Μ. Κρασάκης-Μ. Σταυρακάκης: Μια αξέχαστη Πρωτοχρονιά των παιδικών τους χρόνων
αγαπημένα σου στη Google
Οι Πρωτοχρονιές των παιδικών μας χρόνων, σε ότι ηλικία κι αν φτάσουμε, πάντα παραμένουν ανεξίτηλα χαραγμένες στη μνήμη μας.
Θες η παιδική μας αθωότητα που μεγιστοποιεί τα μικρά και κάνει τεράστια τα μεγάλα, θες το περιβάλλον που μεγαλώνουμε και η προσπάθεια των γονιών μας να κάνουν το καλύτερο για εμάς για να μας βλέπουν χαρούμενους, θες οι συγκυρίες και οι διαφορετικές, από τις σημερινές, εποχές που από μόνες τους είχαν μια πιο αθώα προσέγγιση της ζωής.
Ζητήσαμε από δυο γνωστούς Κρητικούς, τον Ηρακλειώτη δημοσιογράφο και ιστορικό τέχνης Μιχάλη Κρασάκη και τον Περαχωριανό Ομότιμο Καθηγητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Μανώλη Σταυρακάκη να «σκαλίσουν» τη μνήμη τους και να θυμηθούν μια από τις Πρωτοχρονιές της παιδικής τους ηλικίας που τους έμεινε αξέχαστη.
Οι διηγήσεις τους όμορφες και πολύ διαφορετικές με κοινό σημείο αναφοράς τα πρωτοχρονιάτικα δώρα…τι άλλο;
Μιχάλης Κρασάκης, δημοσιογράφος και ιστορικός τέχνης: Μια συγκλονιστική Πρωτοχρονιά
Μπορεί σήμερα ένα ποδήλατο να είναι ένα καλό πρωτοχρονιάτικο δώρο για ένα μικρό παιδί όμως τη δεκαετία του 1950 ένα ποδήλατο ήταν ο κόσμος όλος κι έτσι ένιωσε όταν πήρε ως δώρο για την πρωτοχρονιά το πρώτο του ποδήλατο ο δημοσιογράφος και ιστορικός τέχνης Μιχάλης Κρασάκης.
Η διήγηση του μας μεταφέρει στο κλίμα εκείνων των ημερών και μας δίνει μια μικρή γεύση των συναισθημάτων που δοκίμασε με αυτό το ανέλπιστο και πολύτιμο δώρο:
«Τέλη της δεκαετίας του 1950.
Ήμουν μαθητής. Δεύτερη τάξη στο Δεύτερο Δημοτικό Σχολείο Ηρακλείου.
Δίπλα στον Άγιο Τίτο.
Μεγάλη η χαρά μου όλες τις μέρες των Χριστουγέννων.
Το σχολείο κλειστό.
Η ατμόσφαιρα εορταστική.
Οι ευωδιές από τα μελομακάρονα και τους κουραμπιέδες διάχυτες παντού.
Και το πιο σπουδαίο απ’ όλα, η πρωτοχρονιά που κοντοζύγωνε.
Το σπίτι μας, ένα όμορφο νεοκλασικό με δυο εισόδους στη γωνία Χορτατσών και Γάζι (δεν θυμάμαι, πότε μετονόμασαν το στενάκι σε Παντελή Πρεβελάκη) μοσχοβολούσε εδώ και μέρες.
Μόλις έπεφτε το σκοτάδι ξεκινούσε η μυσταγωγία.
Με ύφος ιέρειας ξεκλείδωνε η μητέρα μου την πόρτα του σαλονιού, που ήταν πάντα κλειστό, εκτός τις Κυριακές και τις μέρες που περιμέναμε επισκέψεις, έμπαινε με αργό βήμα μέσα στο κατασκότεινο δωμάτιο, εγώ την ακολουθούσα κρατώντας σφικτά το φουστάνι της, γυρνούσε τον μαύρο διακόπτη από βακελίτη και ο πολυέλαιος, με μια ξαφνική αναλαμπή, μας τύφλωνε για μερικά δευτερόλεπτα μέχρι να συνηθίσουμε στο λουσμένο με φως χώρο.
Τελικός προορισμός, η τεράστια δρύινη σερβάντα στο βάθος του δωματίου.
Πάνω της δέσποζε το καταστόλιστο με χρυσές και ασημένιες μπάλες, καμπανούλες και αγγελούδια πλαστικό δεντράκι, ενώ ένα ασύμμετρα μεγάλο αστέρι στην κορυφή του με καλογυαλισμένα μπρούτζινα φύλλα, φτιαγμένα με μεράκι από κάποιο μάστορα, όταν έπεφτε πάνω του το άπλετο φως, άστραφτε σαν νάτανε από χρυσάφι.
