Ηράκλειο-Επαγγελματίες αλιείς: Κινητοποιούνται για την επιβίωση τους-Τι είπαν στο Newshub.gr o Πρόεδρος και ο Αντιπρόεδρος τους

Οι επαγγελματίες αλιείς βρίσκονται σε κινητοποιήσεις τις τελευταίες ημέρες σε όλη τη χώρα και την Κυριακή μπαίνουν στο χορό των κινητοποιήσεων και οι αλιείς της Κρήτης.

Και δεν είναι απλά μια διαμαρτυρία για εκείνους αλλά μια σημαντική μάχη για την επιβίωση τους σε μια «επαγγελματική αρένα» που σβήνει τους «μικρούς»  εξαιτίας των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν.

Το τεράστιο κόστος του πετρελαίου που χρησιμοποιούν στα σκάφη τους είναι το κερασάκι στην τούρτα των πολλών και σοβαρών προβλημάτων που αντιμετωπίζει ο κλάδος τους και για τα οποία μέχρι σήμερα οι υποσχέσεις που λαμβάνουν από την Πολιτεία μοιάζουν με επιταγή χωρίς αντίκρισμα.

Βρεθήκαμε στο Ενετικό Λιμάνι του Ηρακλείου, στο σημείο όπου αράζουν τα ψαροκάικα  και μιλήσαμε με τον Πρόεδρο του Συλλόγου Επαγγελματιών Αλιέων του Νομού, Γιάννη Ανδρουλάκη και τον Αντιπρόεδρο, Νίκο Φραγκιαδάκη, λίγες ώρες αφότου ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, ανακοίνωσε το διπλασιασμό της επιδότησης στο αλιευτικό πετρέλαιο.

 Όπως έγινε γνωστό, και σε μια προσπάθεια να σταματήσουν οι κινητοποιήσεις των ψαράδων ανά την Ελλάδα, η επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου αυξάνεται στα 32 λεπτά το λίτρο για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο και στα 24 λεπτά για τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο.

Κι ενώ θα περίμενε κανείς πως το μέτρο αυτό θα προσέφερε ανακούφιση και στους αλιείες της Κρήτης στην πραγματικότητα το δικό τους όφελος από το μέτρο είναι μηδενικό.

Ο κ. Ανδρουλάκης εξήγησε πως τα δικά τους τα σκάφη δεν καίνε ναυτιλιακό πετρέλαιο επί του οποίου ανακοίνωσε επιδότηση ο κ. Σχοινάς αλλά πετρέλαιο κίνησης. Αν χρησιμοποιήσουν ναυτιλιακό θα καταστραφούν αμέσως η τρόμπα, τα μπεκ, τα φίλτρα της μηχανής του σκάφους τους και θα υποστεί τεράστια ζημιά ο κινητήρας. Κι αυτό επειδή στη σύνθεση του αυτό το πετρέλαιο περιέχει πολύ θειάφι και είναι ακατέργαστο, δεν έχει διυλιστεί.

Το ναυτιλιακό πετρέλαιο το χρησιμοποιούν μόνο σκάφη με μηχανές με ισχύ πάνω από 600-700 ίππους. Σχεδόν  όλα τα αλιευτικά σκάφη της χώρας και δη της Κρήτης είναι όμως μικρά 10,12, 15 ίππων το ανώτερο.

Κατά συνέπεια η εξαγγελία αυτή για τη συντριπτική πλειοψηφία των ψαράδων της Κρήτης είναι απλά μια «φούσκα».

Οι επαγγελματίες ψαράδες του Ηρακλείου ασχολούνται με την παράκτια αλιεία πράγμα που σημαίνει πως βγαίνουν για ψάρεμα στα 7-8 ναυτικά μίλια μακριά από τη στεριά. Αυτοί διαθέτουν μικρής ιπποδύναμης σκάφη και δεν ωφελούνται από τις κυβερνητικές ανακοινώσεις. Αντίθετα ωφελούνται οι ψαράδες τη μέσης αλιείας δηλαδή οι ανεμότρατες, τα γρι γρι. Τοπικά  υπάρχει μόνο μια ανεμότρατα.

