Ο διορατικός και πρωτοπόρος Γιάννης Σμπώκος-Ένας επιχειρηματίας πρώτης γραμμής

Ο Γιάννης Σμπώκος υπήρξε μία κατεξοχήν ηγετική φυσιογνωμία που επέδρασε καταλυτικά στην οικονομική και κοινωνική ζωή της Κρήτης και δημιούργησε ένα εντελώς νέο υπόδειγμα για την τουριστική ανάπτυξη του νησιού.

Ηταν από εκείνους τους Κρητικούς που κατάφερνε να συνδυάζει με έναν μοναδικό τρόπο την σύλληψη του οράματος μιας νέας εποχής με την δυνατότητα να το κάνει πράξη στην πιο πλήρη μορφή του.

Πεισματάρης και ακατάβλητα εργατικός, και έχοντας πάντα ως μέτρο τον άνθρωπο, ο Γιάννης Σμπώκος ανέδειξε την ελληνική φιλοξενία, δένοντας αρμονικά το τοπίο της Κρήτης με την υψηλή αισθητική και τις καινοτόμες υπηρεσίες.

Γέννημα θρέμμα Ανωγειανός δεν έφυγε ποτέ μακριά από τις ρίζες και την καταλυτική επίδραση της Κρήτης, εκφράζοντας σε κάθε ευκαιρία την ευγνωμοσύνη του για όσα του πρόσφερε η κρητική γη.

Σταθερός και αταλάντευτος ευεργέτης των ανθρώπων της γενέθλιας περιοχής του, δώρισε -μεταξύ άλλων- και το πατρικό του σπίτι στον Δήμο Ανωγείων, με μόνη προϋπόθεση να χρησιμοποιηθεί ως χώρος για την εκμάθηση της τέχνης της υφαντουργίας και σημείο έκθεσης έργων υφαντουργίας, για την τεχνοτροπία των οποίων φημίζεται η περιοχή.

Πνεύμα ανήσυχο από τα παιδικά του χρόνια, ξεκίνησε να δραστηριοποιείται στις τουριστικές επιχειρήσεις από πολύ νωρίς.

Όντας πολύ μπροστά από την εποχή του, είδε τις τεράστιες δυνατότητες που ανοίγονταν στον τουρισμό της Κρήτης. Εκτός από διορατικός και γεμάτος ιδέες ήταν ανέκαθεν και άνθρωπος των έργων. Υπόδειγμα οικογενειάρχη, παντρεύτηκε την Ελένη Καπαρουνάνη με την οποία είχαν γνωριστεί από τα σχολικά τους χρόνια στο Γυμνάσιο και έμειναν μαζί μέχρι τον θάνατό του.

Από τον γάμο τους προέκυψαν δύο κόρες, η Αγάπη και η Κωστάντζα, οι οποίες μεγάλωσαν μέσα σε μία οικογένεια που τους έδωσε τα εφόδια να ανοίξουν τα φτερά τους και να ξεχωρίσουν. Ακολουθώντας την κρητική παράδοση, τα τέσσερα αδέλφια Σμπώκου ενώθηκαν υπό την σκέπη της μητέρας τους Αγάπης και έχοντας σε αρχηγικό ρόλο τον Γιάννη ξεκίνησαν να δραστηριοποιούνται στον ξενοδοχειακό τομέα της Κρήτης στα μέσα της δεκαετίας του 70.

Με τα χρόνια κατάφεραν να δημιουργήσουν μία μικρή αυτοκρατορία, από πρωτοποριακές για την εποχή τους μεγάλες μονάδες που έθεσαν τις στέρεες βάσεις για την εκρηκτική τουριστική ανάπτυξη του νησιού.

Το πρώτο μεγάλο ξενοδοχείο που ξεκίνησε να κατασκευάζει το 1976 ο Γιάννης Σμπώκος και άνοιξε τις πύλες του το 1978 ήταν το «Agapi Beach» στην Αμμουδάρα του Ηρακλείου. Ένα ξενοδοχείο εμβληματικό, το οποίο χάρη στις πληθωρικές εγκαταστάσεις του σε έκταση 43 στρεμμάτων και τις υπηρεσίες που προσέφερε, άλλαξε τον ρου της ιστορίας των τουριστικών υποδομών σε όλη την Κρήτη.

Η καινοτομία ήταν μία λέξη που ταίριαζε απόλυτα στο επιχειρηματικό μοντέλο του Γιάννη Σμπώκου. Γι’ αυτό και τα ξενοδοχεία που δημιούργησε στην πορεία των χρόνων έδιναν έμφαση στην υψηλή αισθητική, στη μέγιστη δυνατή ποιότητα στην παροχή υπηρεσιών και στην επιλογή βιώσιμων λύσεων φιλικών προς το περιβάλλον. Έννοιες που ακόμα και σήμερα παραμένουν το ζητούμενο στον κλάδο, τις οποίες ήδη από τα πρώτα του βήματα μισό αιώνα πριν, ο Γιάννης Σμπώκος είχε ενστερνιστεί ως βασικούς πυλώνες της επιχειρηματικής του δραστηριότητας για την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος της Κρήτης.

