Συνάντηση στη Μεσαρά: Επιστήμονες, φορείς και Δήμαρχοι συζήτησαν το ζήτημα της λειψυδρίας- Αναζητούν λύσεις και καταθέτουν προτάσεις

Το μείζον ζήτημα της λειψυδρίας, ήταν το βασικό θέμα της Ημερίδας που πραγματοποιήθηκε με ιδιαίτερη επιτυχία στην αίθουσα της Εκκλησίας Πύργου του Δήμου Αρχάνων - Αστερουσίων.

Στην Ημερίδα, η οποία είχε θέμα: «Το πρόβλημα της λειψυδρίας στο Απόθεμα Βιόσφαιρας Αστερουσίων, την Κρήτη & τη Μεσόγειο», πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή Ελλήνων και ξένων ομιλητών από το Υβριδικό Πανεπιστήμιο Αστερουσίων, ειδικών στα «Αποθέματα Βιόσφαιρας», από συνολικά έντεκα χώρες, εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α και Β Βαθμού, εκπροσώπων τοπικών φορέων και αρκετών πολιτών.

Στη διάρκεια αυτής της επιστημονικής συνάντησης, οι παρευρισκόμενοι άκουσαν τις ενδιαφέρουσες ομιλίες των επιστημόνων, αλλά και τις τοποθετήσεις των εκπροσώπων της τοπικής κοινωνία. Έγιναν γνωστά το κοινό τα ευρήματα της έρευνας που διεξάγεται για την κλιματική κρίση, αλλά και οι καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν. Ενώ συζητήθηκαν οι στρατηγικές που πρέπει να υλοποιηθούν με στόχο τον μετριασμό των επιπτώσεων της λειψυδρίας στα οικοσυστήματα και τις κοινότητές μας.

Ιδιαίτερα σημαντικά ήταν όσα ανέφερε ο κ. Samuel Partey, που είναι ειδικός στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, και ο οποίος μετείχε και στην συγκεκριμένη Ημερίδα εκπροσωπώντας την UNESCO. Όπως είπε – μεταξύ άλλων- η UNESCO είναι στο πλευρό των επιστημόνων που έχουν ξεκινήσει την προσπάθεια για το «Απόθεμα Βιόσφαιρας», με στόχο την κατάρτιση και υλοποίηση μιας στρατηγική για την αντιμετώπιση της ξηρασίας και απερήμωσης της περιοχής. Κάτι που επιβεβαιώνει το γεγονός πως δικαίως τα Αστερούσια εντάχθηκαν στη λίστα των 750 μνημείων παγκοσμίως, έχοντας ξεχωρίσει για το φυσικό και πολιτισμικό τους περιβάλλον.

Ο κ. Partey επίσης ανέπτυξε τις θέσεις της UNESCO απέναντι στο πρόβλημα της λειψυδρίας αλλά και τις προκλήσεις που υπάρχουν στα Αποθέματα Βιόσφαιρας της Νοτιο-Ανατολικής Ευρώπης  και τις οποίες επιστήμονες, φορείς και τοπικές κοινωνίες καλούνται να αντιμετωπίσουν.

 Ο Δήμαρχος Αρχανών - Αστερουσίων και πρόεδρος της Αναπτυξιακής Ηρακλείου κ. Μανόλης Κοκοσάλης στη διάρκεια του χαιρετισμού του επισήμανε:

«Ότι τα Αστερούσια μέσα από τη συντονισμένη προσπάθεια που καταβάλλεται τα τελευταία χρόνια, μπήκαν στη λίστα της UNESCO.  Στόχος μας είναι να αναβαθμίσουμε την περιοχή μας περιβαλλοντικά και ιστορικά. Να αναδείξουμε την Παράδοση μας που είναι τεράστια. Σήμερα όμως στο Υβριδικό Πανεπιστήμιο Αστερουσίων πραγματευόμαστε ένα θέμα που μας απασχολεί ιδιαίτερα. Και αυτό δεν είναι άλλο από τη λειψυδρία. Πολύς λόγος γίνεται για τα προβλήματα που επιφέρει η κλιματική αλλαγή σε όλο τον πλανήτη και στον τόπο μας. Ζητούμενο είναι πως θα αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα, το οποίο δε λύνεται με ευχολόγια, αφού έχει να κάνει με τη διαχείριση του, με έργα υποδομής που πρέπει να γίνουν, αλλά και με την νοοτροπία που πρέπει να αποκτήσουν οι άνθρωποι απέναντι σε αυτό το αγαθό. Κάτι που είναι ευθύνη όλων μας».

Ο Δήμαρχος Βιάννου κ. Παύλος Μπαριτάκης στη διάρκεια της τοποθέτησης του έθιξε μια σειρά από καίρια ζητήματα και προβληματισμούς για το φλέγον θέμα που απασχολεί φορείς και κοινωνία.

