιτακης πρόεδρος Πλοηγού.

13.15-13.30 Ομιλία: ’’Αμπελος. Ανιχνεύοντας την παρουσία της στο ιστορικό παρελθόν της Κρήτης’’.

Εισηγήτρια: Κατερίνα Μονιάκη, Αρχαιολόγος-Αρχαιοβοτανολόγος.

13.30 Δίκτυο Οινοποιών Κρήτης. Μετά κρητικού Τύρου και Οίνου Διάλογοι

ΣΑΒΒΑΤΟ 15 Ιουλίου | Μαργαρίτες

19.00-20:00 | Ομιλίες - Πολιτικές Βιωσιμότητας | Δημοτικό Σχολείο

Θεματική: Η Βιωσιμότητα ως έννοια, ως πολιτική, ως στάση ζωής.

Συντονισμός: Δρ Μιχάλης Καθαράκης, Διαχειριστής του (MACC) Μεσογειακό Κέντρο Ικανοτήτων Αγροδιατροφής ΙΚΕ

19.00 - 19.20 Εισήγηση: ''Ένα Μανιφέστο για τη Βιωσιμότητα''. Το παράδειγμα-πρωτοβουλία Δημάρχων της Τοσκάνης.

Εισηγήτρια: Elisabetta Giudrinetti, Πρόεδρος της Ένωσης ''Τα πιο ομορφα χωριά της Τοσκάνης''.

19.20-19.40 Παρουσίαση του Εργου “Carob of Crete” (το χαρούπι της Κρήτης).

Η αναγκαιότητα ''επιστροφής'' του Κρητικού χαρουπιού.

Παρουσίαση:

Κορίννα Μηλιαράκη, πρόεδρος του φορέα “Πολιτιστική Εταιρεία Πανόρμου “Επιμενίδης” και του φορέα “Carob of Crete”.

Εισηγήτρια: Μαριάνα Καβρουλάκη, πειραματική αρχαιολόγος-ερευνήτρια της ιστορίας της ελληνικής διατροφής και γραμματέας του φορέα “Carob of Crete”

Η επιστροφή στο πνεύμα του χαρουπιού, σε μια εποχή όπου τα μάτια όλων αρχίζουν να στρέφονται απεγνωσμένα σε ένα “βιολογικό τρόπο ζωής”, φαίνεται να είναι επίκαιρη όσο ποτέ. Είναι επιτακτική η ανάγκη επαναφοράς του χαρουπιού στην Κρήτη, σε μια πρόταση περιβαλλοντικής και εδαφικής αναγέννησης, ισορροπίας του οικοσυστήματος, εναλλακτικής οικονομικής αυτάρκειας, αγροτουρισμού, μακροζωίας, αειφορίας και πολιτισμού.

19.40 - 20.00 Ομιλία: Τουρισμος Υπαίθρου, Αγροτουρισμός , Πολυλειτουργικά Αγροκτήματα στην Κρήτη. Συνέργειες, Συντονισμός, Βιωσιμότητα.

Εισηγητής: Φραντζεσκακης Νικος πρόεδρος Αγροξενίας (Πανελλήνια Συλλογική Πρωτοβουλία για τον Αγροτικό Τουρισμό).

20.00-20:30 | Βράβευση ΤΟP-10 - Συμβουλευτικός Διαγωνισμός Ποιότητας Ελαιολάδου Ατομικής Παραγωγής | Δημοτικό Σχολείο

Βράβευση των 10 καλύτερων (από την περιοχή) ελαιολάδων του Συμβουλευτικού Διαγωνισμού Ποιότητας Ελαιολάδου Ατομικής Παραγωγής.

Ο διαγωνισμός υλοποιείται σε συνεργασία με το Οργανοληπτικό Εργαστήριο Κρήτης, το MACC Μεσογειακό Κέντρο Ικανοτήτων Αγροδιατροφής και την υποστήριξη του Αγροτικού Συνεταιρισμού Αγγελιανών.

18:30-20:30 | Παιδική Ζώνη: Εργαστήριο Κεραμικής | Πλατεία Αγ. Δημητρίου

Εργαστήριο «Σούπα στο πήλινο τσουκάλι!». Τα κεραμικά στην προετοιμασία του φαγητού και το μαγείρεμα.

Εκπαιδευτές-συντονιστές: Θαλασσινή Μπράτσου (σχεδιασμός και υλοποίηση προγράμματος) & Μελισσάνθη Κοσμοπούλου (εμψύχωση εργαστηρίου)

Αφήγηση παραμυθιού, παραλλαγή του λαϊκού παραμυθιού «η πετρόσουπα». Θα γίνει σύντομη παρουσίαση των παραδοσιακών σκευών που θα χρησιμοποιηθούν (τσουκάλι, λαήνα, λαδικό, κουπάκια, λεκανίδες),  χρησιμοποιώντας παραδοσιακά μαργαριτσανά κεραμικά. Όση ώρα μαγειρεύεται η σούπα στη φωτιά, γίνεται ένα εργαστήριο κεραμικής. Τα παιδιά πλάθουν και διακοσμούν μικρά τσουκαλάκια. Στο τέλος του εργαστηρίου όλοι μαζί γευόμαστε την σούπα μας!

19:00-20:00 | Δρώμενο για τα κοινωνικα γεγονότα γύρω από ένα τραπέζι | Καβές

Η Διαδικασία και το Συναίσθημα

Μικρές Ιστορίες... Αντικειμένων... ή και Περιεχομένων... πάνω σε ένα Τραπέζι .‘Οταν το Συναίσθημα γίνεται Μνήμη και η Μνήμη Συναίσθημα.

