Μανώλης Γραφάκος για το εργοστάσιο καύσης απορριμμάτων στην Κρήτη-Δεν θα αυξηθούν τα τέλη

Στο Ηράκλειο βρίσκεται ο ο Γενικός Γραμματέας Διαχείρισης Απορριμμάτων, Μανώλης Γραφάκος ο οποίος προεδρεύει στη Λότζια σε σύσκεψη των τοπικών φορέων με αντικείμενο τη διαβούλευση για την δημιουργία εθνικού δικτύου έξι εργοστασίων καύσης Απορριμματογενών Ενεργειακών Πρώτων Υλών, το ένα εκ των οποίων  στην Κρήτη.

Ο εν λόγω κυβερνητικός σχεδιασμός έχει οδηγήσει την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο να  εκφράσει με κάθε τρόπο την αντίθεση της πράγμα που πράττει και σήμερα στη σύσκεψη.

Οπως έχει γράψει το newshub.gr η συζήτηση γίνεται για να βρεθούν τα σημεία στην Κρήτη, όπου δυνητικά θα μπορούσει να προχωρήσει δημιουργία μονάδας δυναμικότητας 140.000 τόνων ανά έτος, που θα εξυπηρετεί τις Περιφέρειες Κρήτης (Χανίων, Ηρακλείου, Χερσονήσου, Αμαρίου και Σητείας) και τμήμα της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.

Συγκεκριμένα η Μονάδα στην Π.Ε. Ηρακλείου θα έχει δυναμικότητα καύσης 140.000 t/y και θερμογόνο δύναμη 11,30 Mj/kgr. Επιπλέον, εκτιμάται ότι από την καύση των 140.000 τόνων απορριμμάτων στο εργοστάσιο της Κρήτης, η μέση ετήσια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας θα ανέρχεται σε 1.033 Gwh». 

Συμφωνα δε με πληροφορίες του newshub.gr δύο είναι οι υποψήφιες περιοχές, που βρίσκονται στο Νομό Ηρακλείου. Η μία φαίνεται πως ειναι η περιοχή της Δαμάστας και η άλλη η Βιομηχανική Περιοχή Ηρακλείου.
 
Σημειωνεται ότι η δημόσια διαβούλευση για το σχέδιο ολοκληρώνεται στις 17 Οκτωβρίου.

Ανέβηκαν οι τόνοι από το ξεκίνημα

Ο δήμαρχος Χανίων στο ξεκίνημα της σημερινής διαδικασίας έθεσε  στο τραπέζι σοβαρά ερωτήματα λέγοντας στον κ. Γραφάκο πως δεν έχει προηγηθεί καμιά συννενόηση με τους Δήμους οι οποίοι έμαθαν το σχεδιασμό από τα μμε. Η τοποθέτηση του αυτή ύψωσε τους τόνους.

Ο δήμαρχος Ηρακλείου υπογράμμισε πως το ενδεχόμενο μεταφοράς απορριμμάτων από το Νότιο Αιγαίο προς την Κρήτη εγείρει ανησυχίες, καθώς συνεπάγεται αυξημένες επιβαρύνσεις στις μεταφορές και στην κυκλοφορία, επιπλέον λειτουργικό κόστος και πιθανή αύξηση των τελών που θα επωμιστούν οι πολίτες. Παράλληλα, είπε, τίθενται ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο υλοποίησης αυτού του κεντρικού –και χαρακτηριζόμενου ως «Εθνικού»– σχεδιασμού, ο οποίος δεν περιλαμβάνεται στον εγκεκριμένο περιφερειακό σχεδιασμό διαχείρισης αποβλήτων.

Δεν τίθεται θέμα αύξησης των τελών

Ο Γενικός Γραμματέας Διαχείρισης Απορριμμάτων ανέφερε από την πλευρά του πως ορισμένα ζητήματα δεν έχουν γίνει πλήρως κατανοητά από τους Δημάρχους. "Είμαστε πρόθυμοι να συζητήσουμε όλα τα θέματα. Σκοπός της διαβούλευσης είναι να καταγραφούν όλες οι απόψεις. Δεν τίθεται θέμα αύξησης των τελών", τόνισε.