«Το θέμα της λειψυδρίας είναι πάρα πολύ επίκαιρο. Βιώνουμε τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης με πολύ βίαιο τρόπο. Είναι επιτακτική η ανάγκη της προσαρμογής μας στις νέες συνθήκες γιατί η έλλειψη νερού έχει επηρεάσει τα πάντα και στην ύδρευση, αλλά και στον παραγωγικό ιστό των περιοχών μας, αφού οι καλλιέργειες μας χρειάζονται νερό για την άρδευση. Στόχος όλων πρέπει να είναι με ποιο σχέδιο και πλάνο θα πάμε στην επόμενη μέρα. Δεν μπορεί η Τοπική Αυτοδιοίκηση μόνη της και χωρίς πόρους να πετύχει πολλά πράγματα. Χρειάζεται τη στήριξη της Κεντρικής Πολιτείας, έτσι ώστε να έχουμε υποδομές και ένα σχέδιο που θα διακρίνεται για άμεσες και μεσοπρόθεσμες παρεμβάσεις.

Ειδάλλως τα σενάρια είναι πολλά, ανάμεσα στα οποία και το εφιαλτικό σενάριο της ερημοποίησης μιας περιοχής και της ερήμωσης των χωριών μας. Θα έχουμε εγκατάλειψη της Υπαίθρου και των καλλιεργειών, με πολλές επιπτώσεις τόσο για τον Πρωτογενή Τομέα, όσο και τους υπόλοιπους τομείς», είπε χαρακτηριστικά.

Η κ. Θεανώ Βρέντζου, πρόεδρος της τοπικής Επιτροπής «Αποθέματος Βιόσφαιρας» των Αστερουσίων από την πλευρά της σημείωσε πως:

«Όπως όλοι γνωρίζουμε τα ΜΑΒ είναι περιοχές με ιδιαίτερο αξιακό κεφάλαιο, το οποίο στηρίζεται αφενός στο εξαιρετικό περιβάλλον, αφετέρου στο πολιτιστικό απόθεμα, το οποίο διαθέτουν. Τα Αστερούσια  ως «Απόθεμα Βιόσφαιρας» προσφέρουν ένα πλούσιο πολιτιστικό απόθεμα, με μεγάλο αριθμό ηθών και εθίμων στους επισκέπτες και στους κατοίκους τους. Η ιερότητα του χώρου, η συνεχής ανθρώπινη δραστηριότητα, το πλούσιο φυσικό περιβάλλον, η σχετική απομόνωση των κοινοτήτων, σε συνδυασμό με το ανάγλυφο του ορεινού όγκου, συνέβαλαν στη δημιουργία ενός ξεχωριστού πολιτιστικού αποθέματος, που αποτελεί σε μεγάλο βαθμό επιβιώσεις της Μινωικής και προχριστιανικής περιόδου», επισήμανε η κ. Βρέντζου που σε δηλώσεις της στο newshub.gr επισήμανε πως:

«Είναι μονόδρομος η αντιμετώπιση του προβλήματος που είναι τεράστιο και ακούει στο όνομα λειψυδρία. Ένα θέμα που δεν αφορά φυσικά μόνο τα Αστερούσια, αλλά όλη την Κρήτη. Ιδιαίτερα στα Αστερούσια όμως είναι πολύ μεγαλύτερο, γιατί όπως ξέρετε βρίσκεται στο νοτιότερο άκρο της Κρήτης. Μέσα από τις μελέτες που έχουν γίνει, αποτελεί το δείκτη για την κλιματική αλλαγή σε όλη την Ευρώπη. Στο πλαίσιο λοιπόν του αναπτυξιακού σχεδιασμού που έχουμε κάνει, στόχος είναι να δημιουργηθούν πρωτίστως υποδομές που θα αφορούν τη διαχείριση του νερού. Στα πλαίσια αυτά έχει γίνει και μια πρόταση για τη δεντροφύτευση των Αστερουσίων με χαρουπιές. Είναι το καταλληλότερο δέντρο γιατί αφενός αντέχει το κλίμα και θα συμβάλλει στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και στη συγκράτηση του νερού που καταλήγει ως σήμερα στη θάλασσα. Αφετέρου γιατί αποτελεί ένα δέντρο που θα παράγει τροφή, τόσο για τα ζώα όσο και για τον άνθρωπο. Προσπαθούμε με τα Υπουργεία να οδηγηθούμε στην υλοποίηση του, έχοντας καταθέσει εδώ και τρία χρόνια την πρόταση στα Υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος».   

