Κρήτη - Υδρογονάνθρακες: Στο προσκήνιο το νησί και τα όρια οικισμών

Η Κρήτη αναδεικνύεται σε κομβικό ενεργειακό πεδίο, καθώς η ελληνική κυβέρνηση προγραμματίζει την έναρξη σεισμικών ερευνών για φυσικό αέριο στα νότια του νησιού το 2026. Το έντονο ενδιαφέρον από διεθνείς ενεργειακούς γίγαντες όπως η Chevron και η ExxonMobil αποδίδεται στη γεωστρατηγική σημασία της περιοχής και στις πιθανότητες ύπαρξης εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων

Το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προγραμματίζει να έχει ολοκληρώσει έως το τέλος του 2025 τον διεθνή διαγωνισμό που αφορά τις έρευνες υδρογονανθράκων στα θαλάσσια «οικόπεδα» Νότια Κρήτη 1 και 2. Σύμφωνα με τον αρμόδιο υπουργό, Σταύρο Παπασταύρου, στόχος είναι να ξεκινήσουν το 2026 οι πρώτες σεισμικές μετρήσεις από τον ανάδοχο φορέα, όπως ανέφερε σε τηλεοπτική του συνέντευξη στις 19 Μαΐου.

Ο ίδιος χαρακτήρισε ως ιδιαίτερα σημαντικό το γεγονός ότι δύο κολοσσοί της αμερικανικής ενέργειας, οι Chevron και ExxonMobil, έχουν ήδη επιδείξει έμπρακτο ενδιαφέρον για τις υποθαλάσσιες περιοχές της Κρήτης, γεγονός που –όπως τόνισε– δείχνει ότι υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να εντοπιστούν εκμεταλλεύσιμα αποθέματα φυσικού αερίου, με άμεσο όφελος για την ελληνική κοινωνία και οικονομία.

«Το έμπρακτο ενδιαφέρον που έχουν δείξει οι αμερικανικοί ενεργειακοί κολοσσοί Chevron και ExxonMobil για τον ελληνικό υποθαλάσσιο χώρο συνιστά σημαντική ένδειξη ότι μπορεί να υπάρχει κάτι εμπορικά εκμεταλλεύσιμο στις ελληνικές θάλασσες, προς όφελος των Ελληνίδων και των Ελλήνων που θα απολαύσουν το συγκεκριμένο μέρισμα», σημείωσε. 

Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο αντιδράσεων από την Τουρκία, ο κ. Παπασταύρου απάντησε ότι το ενδιαφέρον των αμερικανικών πολυεθνικών εν δυνάμει ενισχύει τις ελληνικές θέσεις, ενώ αναφέρθηκε και στο γεγονός ότι και η Λιβύη, με τις πρόσφατες ανακοινώσεις για τα δικά της θαλάσσια οικόπεδα, «έδειξε ότι σέβεται απόλυτα τη μέση γραμμή μας».

Για το θέμα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ) και σχολιάζοντας το ενδεχόμενο προσφυγής κατασκευαστών στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, ο υπουργός τόνισε ότι η κυβέρνηση, όπως σέβεται τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), έτσι θα σεβαστεί και τις όποιες αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, εάν προκύψει ζήτημα. «Τις τελευταίες δεκαετίες στη χώρα μας είχαμε κανονιστική ασάφεια, πολυνομία και αυθαιρεσία, μια πραγματικότητα που δεν επέτρεπε να έχουμε ορθολογικό πολεοδομικό σχεδιασμό.