Ο κ Γραφάκος πάντως εμφανίστηκε καθησυχαστικός έναντι των εκπροσώπων της ΤΑ λέγοντας πως ειλημμένες αποφάσεις δεν υπάρχουν πάνω στο επίμαχο ζήτημα και ο διάλογος θα συνεψιστεί. Σύμφωνα με τον ίδιο η  χώρα μας έχει δέσμευση να πιάσει δύο ποσοστά, 60% στην ανακύκλωση το 2030 και 65% το 2035 καθώς και  10% στην ταφή απορριμμάτων και στη βάση αυτών κινείται.

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί και το ζήτημα του κόστους. Σε εθνικό επίπεδο, η εμπειρία έχει δείξει ότι το κόστος ταφής και λειτουργίας ΧΥΤΑ παραμένει σταθερό, χωρίς ουσιαστική μείωση παρά τις προσπάθειες βελτιστοποίησης. Αν και δεν είναι το κύριο θέμα της παρούσας συζήτησης, η οικονομική διάσταση παραμένει κρίσιμη∙ τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν πως, ακόμη και με τη νέα πρόταση μεταφοράς απορριμμάτων, το συνολικό κόστος διαχείρισης δεν διαφοροποιείται σημαντικά σε σχέση με τα σημερινά επίπεδα, σημείωσε ο κ. Γραφάκος.

Ένταση προκλήθηκε εκ νέου στη Λότζια όταν ο κ. Γραφάκος χαρακτήρισε "αντιπολίτευση κομματικού προσανατολισμού" ορισμένες από τις θέσεις των συνομιλητων του και συγκεκριμένα του δημάρχου Χανίων κ Σημανδηράκη.

Ο δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός στην πορεία του διαλόγου έθεσε ζήτημα συλλογής βιοαποβλήτων λέγοντας: "Αναρωτιεμαι πως θα γίνεται η συλλογή των βιοαποβλήτων. Αν μιλάμε για τους καφέ κάδους που θα πρέπει να τοποθετηθοτν σε πολλά σημεία. Δεν ξέρω αν είναι στις δυνατότητες μας".

Πρόεδρος ΠΕΔ

Σε δηλώσεις του ο πρόεδρος της ΠΕΔ Κρήτης και δήμαρχος Ρεθύμνης Γιώργης Μαρινάκης τόνισε πως είναι ευχάριστο το οτι στη σημερινή σύσκεψη ξεκαθαρίστηκε πως η καύση δεν θα αφορά ανακυκλώσιμα απορρίμματα ενώ χαρακτήρισε αδύνατο τον ενδιάμεσο στόχο ανακύκλωσης στο 60% το 2030 από τη στιγμή που τώρα αγγίζει μόλις το 20%

Αντιδρά η Περιφέρεια και ο ΕΣΔΑΚ

Η είδηση για τη λειτουργία εργοστασίου καύσης στην Κρήτη, στο Ηράκλειο, έφερε έντονες αντιδράσεις από την Περιφέρεια αλλά και φορείς.

Η Περιφέρεια Κρήτης επεσήμανε ότι ο εθνικός αυτός σχεδιασμός προέκυψε χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της ίδιας και χωρίς να υπάρχει πρωτίστως συνεννόηση για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θα έχει ένα τέτοιο εγχείρημα.

Στην προοπτική λειτουργίας εργοστασίου καύσης έχει αντιδράσει επίσης ο ΕΣΔΑΚ, η ΠΕΔ Κρήτης και πολλοί άλλοι. Αντιδράσεις που έχουν να κάνουν με ζητήματα λειτουργίας, ρύπανσης, βιωσιμότητας και Δημόσιας Υγείας, καθώς όπως λένε οι αντιδρώντες τέτοιες μονάδες περιβαλλοντικά δημιουργούν σοβαρά ζητήματα. 

ΣΕΚΕΤ: Γιατί η καύση απορριμμάτων είναι ΑΚΡΩΣ επικίνδυνη

Σε ανακοίνωση του ο Σύλλογος Εργαζομένων στην Καθαριότητα αναφέρει:

"Με αφορμή την σημερινή επίσκεψη εδώ στο Ηρακλείου να υπενθυμίσουμε κάτι στον κ.Γραφακο. 

