Κρήτη 2025: Κατοικία για λίγους – Σε τροχιά ανόδου οι τιμές, «φωτιά» τα υλικά και τα μεροκάματα

Η απόκτηση κατοικίας στην Κρήτη γίνεται χρόνο με τον χρόνο μια υπόθεση για λίγους. Οι τιμές αγοράς έχουν εκτοξευθεί, τα οικοδομικά υλικά «καίνε» και οι κατασκευές μετατρέπονται σε έναν ιδιότυπο αγώνα δρόμου με κίνδυνο για όσους τον τρέχουν καθημερινά. Ενώ η τουριστική ζήτηση και οι βραχυχρόνιες μισθώσεις ανεβάζουν τα νούμερα της κτηματαγοράς, πίσω από την πρόσοψη των πολυκατοικιών και των πολυτελών ανακαινίσεων, οι εργάτες της οικοδομής βρίσκονται στα όρια σωματικής και ψυχολογικής εξάντλησης.

Σύμφωνα με στοιχεία από την αγορά, η τιμή αγοράς κατοικίας στην Κρήτη είναι σήμερα κατά 6% ακριβότερη σε σύγκριση με το 2008, ενώ σε περιοχές όπως το Ηράκλειο, τα Χανιά και την Ελούντα οι αυξήσεις είναι ακόμη πιο αισθητές. Η ζήτηση για ακίνητα - είτε για τουριστική αξιοποίηση, είτε για επένδυση - ωθεί την αγορά προς τα πάνω, ενώ τα ενοίκια ακολουθούν σταθερά ανοδική πορεία.

Υλικά που διπλασιάστηκαν – Κόστος που μεταφέρεται στον αγοραστή

Σοβαρή παράμετρος στη διαμόρφωση των τιμών είναι η άνοδος των οικοδομικών υλικών. Ο σίδηρος, το σκυρόδεμα, τα μονωτικά υλικά, οι ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις έχουν δει αυξήσεις που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν το 40% από το 2020. Έμποροι υλικών στην Κρήτη μιλούν για διαρκείς αυξήσεις χονδρικής τιμής από το εξωτερικό, με ελάχιστα περιθώρια απορρόφησης του κόστους.

Αποτέλεσμα; Το τελικό κόστος κατασκευής ανεβαίνει και μαζί του ανεβαίνουν και οι τιμές διάθεσης, ειδικά σε έργα που απευθύνονται στη μεσαία και υψηλή αγορά.

Η «άλλη» όψη της οικοδομής: λιγότερα χέρια, περισσότερα ατυχήματα

Την ίδια στιγμή που η Κρήτη οικοδομεί με φρενήρεις ρυθμούς, η κατάσταση για τους εργαζόμενους του κλάδου είναι εφιαλτική. Το εργατικό δυναμικό έχει μειωθεί δραματικά, και όσοι έχουν απομείνει καλούνται να «σηκώσουν» το βάρος με εξαντλητικά ωράρια.

Ο πρόεδρος του Συνδικάτου Οικοδόμων Ηρακλείου, Γιάννης Γωνιανάκης, περιγράφει στο newshub.gr την καθημερινότητα των εργαζομένων με τρόπο που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας:

«Η μεγάλη έλλειψη προσωπικού έχει ως συνέπεια να δουλεύουμε σχεδόν χωρίς σταματημό. Οι περισσότεροι εργάτες απασχολούνται 10 και 12 ώρες καθημερινά, πολλές φορές χωρίς καν να πάρουν ρεπό. Δεν υπάρχει χρόνος για ξεκούραση. Όταν λειτουργείς έτσι, αυξάνεται ο κίνδυνος ατυχήματος με γεωμετρική πρόοδο».

Τα στοιχεία από εργατικά κέντρα και το ίδιο το Συνδικάτο δείχνουν αύξηση των εργατικών ατυχημάτων στην περιοχή του Ηρακλείου τους τελευταίους μήνες, σε εργοτάξια όπου –όπως λέγεται χαρακτηριστικά– «η πίεση είναι μεγαλύτερη από την ασφάλεια».

«Βλέπουμε διαρκώς πιέσεις για γρήγορη παράδοση, για μικρότερο κόστος, για περισσότερη δουλειά σε λιγότερο χρόνο. Οι έλεγχοι από τις αρμόδιες υπηρεσίες είναι λίγοι, αν όχι ανύπαρκτοι. Οι εργοδότες έχουν "ξεσαλώσει", ξέρουν ότι δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος να ελεγχθούν», σημειώνει ο πρόεδρος του Συνδικάτου.

Ανακαινίσεις αντί για οικοδομές – Τα ξενοδοχεία πρώτα

Μία ακόμη διάσταση της σημερινής οικοδομικής δραστηριότητας είναι η φύση των έργων. Όπως αναφέρει ο κ. Γωνιανάκης, το μεγαλύτερο μέρος των εργασιών δεν αφορά πλέον νέες κατασκευές για κατοικία, αλλά παρεμβάσεις σε ξενοδοχεία, επαγγελματικά ακίνητα και τουριστικές μονάδες. Οι ανακαινίσεις για την αναβάθμιση ή επέκταση επιχειρήσεων είναι στην κορυφή των εργολαβιών, γεγονός που επιτείνει την πίεση στους εργάτες, χωρίς να βελτιώνει τις εργασιακές τους συνθήκες.

Αγορά για λίγους – Το δικαίωμα στη στέγη σε κρίση