Ο Σύλλογος Επαγγελματιών Αλιέων Νομού Ηρακλείου, στον οποίο ανήκουν πλέον οι ψαράδες της Παντάνασσας και γενικότερα του Μαλεβιζίου αλλά και εκείνοι της ευρύτερης περιοχής της Χερσονήσου, Μιλάτου κ.α, αριθμεί γύρω στα 300 μέλη.

Ρωτήσαμε τον κ. Ανδρουλάκη αν στην πορεία των ετών που κάνει αυτό το επάγγελμα έχει δει σημαντική μείωση στον αριθμό των ψαράδων στον τόπο μας και η απάντηση του ήταν πως έφυγε από τη δουλειά σχεδόν το 80% των ψαράδων.

Είχα φέρει στη δουλειά, μας λέει, «18 νέα παιδιά που οι πατεράδες τους είχαν αλιευτικά σκάφη και τα μόνα που παραμένουν είναι τα δικά μου παιδιά, τα οποία όμως μου δηλώνουν πως θα απομακρυνθούν κι εκείνα από το επάγγελμα γιατί δεν πάει άλλο».

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Γιάννης Ανδρουλάκης

Πληρώνουν ακόμα και τέλη κυκλοφορίας για τα καΐκια τους

Κάθε έξοδος στη θάλασσα για ψάρεμα έχει γίνει πλέον για τους επαγγελματίες ψαράδες ασύμφορη οικονομικά.

Αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Ανδρουλάκης: «Το πετρέλαιο έχει ανέβει στα ύψη, σήμερα το είδα 2,27-2,28 ευρώ το λίτρο. Για μια ψαριά θέλουμε γύρω στα 200 ευρώ πετρέλαιο. Τα έσοδα από τα ψάρια που φέρνουμε δεν ξεπερνούν τα 100-150 ευρώ. Μας βάζει συνέχεια μέσα αυτή η δουλειά.

Και πληρώνουμε ΕΦΚΑ, πληρώνουμε ΦΠΑ κάθε εξάμηνο, πληρώνουμε τέλη ελλιμενισμού, πληρώνουμε τέλη επιθεώρησης, πληρώνουμε στο Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας ένα σωρό λεφτά, πληρώνουμε στο Υπουργείο Οικονομικών τέλη κυκλοφορίας.

Ξέρω πως τα τέλη κυκλοφορίας είναι ανταποδοτικά , εμάς που μας τα ανταποδίδει; Μας κλείνει τις λακκούβες στη θάλασσα; Έχουν βάλει τέλη μόνο στα επαγγελματικά όχι στα ερασιτεχνικά».

Και δεν είναι μόνο αυτές οι οικονομικές υποχρεώσεις τους έχουν τα κόστη για τη συντήρηση των μηχανών τους, για τα ξύλινα κουφάρια των σκαφών τους κι ένα σωρό άλλες υποχρεώσεις.

Την ίδια ώρα οι αλιεργάτες, που παλαιότερα έκαναν μεροκάματα και βοηθούσαν στις ψαριές, έχουν αρχίσει κι αυτοί να αποχωρούν από τη δουλειά γιατί τα χρήματα που λαμβάνουν δεν φτάνουν για να ζήσουν.

Ο αντιπρόεδρος του Συλλόγου Νίκος Φραγκιαδάκης

Κενό γράμμα και οι ανακοινώσεις του καλοκαιριού για το λαγοκέφαλο

Οι λεσεψιανοί μετανάστες, στους οποίους συγκαταλέγονται και οι λαγοκέφαλοι, ήλθαν στις θάλασσες μας, τονίζει ο κ. Ανδρουλάκης, το 2005: «Έκτοτε φωνάζαμε και χτυπούσαμε τα καμπανάκια αλλά κανείς δεν μας άκουγε. Ο λαγοκέφαλος μόλις γεννήσουν τα ψάρια, όπως το μπαρμπούνι, η στήρα, ο ροφός, η σουπιά κ.α  πάει και τρώει τα αυγά τους. Έχει εξαντληθεί το οικοσύστημα της θάλασσας εξαιτίας των λαγοκέφαλων. Έχει φάει τα πάντα».