Όταν Υπογράφηκε για την κατασκευή νέας σύγχρονης μονάδας επεξεργασίας αποβλήτων(ΜΔΑ) στο Ηράκλειο Κρήτης στις 22/7/2022 και συνολικού κόστους 31.2 εκ ευρώ,τι άλλαξε από τότε?και θέλουμε τώρα τα εργοστάσια καύσης διακαώς?

Ο σύλλογος εργαζομενων καθαριότητας και εργατοτεχνιτών δήμου Ηρακλείου είναι κάθετος σε οποιαδήποτε μορφή καύσης απορριμμάτων στον Δήμο Ηρακλείου,και πόσο δε σε φημολογίες για διάφορες περιοχές του Ηρακλείου.

Επειδή πολλά λέγονται όμως κανείς δεν λέει την πραγματική αλήθεια για το πόσο επιβλαβή θα είναι για την υγεία των δημοτών του Ηρακλείου η καύση απορριμμάτων,παρακάτω θα δούμε ορισμένα στοιχεία που δεν σηκώνουν αμφισβήτηση.

Η καύση απορριμμάτων, ακόμη και όταν γίνεται σε ελεγχόμενες εγκαταστάσεις, απελευθερώνει επικίνδυνες ουσίες στην ατμόσφαιρα που επηρεάζουν άμεσα την υγεία των κατοίκων και την ποιότητα του περιβάλλοντος. Κατά την καύση παράγονται Διοξίνες και φουράνια εξαιρετικά τοξικές ενώσεις, καρκινογόνες ακόμη και σε μικρές ποσότητες.

Βαρέα μέταλλα (μόλυβδος, κάδμιο, υδράργυρος) – συσσωρεύονται στον οργανισμό και στο έδαφος.

και μικροσωματίδια PM2.5 και PM10, τα οποία είναι εξαιρετικά τοξικά και καρκινογόνα.

Τα μικροσωματίδια PM2.5 και PM10, λόγω του ελάχιστου μεγέθους τους, διεισδύουν βαθιά στους πνεύμονες και στο κυκλοφορικό σύστημα, προκαλώντας χρόνια αναπνευστικά και καρδιαγγειακά νοσήματα, καθώς και αυξημένο κίνδυνο καρκίνου. 

Τι είναι τα PM2.5 και PM10

Είναι πολύ μικρά σωματίδια αιθάλης, στάχτης και οργανικών ενώσεων που παράγονται κατά την καύση.

PM10 σωματίδια με διάμετρο έως 10 μικρόμετρα (μπορούν να μπουν στους πνεύμονες).

PM2.5 ακόμα μικρότερα, κάτω από 2,5 μικρόμετρα — περνούν μέσα στο αίμα.

Ακόμη και τα πιο σύγχρονα φίλτρα καύσης, όπως τα ηλεκτροστατικά φίλτρα ή τα φίλτρα σακκούλας, δεν μπορούν να συγκρατήσουν πλήρως αυτά τα σωματίδια· 

Γιατί τα φίλτρα δεν τα “κρατούν” όλα

Ακόμη και στα πιο εξελιγμένα εργοστάσια καύσης (με ηλεκτροστατικά φίλτρα, φίλτρα σακκούλας, scrubbers κ.λπ.):

Η απόδοση συγκράτησης μπορεί να φτάσει το 90–98% — όμως το υπόλοιπο 2–10% διαφεύγει στην ατμόσφαιρα.

Και αυτό το μικρό ποσοστό είναι αρκετό για να επιβαρύνει σοβαρά την υγεία, ειδικά μέσα σε πυκνοκατοικημένες περιοχές.

Τα PM2.5 είναι τόσο μικρά που ούτε τα φίλτρα HEPA υψηλής απόδοσης δεν τα κρατούν πλήρως σε ροές μεγάλης κλίμακας,και ένα μέρος τους διαφεύγει πάντα στην ατμόσφαιρα. Επιπλέον, τα αέρια που εκλύονται (όπως οξείδια του αζώτου και θείου) δημιουργούν δευτερογενή μικροσωματίδια μετά την έξοδό τους από την καμινάδα, επιδεινώνοντας περαιτέρω την ατμοσφαιρική ρύπανση.

