Μετράμε πάνω από 1000 όρνια στην Κρήτη αλλά το είδος τους παραμένει τρωτό (ΦΩΤΟ)

Περισσότερους από 1000 γύπες σε πάνω από 70 αποικίες μετρά πλέον η Κρήτη που συγκαταλέγεται μέσα στις πρώτες περιοχές σε πληθυσμούς όρνιων στην Ελλάδα.

Κυρίως εντοπίζονται στα ανατολικά του νησιού καθώς, όπως μας εξηγεί ο ερευνητής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας και συγκεκριμένα στο Εργαστήριο Οικολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος, Δρ. Σταύρος Ξηρουχάκης, τα όρνια θέλουν ήλιο και ανοδικό θερμό ρεύμα αέρα για να πετούν.

Βέβαια, σύμφωνα με τον κ. Ξηρουχάκη, ο πληθυσμός των όρνιων δεν πρέπει να μας ξεγελά και να θεωρούμε πως δεν διατρέχουν κανένα απολύτως κίνδυνο.

Παραμένει ευαίσθητο και τρωτό είδος γιατί η επιβίωση του εξαρτάται από διάφορους παράγοντες που δεν συνυπάρχουν πάντα.

Οι δηλητηριάσεις με δολώματα, που συχνά πυκνά μπαίνουν στην ύπαιθρο, και στοιχίζουν τη ζωή σε αρπαχτικά πουλιά παραμένει υπαρκτός κίνδυνος για τα όνρια και δεν είναι ο μοναδικός.

Πολλά όρνια πέφτουν θύματα εξάντλησης το καλοκαίρι καθώς δεν βρίσκουν εύκολα νερό και φαγητό τώρα που ο πληθυσμός τους αυξήθηκε και δεν υπάρχει επάρκεια για όλα.

Το καλοκαίρι που μας πέρασε δεκάδες εξαντλημένα όρνια βρέθηκαν ακίνητα πάνω σε κεντρικούς δρόμους, σε αυλές σπιτιών, σε παραλίες και κοντά σε ανθρώπους που ευτυχώς δεν γύρισαν την πλάτη και τα βοήθησαν.

Επίσης οι αλλαγές στις χρήσεις γης κάνουν δύσκολη τη ζωή στα όρνια μια και είναι αρπαχτικά που επιβιώνουν όταν επιβιώνει και μακροημερεύει η κτηνοτροφία.

Όσο η κτηνοτροφία περιορίζεται τόσο κι εκείνα δοκιμάζονται αφού δεν βρίσκουν νεκρά ζώα για να τραφούν.

Στήριξη του είδους

Λόγω της σημασίας που έχει η ύπαρξη όρνιων στην ομαλή λειτουργία όλης της περιβαλλοντικής αλυσίδας εδώ και χρόνια γίνονται προσπάθειες στήριξης του είδους.

Σύμφωνα με τον κ. Ξηρουχάκη, δρομολογείται πρόγραμμα του Υπουργείου Περιβάλλοντος που προβλέπει τοποθέτηση ταϊστρών σε κάθε ορεινό όγκο της Κρήτης.

Αυτή τη στιγμή λειτουργεί μια στον Κόφινα αλλά υπάρχει πρόβλεψη επίσης για τα Λευκά Όρη και τη Θριπτή.

Στον Ψηλορείτη υπήρχε ταίστρα αλλά δυστυχώς βανδαλίστηκε αφού κάποιος ή κάποιοι θεώρησαν καλό να αφαιρέσουν την περίφραξη που την κάλυπτε.

Ο κλωβός στη Γέργερη

Ενισχυτικά για την διατήρηση και ενίσχυση του πληθυσμού των κρητικών όρνιων θα λειτουργήσει και ο αναβαθμισμένος κλωβός προσαρμογής και ενδυνάμωσης γυπών που ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε προς χρήση στην περιοχή της Γέργερης την Πέμπτη (25/01) από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία.

Πρόκειται για ένα κλωβό εγκατεστημένο σε έκταση παραχωρημένη από τον Δήμο Γόρτυνας, που αποτελεί τη μεγαλύτερη και πιο εξειδικευμένη σχετική υποδομή στην Ελλάδα.