Και τα μέτρα που ανακοινώθηκαν το καλοκαίρι για επιδότηση του ψαρέματος τους; ρωτήσαμε τον πρόεδρο των αλιέων για να πάρουμε την απάντηση πως έβγαλε ο Μαργαρίτης Σχοινάς πρόσκληση να κυνηγήσουν τους λαγοκέφαλους με επιδότηση 5,33 ευρώ ανά κιλό.

Αφότου ανακοίνωσε το επιδοτούμενο ψάρεμα, έστειλε στις Περιφέρειες Κρήτης και Νοτίου Αιγαίου, όπου θα εφαρμοζόταν το μέτρο πιλοτικά, έγγραφο και ζητούσε συμπληρωματικά προτάσεις για την καταπολέμηση του λαγοκέφαλου.

Έδωσε χρονοδιάγραμμα γι αυτές τις προτάσεις την 30^η Σεπτεμβρίου 2026, οπότε και του εστάλησαν οι προτάσεις που συντάχθηκαν με τη συνδρομή των ψαράδων. Έτσι το επιδοτούμενο ψάρεμα  έμεινε για την ώρα στα χαρτιά και στις εξαγγελίες.

Αλλά ακόμα και σήμερα να αποφασιζόταν η επιδοτούμενη αλιεία του λαγοκέφαλου όπως χαρακτηριστικά λέει ο κ. Ανδρουλάκης, με τι υποδομές θα προχωρήσει αυτό;

«Ψυγειοκαταψύκτες δεν υπάρχουν για αποθήκευση των αλιευμένων λαγοκέφαλων, κανείς δεν γνωρίζει ποιος θα τα παίρνει να τα πηγαίνει στον κλίβανο, δεν ξέρουμε σε ποιο κλίβανο θα καταλήγουν, ποιος θα ζυγίζει τα ψάρια, ποιος θα κόβει τα παραστατικά, σε ποιον θα παραδίδει λαγοκέφαλους ο αλιέας.  Είναι ένα μέτρο το ποδαριού, μια τρύπα στο νερό, χωρίς να μας καλέσουν να μας πουν πριν ανακοινώσουν το ψάρεμα τι προτάσεις έχουμε να τους καταθέσουμε. Ανακοινώθηκε το μέτρο μόνο και μόνο επειδή ήλθε σε δύσκολη θέση ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης μετά από 5-10 περιστατικά δαγκώματος λουόμενων από λαγοκέφαλους. Ήθελαν να δείξουν πως ενδιαφέρονται και ενεργοποιούνται γρήγορα κι έβγαλαν το μέτρο του ποδαριού χωρίς υποδομές», υποστηρίζει ο ίδιος.

Εισαγωγές ψαριών-Δεν ξέρουμε τι τρώμε

Άλλη μια πικρή ιστορία για τους επαγγελματίες ψαράδες είναι αυτή των εισαγωγών μεγάλων ποσοτήτων αλιευμάτων από τρίτες χώρες.

Τοπικά συνήθως οι ψαράδες βρίσκουν και ψαρεύουν μπαρμπούνια, σαργούς, φαγκριά, γόπες, κολιούς .

Τα αφρόψαρα που βλέπουμε στην αγορά είναι στην συντριπτική τους πλειοψηφία εισαγόμενα.

Η σαρδέλα, για παράδειγμα, εξηγεί ο Πρόεδρος των αλιέων, «είναι πολύ ευαίσθητο ψάρι, πολύ μαλακό, αν το βγάλουμε από τη θάλασσα και μείνει μια ώρα στον πάγο χωρίς συντηρητικά είναι τελειωμένο, πως λοιπόν αντέχουν όλα αυτά που βλέπουμε να πουλάνε εδώ κι εκεί; Αντέχουν γιατί είναι γεμάτα συντηρητικά»

Βέβαια οι λάτρεις του ψαριού, προσθέτει, πρέπει να μάθουν να αναγνωρίζουν αν αυτό που βλέπουν είναι αλιευμένο τοπικά ή εισαγόμενο. Παραδείγματος χάρην το κρητικό φαγκρί έχει ωραίο ροζ προς κόκκινο χρώμα ενώ το εισαγόμενο έχει σκούρο κόκκινο προς μαύρο.