Σήμερα δημιουργούνται 227 Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και 18 Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, τα οποία θα οδηγήσουν στο να έχουμε πολεοδομικό σχεδιασμό στο 80% της χώρας μας. Η ιστορική αυτή μεταρρύθμιση ολοκληρώνεται με την κωδικοποίηση για πρώτη φορά της πολεοδομικής νομοθεσίας, αλλά και με την ψηφιοποίηση του Κτηματολογίου», επεσήμανε, μεταξύ άλλων. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι εντός των επόμενων 10 ημερών το υπουργείο προχωρά στην κατάθεση Προεδρικού Διατάγματος, με το οποίο θα διευκρινίζονται καίρια ζητήματα, όπως π.χ. τι συνιστά η έννοια «έναρξη εργασιών», ώστε να αποφεύγονται οι παρερμηνείες. «Μέσα σε αυτή την κανονιστική ασάφεια, το υπουργείο έχει την υποχρέωση να δημιουργήσει ασφάλεια δικαίου, ώστε να γνωρίζει ο κάθε ιδιοκτήτης και ο κάθε κατασκευαστής τι ισχύει και τι δεν ισχύει, ενισχύοντας έτσι την οικοδομική δραστηριότητα», είπε ο κ. Παπασταύρου.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ζήτημα των οικισμών κάτω των 2.000 κατοίκων και στις αποφάσεις του ΣτΕ το 2005, το 2017 και το 20219, να ακυρώσει τη δυνατότητα που είχε δοθεί από το 1985 στους νομάρχες να οριοθετούν οικισμούς. Όπως σημείωσε ο ίδιος, το ΣτΕ έκρινε ότι οι νομάρχες δεν πρέπει να έχουν την αρμοδιότητα οριοθέτησης οικισμών, δεδομένου ότι δεν έχουν την επιστημονική επάρκεια για κάτι τέτοιο, ενώ η οριοθέτηση που έκαναν είχε έναν βαθμό αυθαιρεσίας. «Από τους 10.000 οικισμούς της χώρας, υπάρχουν 150 οικισμοί σε Ρέθυμνο και Πήλιο, στους οποίους το ΣτΕ ακύρωσε τα όρια που είχαν θέσει οι νομάρχες, με αποτέλεσμα εκεί να μη μπορούν να εκδοθούν οικοδομικές άδειες», τόνισε, επισημαίνοντας ότι αυτό έθετε σε κίνδυνο και τους υπόλοιπους οικισμούς, που θα ήταν εκτεθειμένοι σε περίπτωση κάποιας προσφυγής, πρόβλημα που λύνει το Προεδρικό Διάταγμα.

«Το ζήτημα υπάρχει στην Ζώνη Γ -τη ζώνη που βρίσκεται στα όρια των οικισμών- την οποία το ΣτΕ δεν δέχθηκε στο Προεδρικό Διάταγμα. Για τη Ζώνη αυτή, θέλοντας να δημιουργήσουμε ασφάλεια δικαίου, προχωρούμε άμεσα στην επεξεργασία νομοθετικής ρύθμισης, η οποία θα είναι εναρμονισμένη στη νομοθεσία και στη νομολογία, αλλά συγχρόνως θα λαμβάνει υπόψη της την ανάγκη να στηρίξουμε τους μικρούς οικισμούς και την αποκέντρωση, δίνοντας παράλληλα απαντήσεις και στις αγωνίες των βουλευτών της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας», υπογράμμισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, ανέφερε ότι η προστασία των θαλάσσιων ζωνών και του θαλάσσιου οικοσυστήματος αποτελεί βασική προτεραιότητα του υπουργείου. Δίνοντας, δε, το στίγμα των επόμενων κινήσεων, υπενθύμισε την εξαγγελία του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, από την περυσινή διοργάνωση του 9ου διεθνούς συνεδρίου «Our Ocean Conference» που έγινε στην Αθήνα, η οποία αφορούσε στη δημιουργία δύο θαλάσσιων πάρκων στο Νότιο Αιγαίο και το Ιόνιο, που θα προχωρήσουν άμεσα, με το σχετικά Προεδρικά Διατάγματα που θα βγουν εντός του 2025. «Όπως είπε και ο πρωθυπουργός, θα απαγορευθούν στα πάρκα αυτά οι μηχανότρατες, ενώ θα υπάρξει εξελιγμένο, ειδικό σύστημα ηλεκτρονικής παρακολούθησης ώστε να προστατεύεται η οικολογική βιωσιμότητα των θαλάσσιων αυτών πάρκων», σημείωσε, μεταξύ άλλων.

«Για πρώτη φορά έχουμε έναν στρατηγικό σχεδιασμό για το πώς θα οργανώσουμε τις θάλασσές μας και την ανθρώπινη δραστηριότητα σε αυτές. Είναι κάτι που το οφείλουμε στις επόμενες γενιές», κατέληξε ο κ. Παπασταύρου.