Κρήτη, 1955-2025: 70 χρόνια από την πολύνεκρη βεντέτα της 27ης Αυγούστου, το newshub.gr θυμάται

Εβδομήντα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την 27^η Αυγούστου του 1955: Εκείνη την ημέρα, στα Βορίζια Ηρακλείου, ανήμερα του Αγίου Φανουρίου έμελλε να λάβει χώρα μια από τις πιο… φονικές βεντέτες που έχουν καταγραφεί ποτέ στην Κρήτη.

Μέσα σε λίγες μόνο ώρες, έξι κάτοικοι του ριζίτικου χωριού έχασαν τη ζωή τους ενώ 14 συγχωριανοί τους ακρωτηριάστηκαν.

Το newshub.gr επιχειρεί σήμερα μια ιστορική αναδρομή σε μια από τις πιο μελανές στιγμές της κρητικής ιστορίας της δεκαετίας του ’50.

Η εν λόγω αναδρομή δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί χωρίς την πολύτιμη συνδρομή του βιβλίου του αείμνηστου δικηγόρου, συγγραφέα και αντιδικτατορικού αγωνιστή Δημήτρη Ξυριτάκη με τίτλο «Λόγω τιμής - Ιστορίες κρητικής βεντέτας (εκδόσεις "Μελάνι" -2011)».

Το newshub.gr με απόλυτο σεβασμό στα θύματα και τους επιζώντες (αλλά και τους απογόνους τους) της πρωτοφανούς αυτής τραγωδίας, ρίχνει «φως» στο επίμαχο γεγονός καθαρά για ιστορικούς-παιδαγωγικούς λόγους.

Ο Δημήτρης Ξυριτάκης, στο βιβλίο του, αναφέρεται στους «πρωταγωνιστές» με τα αρχικά τους.

Ωστόσο, ως newshub.gr, σεβόμενοι τα θύματα και τους συγγενείς τους, επιλέγουμε συνειδητά να μην κάνουμε την παραμικρή αναφορά ούτε σε αρχικά ονομάτων.

Η 27^η Αυγούστου είναι ιδιαίτερη μέρα για τους απανταχού Βοριζανούς, καθώς εορτάζεται ο προστάτης του χωριού τους, ο Άγιος Φανούριος.

Το βράδυ του Σαββάτου της 27^ης Αυγούστου του 1955, στα Βορίζια βρισκόταν σε εξέλιξη  μεγάλο πανηγύρι.

Οι περισσότεροι ντόπιοι ήταν ήδη ζαλισμένοι, αφού από νωρίς η ρακή και το κρασί έρρεαν άφθονα…

Σύμφωνα με τα όσα εξιστορεί στο βιβλίο του ο Δημήτρης Ξυριτάκης, σε καφενείο του χωριού κάθεται μαζί με άλλους χωριανούς ένας 38χρονος άνδρας.

Τον 38χρονο προσεγγίζει 31χρονος συγχωριανός του που του καταφέρει μαχαιριά στην πλάτη και τον τραυματίζει θανάσιμα.

Στο βιβλίο "Λόγω τιμής - Ιστορίες κρητικής βεντέτας" και το παραπεμπτικό βούλευμα που παραθέτει ο Δ. Ξυριτάκης γίνεται λόγος για παλαιότερο καβγά μεταξύ θύτη και θύματος με αφορμή κάποια καυσόξυλα.

Άλλη εκδοχή θέλει τον 38χρονο να μην ανταποδίδει τον χαιρετισμό συγγενή του 31χρονου, ενώ αναφέρεται και μια τρίτη εκδοχή, σύμφωνα με την οποία ο 38χρονος αποτρέπει τον κόσμο από το να πηγαίνει στο καφενείο του 31χρονου.

Το πρώτο αίμα…

Από τη στιγμή που γίνεται γνωστός ο θάνατος του άτυχου άνδρα, η κατάσταση γρήγορα ξεφεύγει από κάθε έλεγχο.