Επιμέλεια-Υλοποίηση: Καστρησίου Σοφία

20.00-20:30 | Μαγειρέματα | Κατωχωριά

Απλή μαγειρική της αγίας καθημερινότητας. Τα όσπρια.

(τίτλος από το ομώνυμο βιβλίο της Εύης Βουτσινά)

Υλοποίηση: Αντώνης Ατσόνιος, Μαρία Γεράρδη, κοινότητες Κάτω Μυλοποτάμου

Ξεφουρνίζουμε και δοκιμάζουμε Σιφνέικη Ρεβυθάδα και τοπικές παραδοσιακές συνταγές με όσπρια.

Συζητάμε για την διατροφική αξία των οσπρίων, τη συχνότητα κατανάλωσης τους στο διαιτολόγιο της κρητικής διατροφής και τον ρόλο τους στην υγεία.

20.30-21.30 | Συζήτηση για την χρηστική κεραμική. Κρήτη - Σίφνος | Κατωχωριά

Χρηστική κεραμική και διατροφικός πολιτισμός στην Σίφνο και την Κρήτη από την προϊστορική εποχή μέχρι σήμερα.

Ένα Σιφνέικο τσουκάλι και ένα Μαργαριτσανό αμμοτσούκαλο ξεδιπλώνουν την ιστορία του διατροφικού πολιτισμού Σίφνου και Κρήτης. Αγγειοπλάστες από την Σίφνο και τις Μαργαρίτες συζητούν με αρχαιολόγους για την ιστορία της χρηστικής κεραμικής και του διατροφικού πολιτισμού στον τόπο τους.

Συντονιστής: Νίκος Λιάρος, αρχαιολόγος-κεραμίστας, Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς-Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, Κέντρο Μελέτης Νεώτερης Κεραμεικής

Συμμετέχουν:

Αντώνης Ατσόνιος, αγγειοπλάστης από την Σίφνο

Αγγειοπλάστες από τις Μαργαρίτες

Ανάγια Σαρπάκη, αρχαιολόγος, αρχαιοβοτανολόγος

Μαριάνα Καβρουλάκη, πειραματική αρχαιολόγος - ερευνήτρια της ιστορίας της ελληνικής διατροφής

22.00 - 00:00 | Συναυλία με τους ΧΑΪΝΗΔΕΣ | Γήπεδο Μπάσκετ Μαργαριτών

Οι  Χαΐνηδες σε μια ξεχωριστή μουσική παράσταση. Μαντινάδες με τη ζάχαρη απ’ όξω, συνταγές μαγειρικής, ο γάμος, το καπηλειό…σαν της γιαγιάς τα παραμύθια μαρτυρούν τον κρητικό διατροφικό πολιτισμό και μας ταξιδεύουν στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του.

Είσοδος Ελεύθερη

ΚΥΡΙΑΚΗ 16/07 | ΜΑΡΓΑΡΙΤΕΣ, αύλιος χώρος Ιεράς Μονής Σωτήρος Χριστού και Αγίου Γεδεών (Μετόχιο Ιεράς Μονής Καρακάλλου)

11:00-11:10 Θρησκευτική τελετή ευλογίας των Άρτων

11.10-12.00 Συζήτηση με θέμα: “Διατροφή και Υγεία, η περίπτωση της νηστείας.

Η νηστεία στην κρητική διατροφή

Συντονιστής: Γιώργος Νικολακάκης, Αν. καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης

Εισηγητές: πατήρ Γεράσιμος,

Νίκος Ψιλάκης, δημοσιογράφος, συγγραφέας, ερευνητής.

Θα ακολουθήσει συζήτηση.

ΚΥΡΙΑΚΗ 16 Ιουλίου | ΜΑΡΓΑΡΙΤΕΣ

19.00-20:20 | Ομιλίες: Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά | Δημοτικό Σχολείο

Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά. Πλούτος, ταυτότητα και μοχλός ανάπτυξης.

Συντονιστής: Γιώργος Νικολακάκης, Αν. καθηγητής Πανεπιστημίου Κρήτης

19:00 - 19:10 Εισηγητής: Νίκος Λιάρος, αρχαιολόγος-κεραμίστας, Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς-Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, Κέντρο Μελέτης Νεώτερης Κεραμεικής, Κέντρο Μελέτης Νεώτερης Κεραμεικής

19:10 - 19:30 Εισηγητής: Ξενοφώντας Ζαμπούλης, ερευνητής στο Ινστιτούτο Πληροφορικής (ICS) του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ)

Παρουσίαση του Ευρωπαϊκού έργου “Craeft” για την προώθηση της κατανόησης, εκπαίδευσης, κατάρτισης, διατήρησης και αξιοποίησης της χειροτεχνίας για τις επόμενες γενιές.

19:30 - 20:00 Εισηγήτρια: Μαρία Παδουβά Εθνολόγος/Εκπαιδευτικός, πρόεδρος του Ρόδακα

Προβολή του βίντεο "Ρόδακας. Ομάδα Προφορικών Αφηγήσεων Μαργαριτών. 2017-2023" και παρουσίαση των δράσεων της Ομάδας του Ρόδακα.

20:00 - 20:20 Εισηγητές:

Χαρά Ανδρεάδου, ιστορικός, επιστημονική συνεργάτης του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων

Ματθαίος Φραντζεσκάκης, πρόεδρος της Πολιτιστικής Εταιρείας Κρήτης, Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων

Παρουσίαση αποτελεσμάτων του πιλοτικού εργαστηρίου προφορικής ιστορίας με τίτλο «ΦΩΝΕΣ». Η προφορική ιστορία στο προσκήνιο για τη διαφύλαξη της διατροφικής άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς της Κρήτης.

20.20-21.00 | Προβολές Καταγραφών Προφορικής Ιστορίας | Δημοτικό Σχολείο