Στις αστικές περιοχές του Δήμου Ηρακλείου όπου η ατμοσφαιρική κυκλοφορία είναι περιορισμένη, οι ρύποι εγκλωβίζονται ανάμεσα στα κτίρια, δημιουργώντας έντονη τοπική ρύπανση και επιβαρύνοντας καθημερινά τον πληθυσμό. Οι τοξικές αυτές ενώσεις καθιζάνουν στο έδαφος και εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα, ρυπαίνοντας καλλιέργειες και νερά.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) και την Ευρωπαϊκή Ένωση, η καύση απορριμμάτων δεν ενδείκνυται σε κατοικημένες περιοχές. 

Η καύση μπορεί να μετατρέψει μέρος των απορριμμάτων σε ηλεκτρική και θερμική ενέργεια.

Κάθε τόνος απορριμμάτων παράγει περίπου 500–700 κιλοβατώρες ρεύματος (ανάλογα με τη σύνθεση).

Μειώνει την ανάγκη για ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο, λιγνίτη)

Το ενεργειακό όφελος είναι πολύ μικρότερο από την ενέργεια που εξοικονομείται αν γίνει ανακύκλωση των ίδιων υλικών.

Η καύση πλαστικών (που παράγει περισσότερη ενέργεια) σημαίνει καύση πετρελαϊκών προϊόντων δηλαδή περισσότερο CO₂ στην ατμόσφαιρα.

Συμπέρασμα 

Η καύση δίνει μικρό ενεργειακό όφελος αλλά μεγάλη περιβαλλοντική και υγειονομική ζημιά.

Και εδώ να αναφέρουμε ότι αν δεν επιτευχθεί απόδοση άνω του 65% (παραγωγή και κατανάλωση και θερμικής ενέργειας όλο τον χρόνο), οι μονάδες μπορεί να θεωρηθούν ισοδύναμες με την ταφή απορριμμάτων.

Η ανακύκλωση εξοικονομεί ενέργεια, μειώνει απορρίμματα και είναι ασφαλής για τον άνθρωπο.

Η κομποστοποίηση είναι η πιο φυσική και οικονομική λύση για οργανικά απόβλητα.

Μεγάλες εταιρίες μυρίστηκαν το πακτωλό χρήματων και είναι έτοιμες να καταθέσουν προσφορές για το εργοστάσιο καύσης για την τέταρτη Διαχειριστική Ενότητα που προβλέπει την επεξεργασία 140.000 τόνων σε «εργοστάσιο» στο Ηράκλειο, που θα δέχεται απορρίμματα από την Κρήτη (Χανιά, Ηράκλειο, Χερσόνησος, Αμάρι, Σητεία) και μέρος του νοτίου Αιγαίου (Θήρα, Ρόδος, Κάρπαθος)

Καθώς η ευρωπαϊκή ένωση δεν εγκρίνει τέτοιες χρηματοδοτήσεις όλο το κόστος θα επιβαρύνει των δημότη του Ηρακλείου . 

Σύμφωνα έγκυρες μελέτες που έχουν προηγηθεί του σχεδιασμού επιβεβαιώνουν ότι η ενεργειακή αξιοποίηση απορριμμάτων συνοδεύεται από υψηλό λειτουργικό κόστος, με το «κόστος εισόδου» στις μονάδες (gate fee) για τους δήμους να κυμαίνεται άνω από 100 ευρώ έως 138 ευρώ/τόνο, τιμές που προστίθενται στα ήδη επιβαρυμένα οικονομικά των φορέων διαχείρισης.  Αν και προβλέπονται έσοδα από την πώληση ηλεκτρικής ενέργειας (80 ευρώ/MWh) και σκραπ μετάλλων (50 ευρώ/τόνο), αυτά δεν αρκούν για να αντισταθμίσουν την επιβάρυνση.

Τα 6 αυτά εργοστάσια καύσης ανά την Ελλάδα μεταξύ τους και ένα στο Ηράκλειο  θα κοστίσουν 1 δις ευρώ.

Αυτή την στιγμή έχουν δοθεί στην Κρήτη 140 εκατομμύρια για τα προγράμματα ανακύκλωσης,βιοαποβλητα και όλα αυτά μέσα σε μια νύχτα θα εξαφανιστούν"