Κ. Σπυριδάκη: Ο λαγοκέφαλος δεν είναι πλέον ένα περιβαλλοντικό φαινόμενο-Είναι ζήτημα επιβίωσης για την παράκτια αλιεία

Στην Υποεπιτροπή Υδατικών Πόρων της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας του Περιβάλλοντος της Βουλής τοποθετήθηκε η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη, κατά τη συζήτηση για την εξάπλωση του ξενικού είδους λαγοκέφαλου (Lagocephalus sceleratus), παρουσία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και εκπροσώπων του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).

Στην παρέμβασή της ανέδειξε ότι η εξάπλωση του λαγοκέφαλου δεν αποτελεί πλέον μια ακόμη περιβαλλοντική πρόκληση που μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικές παρεμβάσεις, αλλά μια πολυδιάστατη κρίση που επηρεάζει την αλιεία, τη βιοποικιλότητα, την οικονομία των νησιών, ακόμη και το ίδιο το τουριστικό προϊόν της χώρας.

Η Βουλευτής ξεκίνησε την τοποθέτησή της εξηγώντας ότι για τους κατοίκους του Λασιθίου και ιδιαίτερα της Ιεράπετρας το πρόβλημα δεν είναι θεωρητικό ούτε πρόσφατο, αλλά αποτελεί καθημερινή πραγματικότητα εδώ και πολλά χρόνια.

Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι το ζήτημα του λαγοκέφαλου αποτέλεσε την πρώτη κοινοβουλευτική της παρέμβαση λίγες μόλις ημέρες μετά την εκλογή της στη Βουλή, επισημαίνοντας ότι η Κυβέρνηση γνώριζε εδώ και χρόνια την έκταση του προβλήματος.

 Όπως χαρακτηριστικά τόνισε: «Την πρώτη μου κοινοβουλευτική παρέμβαση, τον Ιούλιο του 2023, ούσα πέντε μέρες Βουλευτής, την έκανα για τον λαγοκέφαλο. Είναι κάτι που το ζω και το βιώνω στον τόπο καταγωγής μου, το βιώνω μαζί με τους συνανθρώπους μου που είναι αλιείς. Έχω ένα ολόκληρο κουτί να σας φέρω με φελλούς από δίχτυα που έχουν πάνω τα δόντια των λαγοκεφάλων. Δεν το λέμε για να τρομοκρατήσουμε, αλλά γιατί είναι μια πραγματικότητα που δεν εμφανίστηκε το 2026.»        

Στη συνέχεια εξήγησε ότι το πρόβλημα έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας περιβαλλοντικής ανησυχίας και εξελίσσεται σε σοβαρή αναπτυξιακή κρίση.

Όπως ανέφερε: «Υπάρχουν θέματα που πλέον δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως μία ακόμη περιβαλλοντική πρόκληση, ακόμη ένα θέμα που παραπέμπει σε μελέτες, επιτροπές και πιλοτικά προγράμματα. Ο λαγοκέφαλος είναι ένα από αυτά. Γιατί σήμερα δεν μιλάμε απλώς για ένα εισβολικό ξενικό είδος. Μιλάμε για μια κρίση που αφορά την ίδια την επιβίωση της παράκτιας αλιείας, της βιοποικιλότητας, των νησιωτικών οικονομιών, της βιωσιμότητάς τους, της ισορροπίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και επιπλέον της εικόνας των τουριστικών προορισμών μας.»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις συνεχείς κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις που έχει καταθέσει από το 2023 μέχρι σήμερα, επισημαίνοντας ότι το ΠΑΣΟΚ είχε ζητήσει εγκαίρως αποζημιώσεις, πρόγραμμα στοχευμένης αλίευσης και αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.

Όπως σημείωσε: «Από το 2023, με διαδοχικές κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις, αναδείξαμε την ανεξέλεγκτη εξάπλωση του λαγοκέφαλου. Το 2024 και το 2025 ζητήσαμε αποζημιώσεις, είχαμε παραπέμψει στα μέτρα που πήρε η Κύπρος και η Ιταλία, ζητήσαμε πρόγραμμα εξαλίευσης και αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων. Επανέρχομαι λοιπόν το 2026 ζητώντας ξανά συγκεκριμένο σχέδιο, σαφές χρονοδιάγραμμα και συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Και τι λάβαμε ως απάντηση; Σελίδες επί σελίδων με αναφορές σε ευρωπαϊκούς κανονισμούς, διεθνείς πρωτοβουλίες, τηλεδιασκέψεις και θεσμικά πλαίσια, αλλά χωρίς σαφείς απαντήσεις.»