Η  λειτουργία του θα αναβαθμίσει σε πολύ σημαντικό βαθμό τις ενέργειες για την προστασία των απειλούμενων αυτών πουλιών.

Σκοπός του κλωβού είναι η μεταφορά και παραμονή -σε κατάλληλες συνθήκες- όρνιων που εντοπίζονται τραυματισμένοι ή/και αδύναμοι και δεν χρήζουν εντατικής ιατρικής φροντίδας, καθώς και γυπών που πρόκειται να επανενταχθούν μετά από φροντίδα σε κέντρο περίθαλψης.

Η ολική ανακατασκευή και επέκταση του κλωβού χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE IP 4 NATURA (www.edozoume.gr) μέσω της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, που αποτελεί εταίρο του συγκεκριμένου προγράμματος ενώ η υλοποίηση των εργασιών έγινε από τοπικές επιχειρήσεις του Ηρακλείου υπό την επίβλεψη και καθοδήγηση του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης (Πανεπιστήμιο Κρήτης) και τηςΟρνβιθολογικής, φορείς οι οποίοι θα έχουν και την ευθύνη λειτουργίας και διαχείρισης του χώρου.

Τι πρέπει να ξέρουμε για τα όρνια

Τα όρνια ή γύπες, όπως τα αποκαλούμε, έχουν ξεχωριστή θέση στη φύση και η ύπαρξη τους είναι σημαντική για τους ανθρώπους και το περιβάλλον.

Στην πραγματικότητα αποτελούν το «συνεργείο καθαρισμού» του πλανήτη, όπως τους έχουν χαρακτηρίσει ειδικοί σε ρεπορτάζ του BBC.

Εμποδίζουν την «εισβολή» εντόμων και το ξέσπασμα επιδημιών, που θα ήταν άκρως επιζήμιες για την ανθρωπότητα.

Ένα όρνιο μπορεί να έχει άνοιγμα φτερούγων 260 εκατοστά και μήκος σώματος 97-104 εκατοστά.

Στην Κρήτη τα λέμε επίσης σκάρες και καναβούς ενώ στο νησί μας εντοπίζεται ο μεγαλύτερος νησιωτικός πληθυσμός τους στον κόσμο.

Μία ομάδα από 60-80 όρνια μπορεί να καταναλώσει ένα κουφάρι προβάτου μέσα σε 5 με 10 λεπτά ή ένα μεγάλο οπληφόρο (αγελάδα, άλογο κλπ.) σε τρεις με τέσσερις ώρες.

O χώρος αναζήτησης τροφής εκτείνεται συνήθως σε ακτίνα 30-40 χιλιομέτρων αλλά μπορεί να φθάσει και μέχρι τα 200-300 χιλιόμετρα.

Τα όρνια είναι κοινωνικά πουλιά και φωλιάζουν σε αποικίες σε ψηλούς γκρεμούς.Εκεί φτιάχνουν τις φωλιές τους στις οποίες γεννούν, συνήθως, στις αρχές του Φεβρουαρίου.

Το μοναδικό αβγό κλωσσάει το θηλυκό για 57 ημέρες, η πτέρωση του νεοσσού επιτυγχάνεται στις 120-140 ημέρες και παραμένει στην φωλιά ή κοντά σε αυτήν για 3 μήνες περίπου.

Τα όρνια ενηλικιώνονται μετά το 6ο έτος της ζωής τους και έως τότε μπορεί να περιπλανηθούν πολύ μακριά από τις αποικίες στις οποίες γεννήθηκαν, ενώ κάποια μετακινούνται νότια το χειμώνα.

Το πιο εκπληκτικό τους στοιχείο ωστόσο ίσως είναι το πεπτικό τους σύστημα.

Όταν ζώα που έχουν πεθάνει από αρρώστιες φαγώνονται από τα όρνια, ό,τι περνάει από το πεπτικό σύστημα των συγκεκριμένων πτηνών, όλα τα βακτήρια και οι ιοί διαλύονται.