Η μητέρα μου σήκωνε με μεγαλοπρέπεια το δεξί της μπράτσο ψηλά, το κατέβαζε αργά, έπιανε το φις, που ήταν αφημένο δίπλα στην μεταλλική βάση και έδινε ζωή στα φωτάκια του δέντρου, και πριν το βάλει στην πρίζα, μου φώναζε με γλυκιά φωνή: «Μιχαλάκη, κλείσε τώρα το μεγάλο φως!»
Τι μαγεία!
Το χριστουγεννιάτικο δέντρο που δεν ήταν ούτε ένα μέτρο, αλλά εμένα μου φάνταζε τότε γιγάντιο, ζωντάνευε, έπαιρνε σάρκα και οστά. Τα στολίδια του φάνταζαν σαν μεγάλες πολύτιμες πέτρες και το χρυσαφένιο αστέρι του νόμιζα ότι μόλις είχε κατρακυλήσει από τον ουρανό. Δεν χόρταινα να το κοιτάζω.
Πλησίαζε η Πρωτοχρονιά.
Το βράδυ, πριν το επερχόμενο συνταρακτικό γεγονός, η αγωνία μου έφτανε στο αποκορύφωμά της. Ο ύπνος επεισοδιακός. Όχι τόσο για την αλλαγή του χρόνου, που δεν καταλάβαινα τότε και πολύ, τι σήμαινε αυτό. Η αδημονία είχε άλλη αιτία.
Το πρωτοχρονιάτικο δώρο.
Άλλες εποχές, άλλες συνήθειες. Ο ψαρομάλλης άγιος με τα μεγάλα γένια δεν ερχόταν ποτέ Χριστούγεννα.
Έτσι και εκείνη την Πρωτοχρονιά του 1959, όχι απλώς κακοκοιμήθηκα, αλλά, αν θυμάμαι καλά, δεν είχα κλείσει μάτι.
Μόλις μου φώναξαν οι γονείς μου να σηκωθώ, πέταξα από πάνω μου το πάπλωμα, σηκώθηκα σα να με είχε τσιμπήσει μέλισσα, και πριν προλάβουν να μου πουν καλημέρα είχα βρεθεί στο τέλος του διαδρόμου, όπου ήξερα ότι με περίμενε το πρωτοχρονιάτικο δώρο μου.
Τα ξεφωνητά από τη χαρά μου πρέπει να τα άκουσε όλη η γειτονιά! Όλα τα σπίτια μέχρι το κοντινό μουσείο του Καλοκαιρινού.
Ένα ποδήλατο!
Ένα πραγματικό μεταλλικό ποδήλατο, με τα όλα του! Με τη σέλα του, το καθρεφτάκι του, με ένα μικρό φωτάκι μπροστά, με το δυναμό του, με φρένα δεξιά και αριστερά πάνω στο τιμόνι, που όπως μου εξήγησε ο πατέρας μου, όσο θα ψήλωνα εγώ θα ψήλωνε και εκείνο μαζί μου. Και με δυο βοηθητικά ροδάκια πίσω που θα τα έβγαζε όταν θα είχα μάθει πια ισορροπία.
Από την ίδια κιόλας μέρα άρχισα κόβω βόλτες στη Χορτατσών. Καμάρωνα σαν γύφτικο σκερπάνι.
Για τα παιδιά της γειτονιάς, τι να πω; Ξαφνικά έγιναν όλα οι καλύτεροι φίλοι μου.
Όμως για κακή τους τύχη, οι γονείς μου δεν με άφηναν να τους δανείσω ούτε για λίγο το «θησαυρό» μου. Μόνο όταν δεν μπορούσε να με δει η μητέρα μου, γιατί είχα στρίψει στο στενό της Πρεβελάκη με το τσούρμο να τρέχει από πίσω μου σαν παλαβό, μόνο τότε μπορούσα να αφήσω κάποιο γειτονόπουλο να ζήσει και αυτό, έστω και για λίγο, το όνειρο του.
Εγώ το ζούσα καθημερινά πολλά χρόνια μετά, μέχρι που μια μέρα σκούριασε. Εγώ μεγάλωσα, αυτό μίκρυνε και, φυσικά, ντρεπόμουν να το χρησιμοποιώ!
Δεν σας κρύβω τη συγκίνησή μου, τώρα που σας αφηγούμαι μια από τις ωραιότερες στιγμές της ζωής μου.
Καλή Χρονιά σε όλους μας!»