Στη διάρκεια της ομιλίας του ο κ. Mιχάλης Σκούλλος, Πρόεδρος της Ελληνικής, Εθνικής Επιτροπής MAB/UNESCO έκανε εκτενή αναφορά στα ζητήματα του νερού, τα οποία αφορούν τόσο τα Αστερούσια, όσο την Κρήτη και ολόκληρο τον κόσμο. Ο κ. Σκούλλος παρουσίασε τα αποτελέσματα της μελέτης που έχει γίνει για την περιοχή, καταθέτοντας τη δική του οπτική, μέσα από την επιστημονική του γνώση και κατάρτιση, για τον τρόπο που μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτό το κορυφαίο πρόβλημα. Ενώ μεταξύ άλλων επισήμανε πως:

«Το θέμα της λειψυδρίας είναι εξαιρετικά κρίσιμο και βέβαια έχει πίσω του την κακή διαχείριση που δεν ήταν τίποτα άλλο από τις κακές συνήθειες των ανθρώπων. Δεν ξέρω αν αντιληφθήκατε ότι η UNESCO μέσω του κ. Samuel Partey ανήγγειλε ότι θα βοηθήσει για μια στρατηγική αντιμετώπισης της ξηρασίας και απερήμωσης της περιοχής. Μιας μελέτης που θα είναι σε μεγαλύτερο βάθος με την ευλογία της UNESCO. Και αυτό είναι μια ένδειξη της αξίας που έχει το Απόθεμα. Να είναι αυτή η περιοχή ένα Απόθεμα Βιόσφαιρας. Πρέπει να το κατανοήσουν όλοι ότι ζουν σε μια τέτοια περιοχή και βέβαια μαζί με τα δώρα που φέρνει αυτό, υπάρχουν και οι υποχρεώσεις ολόκληρης της κοινωνίας απέναντι στις επόμενες γενιές. Είμαστε όλοι στο ίδιο καράβι και χρειάζεται μια πραγματικά ιερή συμμαχία για την αντιμετώπιση του προβλήματος της λειψυδρίας»

Τέλος, ανάμεσα στους ομιλητές ξεχώρισε και η τοποθέτηση του κ. Χαράλαμπου Φασουλά,  Γεωλόγου στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, που είπε πως: «Προσπάθειες και πρωτοβουλίες όπως η Ημερίδα που πραγματοποιήθηκε για τη λειψυδρία στον Πύργο του Δήμου Αρχανών – Αστερουσίων είναι μια πολύ καλή ευκαιρία και ευαισθητοποίησης του κόσμου, ειδικά στην περιοχή της Μεσαράς, όπου το πρόβλημα είναι τεράστιο. Είναι όμως και μια ευκαιρία για τη μεταφορά γνώσεων ανάμεσα σε νέους επιστήμονες από όλο τον κόσμο. Γιατί είναι πολύ σημαντικό να ακούμε παραδείγματα, να βλέπουμε πρακτικές που έχουν εφαρμοστεί σε άλλες περιοχές, εχουνε δώσει αποτελεσματα, ώστε να δούμε κι εμείς τι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε στη δική μας περιοχή», σημείωσε μεταξύ άλλων ο κ. Φασουλάς

Αξίζει επισης να σημειωθεί ότι το λόγο πήρε και η Συντονίστρια CLLD LEADER Ηρακλείου κ. Αμαλία Ταβλαδωράκη, η οποία μίλησε εκ μέρους της Αναπτυξιακής Ηρακλείου, παρουσιάζοντας με πλήρη στοιχεία τόσο τα βήματα και τις ενέργειες που έχουν γίνει ως σήμερα για την περιοχή, με εμφανή αποτελέσματα, όσο και τις δράσεις και τις κινήσεις που ήδη έχουν προγραμματιστεί να γίνουν στο μέλλον, με στόχο πάντα την στήριξη της περιοχής, της προστασίας και της ανάδειξη της. 
Επισημαίνειται δε πως οι ομιλίες και όλη η κάλυψη της Ημερίδας ήταν και στην αγγλική Γλώσσα, με ταυτόχρονη μετάφραση. Η Ημερίδα που ήταν αφιερωμένη στην αντιμετώπιση του πιεστικού ζητήματος της λειψυδρίας στα Αστερούσια, την Κρήτη και την ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου πραγματοποιήθηκε με τη συνδιοργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης, της Αναπτυξιακής Ηρακλείου, του Συνδέσμου Προστασίας Αστερουσίων και της UNESCO.

Διαβάστε επισης:

Το «Απόθεμα Βιόσφαιρας» και η διαχείριση του στο επίκεντρο της συζήτησης μελών της UNESCO και του Υβριδικού Πανεπιστημίου Αστερουσίων

Κρήτη: Μια σειρά εκδηλώσεων με επίκεντρο τα Αστερούσια, τη διαχείριση και το μέλλον τους