Η κα Σπυριδάκη στάθηκε ιδιαίτερα στην καθημερινότητα των ψαράδων της Κρήτης, μεταφέροντας την πραγματική εικόνα που βιώνουν οι ίδιοι στις θάλασσες του Λασιθίου.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Στην πραγματικότητα που ζούμε εμείς στην Ιεράπετρα, στον Άγιο Νικόλαο, στη Σητεία αλλά και σε ολόκληρη την Κρήτη, οι άνθρωποί μας λένε ότι οι ψαρότοποι που κάποτε έδιναν είκοσι και τριάντα οκάδες, σήμερα έχουν ένα ή δύο ψάρια. Τα αλιεύματα έχουν μειωθεί δραματικά ή σε κάποιες περιοχές έχουν εξαφανιστεί εντελώς. Ο λαγοκέφαλος δεν καταστρέφει μόνο τα δίχτυα. Τρώει τα ήδη παγιδευμένα αλιεύματα, καταστρέφει τον εξοπλισμό, αναγκάζει τους επαγγελματίες να εγκαταλείπουν παραδοσιακούς ψαρότοπους και τελικά καταστρέφει το ίδιο τους το εισόδημα.»

Αναφερόμενη στα στοιχεία του ΕΛΚΕΘΕ, υπογράμμισε ότι η οικονομική ζημία που υφίστανται οι επαγγελματίες αλιείς είναι πλέον απολύτως τεκμηριωμένη.

Όπως ανέφερε: «Τα στοιχεία του ΕΛΚΕΘΕ είναι αποκαλυπτικά. Κάθε επαγγελματικό αλιευτικό σκάφος στην Κρήτη χάνει περίπου 6.500 ευρώ τον χρόνο και στη Νότια Κρήτη η ζημιά φτάνει ακόμη και τις 8.500 ευρώ ανά σκάφος. Μόνο η αντικατάσταση των κατεστραμμένων διχτυών κοστίζει περίπου 2.000 ευρώ ετησίως στον κάθε επαγγελματία. Μιλάμε δηλαδή για απώλειες που αγγίζουν σχεδόν το 30% του ετήσιου εισοδήματός του.»

Στη συνέχεια άσκησε έντονη κριτική στην Κυβέρνηση, επισημαίνοντας ότι το πιλοτικό πρόγραμμα που παρουσιάστηκε σήμερα δεν αποτελεί νέα πολιτική, αλλά καθυστερημένη εφαρμογή προτάσεων που υπήρχαν ήδη εδώ και χρόνια.

Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε: «Παρουσιάζετε σήμερα ως μεγάλη μεταρρύθμιση ένα πιλοτικό πρόγραμμα που βασίζεται σε προτάσεις τις οποίες το ίδιο το ΕΛΚΕΘΕ είχε καταθέσει ήδη από το 2024. Δεν πρόκειται για κάποια καινοτομία. Τα ίδια μέτρα ζητούσαμε και το 2023 και το 2024 και το 2025. Πρόκειται για μια καθυστερημένη εφαρμογή επιστημονικά τεκμηριωμένων προτάσεων που έμειναν επί χρόνια στα συρτάρια.»

Μάλιστα, έθεσε το κεντρικό πολιτικό ερώτημα της παρέμβασής της: «Αφού υπήρχαν οι επιστημονικές μελέτες, αφού υπήρχαν διαθέσιμα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, αφού υπήρχαν οι προειδοποιήσεις των αλιέων και οι παρεμβάσεις της Περιφέρειας Κρήτης, τι ακριβώς περιμέναμε; Να εξαπλωθεί ο λαγοκέφαλος σε ολόκληρη τη χώρα για να αποφασίσετε να κινηθείτε; Για περισσότερο από μία δεκαετία η Πολιτεία ακολουθούσε τις εξελίξεις αντί να τις προλαμβάνει.»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις επιπτώσεις που δημιουργούνται πλέον στον τουρισμό, υπογραμμίζοντας ότι, ακόμη και αν αρκετές πληροφορίες που διακινούνται δεν ανταποκρίνονται απολύτως στην πραγματικότητα, ο φόβος που δημιουργείται στους επισκέπτες επηρεάζει την εικόνα των τουριστικών προορισμών.

Όπως χαρακτηριστικά τόνισε: «Δεν είναι μόνο αλιευτικό το πρόβλημα. Είναι περιβαλλοντικό, οικονομικό, κοινωνικό, αναπτυξιακό και πλέον και τουριστικό. Γιατί όταν οι επισκέπτες φοβούνται για επίθεση ή όταν υπάρχει ανησυχία στις τοπικές κοινωνίες, τότε το ζήτημα αποκτά νέες διαστάσεις και μετατρέπεται σε απειλή για το τουριστικό μας προϊόν.»

Κλείνοντας την παρέμβασή της, κάλεσε την Κυβέρνηση να εγκαταλείψει τη λογική των αποσπασματικών παρεμβάσεων και να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο αντιμετώπισης του φαινομένου.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Οι αλιείς δεν ζητούν θεωρίες, δεν ζητούν άλλες μελέτες και μεταφορά ευθυνών. Ζητούν ολοκληρωμένο, κοστολογημένο και δεσμευτικό εθνικό σχέδιο. Ζητούν μόνιμο μηχανισμό αποζημίωσης για τις ζημιές στον εξοπλισμό, στα αλιεύματα και στο εισόδημά τους. Ζητούν να σταματήσει επιτέλους η Πολιτεία να τρέχει πίσω από τις εξελίξεις. Γιατί οι αλιείς, ειδικά στην Κρήτη και σε όλα τα νησιά μας, δεν έχουν άλλο χρόνο να περιμένουν.»