Ηράκλειο: Σήμερα η μάχη στο ΣΤΕ για το μνημείο στο λόφο Παπούρα

 Η προσφυγή του δήμου Μινώα Πεδιάδας, πολιτών, φορέων και επιστημόνων, στο Συμβούλιο της Επικρατείας, με αίτημα την ακύρωση των αποφάσεων των Υπουργείων Υποδομών και Πολιτισμού για την εγκατάσταση συστημάτων αεροναυτιλίας του νέου αεροδρομίου Καστελίου, εκατέρωθεν του μινωικού μνημείο αποκαλύφθηκε στον λόφο Παπούρα, εκδικάζεται μεθαύριο Τετάρτη, 4 Μαρτίου.

Στο πλευρό των προσφευγόντων βρίσκονται οι Σύλλογοι Ελλήνων Αρχαιολόγων και Εκτάκτων Αρχαιολόγων οι οποίοι έχουν προκηρύξει την ημέρα της εκδίκασης, πανελλαδική στάση εργασίας και συγκέντρωση έξω από το ΣΤΕ.

Σε κοινό τους κάλεσμα οι δύο Σύλλογοι χαρακτηρίζουν μοναδικό το μινωϊκό μνημείο που ήρθε στο φως, στον λόφο Παπούρα και τονίζουν ότι κινδυνεύει να καταστραφεί από ένα ακόμα σχέδιο ανάπτυξης στο πλαίσιο της κατασκευής του νέου αεροδρομίου στο Καστέλλι. «Οι αποφάσεις του Υπουργείου Υποδομών και του Υπουργείου Πολιτισμού για την τοποθέτηση των συστημάτων αεροναυτιλίας εκατέρωθεν του μοναδικού μνημείου παρακάμπτουν κάθε έννοια επιστημονικής δεοντολογίας και δημοκρατικής διαδικασίας», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι δύο Σύλλογοι. 

Ο δήμος Μινώα Πεδιάδας, κάτοικοι της περιοχής, φορείς του νησιού, αρχαιολογικού σύλλογοι, μαζί με πανεπιστημιακά ιδρύματα και εκπροσώπους της επιστημονικής κοινότητας, παλεύουν για την αλλαγή του σχεδιασμού που προβλέπει την τοποθέτηση του ραντάρ πάνω στο λόφο, σε απόσταση αναπνοής από το μνημείο και ζητούν να χωροθετηθεί σε άλλη θέση, προκειμένου να μείνει αλώβητο.

Σε εξέλιξη οι αρχαιολογικές έρευνες

Στο μεταξύ, οι αρχαιολογικές εργασίες στο κυκλικό μνημείο της Παπούρας συνεχίζονται απρόσκοπτα, όπως επισημαίνεται, σε επίσημη ενημέρωση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηρακλείου προς το δήμο Μινώα Πεδιάδας.

Σε σχετικό ερώτημα του δημάρχου Βασίλη Κεγκέρογλου, η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Βασιλική Συθιακάκη αναφέρει ότι στις περιμετρικές ζώνες του Μνημείου έχει ολοκληρωθεί περίπου το 75% της ανασκαφικής διερεύνησης των διαδρόμων και των μικρών δωματίων. Στο κεντρικό τμήμα, η διερεύνηση των χώρων βαίνει προς ολοκλήρωση, με εξαίρεση σημείο στο βορειοανατολικό δωμάτιο, όπου εντοπίστηκε έγκοιλο (χάσμα) στο φυσικό υπόβαθρο, η διερεύνηση του οποίου είναι σε εξέλιξη.

Εκδήλωση στο Πολιτιστικό Κέντρο Ηρακλείου

Με την παρουσία πλήθους πολιτών, πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση που διοργάνωσαν από κοινού ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) και ο Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων (ΣΕΚΑ) με τη στήριξη του Δήμου Μινώα Πεδιάδας, τη Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026, στο Πολιτιστικό Κέντρο Ηρακλείου, με επίκεντρο το μοναδικό και ιδιαίτερης αρχαιολογικής αξίας προϊστορικό μνημείο που έχει αποκαλυφθεί στο λόφο της Παπούρας κατά τη διάρκεια των εργασιών για τον Νέο Διεθνή Αερολιμένα Ηρακλείου στο Καστέλλι.

Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε ενόψει της συζήτησης, στο Συμβούλιο της Επικρατείας, της προσφυγής που έχουν καταθέσει ο Δήμος Μινώα Πεδιάδας, πολίτες και φορείς της περιοχής, καθώς και επιστήμονες, κατά της απόφασης του Υπουργείου Πολιτισμού για την εγκατάσταση των ραδιοβοηθημάτων του νέου αερολιμένα στον λόφο της Παπούρας.

Το πολυπληθές κοινό που προσήλθε είχε την ευκαιρία να ενημερωθεί από την υπεύθυνη της ανασκαφής Δανάη Κοντοπόδη και την επιστημονική ομάδα (αρχαιολόγους και αρχιτέκτονες) για τα αποτελέσματα των πρόσφατων ανασκαφικών εργασιών. Παρουσιάστηκαν η τοπογραφία του μνημείου, οι συνθήκες διεξαγωγής της ανασκαφής, καθώς και τα νέα δεδομένα σχετικά με τη μορφή, τη χρονολόγηση και τη σημασία του, σε συσχέτιση με παρόμοια οικοδομήματα της Μεσογείου και της Μεσοποταμίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην εγκεκριμένη από το ΚΑΣ, προμελέτη εγκατάστασης των ραδιοβοηθημάτων, η οποία προβλέπει εκτεταμένες παρεμβάσεις στον περιβάλλοντα χώρο του μνημείου και την τοποθέτηση κατασκευών και μηχανημάτων ασύμβατων με τον χαρακτήρα του. Όπως επισημάνθηκε, οι προβλεπόμενες παρεμβάσεις όχι μόνο αλλοιώνουν τον περιβάλλοντα χώρο, αλλά θέτουν σε κίνδυνο την ασφαλή προστασία και την απρόσκοπτη πρόσβαση στο μνημείο.

Αποκαλυπτική υπήρξε η ομιλία του ομότιμου καθηγητή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Νικόλαου Ουζούνογλου, ο οποίος τεκμηρίωσε την ύπαρξη επτά (7) κατάλληλων εναλλακτικών θέσεων, από τις δέκα (10) που εξετάστηκαν για την τοποθέτηση του ραντάρ, σε άλλους λόφους, τέσσερις (4) από τις οποίες, δίνουν καλύτερα αποτελέσματα ως προς την ασφάλεια των πτήσεων!