Μανώλης Σταυρακάκης, Ομότιμος Καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών: Τα χιώτικα μανταρίνια…
Οι μεγάλες γιορτές όπως το Πάσχα και τα Χριστούγεννα με τη συνακόλουθη Πρωτοχρονιά για τους περισσότερους από εμάς είναι συνυφασμένες με αρώματα και γεύσεις. Ξεχωριστά και γεμάτα μυρωδιές ταυτισμένες με τις γιορτινές ημέρες όλα τα εδέσματα αυτών των ημερών αλλά ξεχωριστά και τα αρώματα της φύσης και των καρπών της.
Κι ήλθε αυτή ακριβώς την παράμετρο της περιόδου που διανύουμε να μας τη θυμίσει ο ομότιμος καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, ο Περαχωριανός Μανώλης Σταυρακάκης που ανέσυρε από τη μνήμη του μια ξεχωριστή και αξέχαστη πρωτοχρονιά των παιδικών του χρόνων στενά συνδεδεμένη με το αγαπημένο του φρούτο, τα μανταρίνια:
«Οι αναμνήσεις αρωμάτων και γεύσεων από την παιδική ζωή, τα πρώτα μετακατοχικά χρόνια, είναι εξίσου ζωντανές με εκείνες άλλων πιο σημαντικών γεγονότων της εποχής. Και κατά έναν περίεργο τρόπο συνδυάζονται έως και ταυτίζονται με τόπους και πρόσωπα αγαπημένα. Για παράδειγμα η μυρωδιά του μούστου με γυρίζει πίσω στα Ανώγεια και φέρνει ολοζώντανη στον νου τη μορφή της γιαγιάς, πάνω από το καζάνι που έβραζε ο ευλογημένος αυτός χυμός για να φτιάξει κιοφτέρια και πετιμέζι, τις λιχουδιές της εποχής.
Τα μανταρίνια συνδέονται με τον πατέρα μου και τη Χώρα και πιο συγκεκριμένα με την περιοχή γύρω από το Καμαράκι, εκεί ήταν εκείνη την εποχή συγκεντρωμένα τα χοντρομανάβικα, εκεί ξεφόρτωναν τα τσουβάλια με πατάτες και τις κόφες γεμάτες με πορτοκάλια και μανταρίνια, σκεπασμένες με χοντρά σανίδια και σύρματα, μόνο με πένσα κόβονταν.
Και όταν μιλώ για μανταρίνια, το αγαπημένο μου χειμωνιάτικο φρούτο, εννοώ τα Χιώτικα που αφήνουν ανεξίτηλα τα σημάδια στο στόμα, στη μύτη και στα χέρια. Όπως και στο Περαχώρι με τα πράσινα καρύδια που οι τανίνες τους έβαφαν τις παλάμες, έτσι και όταν καθαρίζαμε τα μανταρίνια, ο ευωδιαστός χυμός της φλούδας παρέμεινε για ώρες, και ίσως περισσότερο, δεν πλενόμασταν και τόσο συχνά…
Δεν ξέρω πως έμαθε ο πατέρας την αδυναμία μου αυτή. Και την πρωτοχρονιά του 1954, πήρα αυτό το αξέχαστο δώρο, τελείως διαφορετικό από αυτά που πήραν οι φίλοι μου, απρόσμενο και ουσιαστικό. Μια κόφα, όχι καφάσι, κόφα, που σημαίνει τουλάχιστον είκοσι κιλά μεγάλα, με το όμορφο κίτρινο-πορτοκαλί χρώμα, Χιώτικα μανταρίνια»
Ε.Β
-
18 Νοεμβριου 2026, 11:10Βολές στο κέντρο... της Τετάρτης! -
18 Νοεμβριου 2026, 07:00Σταύρος Αραχωβίτης: «Κάτω του κόστους παραγωγής οι τιμές παραγωγού στο ελαιόλαδο και έχουν τεράστιες ευθύνες η κυβέρνηση αλλά και η Ε.Ε». -
18 Νοεμβριου 2026, 07:20Πτώση στις ασιατικές αγορές μετά το αμερικανικό «μπλόκο» -
19 Νοεμβριου 2026, 07:27Κωνσταντινούπολη: Πως ζουν σήμερα οι Έλληνες της Πόλης; -
18 Νοεμβριου 2026, 07:51Έκθεση κειμηλίων της Μικράς Ασίας, στο Καστέλλι, στις 22 και 23 Νοεμβρίου - Την Κυριακή 22 Νοεμβρίου τα εγκαίνια -
18 Νοεμβριου 2026, 08:00Temu: Αντιμέτωπη με νέο πρόστιμο από την Κομισιόν για παράνομα προϊόντα