Μας λέει ο κ. Ανδρουλάκης σε ότι αφορά τις εισαγωγές: «Έρχονται ψάρια από τη Σενεγάλη κι άλλα κράτη της Αφρικής με αποτέλεσμα να είναι πιο πολλά τα εισαγόμενα και του ιχθυοτροφείου που πωλούνται στα καταστήματα και από τους εμπόρους από εκείνα που ψαρεύονται στην Κρήτη και την Ελλάδα γενικότερα.  Εκεί δίνει το βάρος η Κυβέρνηση.

Και το πρόβλημα είναι πως κανείς δεν ξέρει την ποιότητα αυτού που τρώει κι έχει έλθει από τρίτη χώρα. Ότι γίνεται με τα εισαγόμενα τρόφιμα που δεν γνωρίζουμε την ποιότητα τους γίνεται και με τα ψάρια. Και φυσικά δεν υπάρχει κανένας έλεγχος τους.

Οι μόνοι που ελέγχουμε τι πουλάμε στους Ηρακλειώτες είναι από το δικό μας το Σύλλογο που εποπτεύουμε την ιχθυαγορά, στην πλατεία 18 Άγγλων. Όποιος ψαράς φέρνει την ψαριά του την πηγαίνει εκεί και την πουλάει αμέσως, μόλις τα ψάρια τελειώσουν κλείνει και η αγορά».

Νέα χαράτσια 

Και σαν να μην έφταναν στα προβλήματα του κλάδου των επαγγελματιών αλιέων όλα τα παραπάνω  ήλθε να προστεθεί και η  νέα ΚΑΠ με το νόμο 5336/2026 για το νέο αλιευτικό κώδικα και το σύστημα ελέγχου-παρακολούθησης των σκαφών και καταγραφής των αλιευμάτων.

Μέχρι τώρα τα αλιεύματα τοπικά κατέγραφε η Διεύθυνση Αλιείες, επί τη Λ. Πλαστήρα, όμως με τα νέα δεδομένα ζητούν από τους ψαράδες να έχουν υπολογιστή και να καταγράφουν τα ψάρια τους τοποθετώντας παράλληλα ένα μηχάνημα παρακολούθησης  σκαφών , το οποίο παρουσιάστηκε ως δωρεάν παροχή με ταυτόχρονη απαλλαγή από τα τέλη τηλεπικοινωνίας για τρία έτη.

Όμως 2-3 σκάφη που τοποθέτησαν αυτά τα συστήματα, αναφέρει ο κ. Ανδρουλάκης,  καλούνται τώρα να πληρώσουν το μήνα τέλη επικοινωνίας 240 ευρώ.

Και ο πρόεδρος των Αλιέων αναρωτιέται: «ψαράδες που είναι 73 ετών ή 65 ετών ή σαν εμένα που δεν ξέρω από τεχνολογία πως θα μπω στον υπολογιστή να καταγράφω τα ψάρια μου; Είμαι αναγκασμένος να πάω σε λογιστή και να ζητάει 25-30 ευρώ καθημερινά για να περνάει εκείνος τα δεδομένα ή διαφορετικά να μην τα καταγράφω και να κινδυνεύω με ποινικές και διοικητικές κυρώσεις.

Είναι καθαρά εισπρακτικό μέτρο αφού από σχεδόν 14.000 σκάφη στη χώρα θα εισπράττουν 200-250 ευρώ το μήνα από τον καθένα».

Κι αυτά ενώ έχουμε στο Αιγαίο τα τουρκικά αλιευτικά σκάφη να παραβιάζουν τα ύδατα μας να ψαρεύουν γύρω από τα νησιά μας ανεξέλεγκτα τυγχάνοντας μεγάλης προστασίας από το κράτος τους. Σύμφωνα μάλιστα με τον κ. Ανδρουλάκη οι Τούρκοι ψαράδες επιδοτούνται για τα καύσιμα τους ώστε να μπαίνουν και να ψαρεύουν στα ελληνικά χωρικά ύδατα και να δημιουργούν πρόβλημα και αναστάτωση.