Ένας νεαρός συγγενής του δράστη, ο οποίος έχει ανέβει στον εξώστη του σπιτιού του για να δει τι συμβαίνει, δέχεται μια σφαίρα στην κοιλιά και πέφτει νεκρός.

Λίγα λεπτά μετά, ένας τρίτος άνδρας δέχεται πυρά από πολυβόλο όπλο και πέφτει νεκρός.

Η χειροβομβίδα

Ακολούθησαν άλλοι τρεις θάνατοι, καθώς λίγο μετά, σύμφωνα πάντα με τον αείμνηστο νομικό, έτερος κάτοικος του χωριού πετά μια χειροβομβίδα στην αυλή του σπιτιού του πρώτου νεκρού: Από την έκρηξη, έχασαν τη ζωή τους άλλοι τρεις άνθρωποι (ένας άνδρας και δυο γυναίκες).

Επίσης, ακρωτηριάστηκαν, όπως αναφέρεται στο "Λόγω τιμής - Ιστορίες κρητικής βεντέτας" 14 άτομα.

Στο πόδι και ο… Στρατός

Η είδηση για το αδιανόητο μακελειό διαδίδεται στο Ηράκλειο και πολυπληθής δύναμη της Χωροφυλακής μεταβαίνει στα Βορίζια.

Λίγο αργότερα, στα Βορίζια καταφτάνει και μια διμοιρία του Στρατού προς αποφυγή χειρότερων καταστάσεων.

Στο ριζίτικο χωριό σπεύδουν, εξάλλου, πλήθος γιατρών και νοσοκόμων για να περιθάλψουν τους τραυματίες.

Στο μεταξύ, όπως είναι λογικό, η βεντέτα των Βοριζίων έκανε «γκελ» εκτός από τον τοπικό Τύπο και στις αθηναϊκές εφημερίδες, οι οποίες για πολλές ημέρες ασχολήθηκαν -στα πρωτοσέλιδά τους- με το περιστατικό.

Η δίκη

Τον Ιούνιο του 1956, λιγότερο από 12 μήνες μετά το συμβάν, εκδίδεται η απόφαση του Β' Κακουργιοδικείου Αθηνών, το οποίο επιβάλλει σε τρεις άνδρες ποινές κάθειρξης, 25, 20 και 10 ετών.

Τέρμα το αλκοόλ…

Ο Δημήτρης Ξυριτάκης γράφει στο βιβλίο του: «Οι Βοριζανοί είναι περήφανοι για τον Άγιο Φανούριό τους και τον γιορτάζουν κάθε χρόνο στις 27 Αυγούστου με το γνωστό σε όλους μας κρητικό τρόπο: Κρασί, κρέας, λύρα και μπαλοθιές. Το γλέντι, στο οποίο μετέχουν και εκατοντάδες πανηγυριώτες από τα γυροχώρια, ξεκινά από την παραμονή της χάρης Του, διαρκεί όλη την ημέρα και τελειώνει το πρωί της 28ης Αυγούστου. Σήμερα η παράδοση συνεχίζεται με τα όλα της, εκτός από μια σημαντική λεπτομέρεια: Δεν παίζεται πια η κρητική λύρα, δεν ακούγονται μαντινάδες, δεν καταναλώνεται αλκοόλ και δε ρίχνονται μπαλοθιές.

Οι φιλότιμοι Βοριζανοί θέλουν με τον τρόπο αυτό να τιμήσουν τα αθώα θύματα του αιματηρού δράματος της 27ης Αυγούστου 1955, που κόστισε τη ζωή σε έξι ανθρώπους και την αρτιμέλεια σε άλλους 14 συγχωριανούς τους. Ίσως ακόμη, με το συμβολικό αυτό τρόπο, της αποχής από την οινοποσία, να θέλουν να δείξουν ποια ήταν η αιτία του κακού. Γιατί είναι αναμφισβήτητο πως το πολυάνθρωπο αυτό φονικό δε θα γινόταν, αν οι μονίμως οπλοφορούντες άνδρες του χωριού δεν είχαν καταναλώσει απίστευτα μεγάλες ποσότητες κρασιού και τσικουδιάς».

ΝΙΣ