«Αντίθετα εμάς το κράτος μας αντιμετωπίζει ως εγκληματίες ενώ είμαστε βιοπαλαιστές. Το κάθε σκάφος μας δεν κάνει πάνω από 5-6 μεροκάματα το μήνα λόγω θαλασσοταραχών. Όλοι είμαστε χρεωμένοι είτε στον ΕΦΚΑ, είτε στην Εφορία, είτε στον ΟΓΑ, χρωστάμε παντού. Σβήνει το επάγγελμα, σβήνει η ομορφιά της Ελλάδας», περιγράφει με παράπονο.

Αντιπρόεδρος του Συλλόγου: Σήμερα δούλεψα στην οικοδομή

Με μια φράση του ο Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Επαγγελματιών Αλιέων Ν. Ηρακλείου, Νίκος Φραγκιαδάκης μαρτυρά πόσο ο κλάδος τους υποφέρει κι έχει στραγγαλιστεί οικονομικά.

«Εγώ σήμερα πήγα και δούλεψα στην οικοδομή», μας λέει με αφοπλιστική ειλικρίνεια και συμπληρώνει: «Εκεί είναι το καΐκι μου και είναι δεμένο γιατί δεν έχω λεφτά να του βάλω καύσιμα. Με 350-400 ευρώ έξοδα να βγω και να πιάσω ψάρια 150 ευρώ; 

Έχω δυο παιδιά κι έφυγαν, πήγαν να δουλέψουν σε τουριστικά σκάφη.

Η Κυβέρνηση αυτή πάει να σβήσει την παράκτια αλιεία εντελώς.

Εγώ είμαι γέννημα θρέμμα ψαράς, ψαράς ήταν ο πατέρας μου. Κάποτε κατέβαινες στο λιμάνι κι ήταν 250 αλιεργάτες και περίμεναν δουλειά, τώρα δεν υπάρχει κανένας.

Τώρα ο καθένας ψαρεύει μοναχός του κι όσο αντέξει».

Ο ίδιος αναφέρει για τις συνθήκες της δουλειάς τους και τις υποχρεώσεις που τους φορτώνει το κράτος:

«Φεύγουμε για ψάρεμα το απόγευμα και γυρνάμε την επόμενη μέρα.

Οι ώρες είναι πολλές και οι ώρες που λειτουργούν επίσης οι μηχανές και καταναλώνουν πετρέλαιο.

Και επειδή οι συνθήκες στο Κρητικό Πέλαγος είναι παράξενος τα μεροκάματα είναι λίγα κάθε μήνα.

Και μας βάζουν να πληρώνουμε και τέλη κυκλοφορίας, εγώ πληρώνω 550 ευρώ το χρόνο, εξαρτάται το ποσό από τα μέτρα του κάθε σκάφους.

Τους ακούμε να λένε πως θα φέρουν Αιγύπτιους εργάτες να δουλεύουν με ασφάλιση, πως; Εγώ είμαι ανασφάλιστος θα πάρω εργάτη να τον ασφαλίζω;».

Κινητοποίηση με διάρκεια

Να πούμε  πως η  κινητοποίηση των επαγγελματιών αλιέων της Κρήτης θα ξεκινήσει την Κυριακή στις 10 το πρωί και θα πραγματοποιηθεί όχι μόνο στο Ηράκλειο αλλά και στα υπόλοιπα λιμάνια του νησιού.

Από τις αποφάσεις της Κυβέρνησης και του κ. Σχοινά θα εξαρτηθεί η εξέλιξη της καθώς πρόθεση των αλιέων είναι να έχει διάρκεια και να φθάσει μέχρι σε αποκλεισμό του λιμανιού και παράδοση των επαγγελματικών αδειών αλιείας τους.

Στους πίνακες που προέρχονται από την ΕΛΣΤΑΤ βλέπουμε τον αριθμό των αλιευτικών σκαφών που δραστηριοποιούνται στην χώρα μας το 2025.

Επίσης τις ποσότητες των αλιευμάτων ανά την Ελλάδα κια την αξία τους.

Στον τελευταίο πίνακα καταγράφονται οι ποσότηες, η αξία και τα είδη των ελληνικών αλιευμάτων.

Εικόνα για τις εισαγωγές αλιευμάτων δεν παραθέτει η ΕΛΣΤΑΤ