Στα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας, η πολυφωνία που υπήρχε μεταξύ των μελών της οικογένειας, οδήγησε σε αναταράξεις και στην ανάγκη να παρθούν δύσκολες αποφάσεις μιας και η τύχη των ξενοδοχείων της «Sbokos Hotel Group» κρίθηκε μετά από κλήρωση. Για άλλη μια φορά όμως, ο Γιάννης Σμπώκος ανέτρεψε τα δεδομένα. Είχε πλέον δίπλα του δύο πολύτιμους συμμάχους, τις κόρες του.

Την Αγάπη Σμπώκου, σύζυγο του Κωνσταντίνου Ζομπανάκη, γιού του διάσημου οικονομολόγου Μίνωα Ζομπανάκη. Και την Κωστάντζα Σμπώκου, σύζυγο του Αχιλλέα Κωνσταντακόπουλου, γιου του καπετάν-Βασίλη και ιδιοκτήτη της Temes (βλ. Costa Navarino και όχι μόνο). Με λαμπρές σπουδές είχαν πλέον αποκτήσει ενεργό ρόλο δίπλα στον πατέρα τους αναλαμβάνοντας τα ηνία της εταιρείας. Το 2018 προχώρησαν σε μία στρατηγική συνεργασία με τον Όμιλο Βασιλάκη και το 2019 άλλαξαν το όνομα σε «Pháea Resorts» έχοντας πλέον στην διαχείρισή τους 5 υψηλού προφίλ θέρετρα στην Κρήτη, μεταξύ των οποίων και το «διαμάντι του στέμματος», το ανανεωμένο «Blue Palace, a Luxury Collection Resort and Spa» στην Ελούντα, το οποίο έχει συμπεριληφθεί στο διεθνές δίκτυο της Rosewood Hotel & Resorts.

Εκτός από πρώτης γραμμής επιχειρηματίας, ο Γιάννης Σμπώκος ήταν και ένας άνθρωπος με μεγάλο ενδιαφέρον για τα κοινά. Υπηρέτησε την Τοπική Αυτοδιοίκηση ως αντιδήμαρχος Ηρακλείου ενώ διετέλεσε και πρόεδρος της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης-Αποχέτευσης της πόλης. Ήταν επίσης ένας άνθρωπος με ανοιχτούς ορίζοντες και με πολλά και ποικίλα επιχειρηματικά -και όχι μόνο- ενδιαφέροντα που τον έφεραν ενεργά κοντά σε πρωτοβουλίες όπως η Minoan Lines, η Hellenic Seaways, η Forthnet και η Air Greece. Υπήρξε πρόεδρος του Συνδέσμου της Ένωσης Ξενοδοχείων Ηρακλείου, ιδρυτικό μέλος του ΣΕΤΕ και μέλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων.

Aυτό που του αναγνωρίζουν όσοι τον γνώρισαν από κοντά ήταν η προσήλωση στους στόχους του, η βαθιά ενσυναίσθηση και το γεγονός ότι παρέμεινε σεμνός και ακέραιος χωρίς να αλλοτριωθεί από την επιχειρηματική του επιτυχία.

Παρά το ότι συνεταιρίστηκε με μεγάλους ξενοδόχους της Κρήτης είχε πάντα ένα δικό του μοντέλο διοίκησης, αποφεύγοντας τους μεγάλους δανεισμούς, ακολουθώντας μία νοικοκυρεμένη διαχείριση και δίνοντας πάντα μεγάλη έμφαση στον σεβασμό στο περιβάλλον. Ένα ακόμα από τα χαρίσματα που του αναγνωρίζουν ότι υπήρξε και ένας γενναιόδωρος εργοδότης που νοιαζόταν πάντα για τους ανθρώπους γύρω του. Μα πάνω από όλα, αυτό που τον χαρακτήριζε ήταν η υπέρμετρη αγάπη του προς την οικογένειά του, στην σύζυγό του Ελένη και στις δύο κόρες του που του χάρισαν την σιγουριά ότι το έργο του θα έχει άξιους συνεχιστές.

Ο Γιάννης Σμπώκος κατέληξε ήσυχα την 1η Ιουλίου του 2024 στη ΜΕΘ του νοσοκομείου Ηρακλείου σε ηλικία 75 ετών ύστερα από μεγάλη μάχη που έδωσε με ευπρέπεια και αποφασιστικότητα. Αφήνει πίσω του μία παρακαταθήκη εμπνευσμένης επιχειρηματικότητας και ευγενών οραμάτων. Ο ελληνικός τουρισμός και η αγαπημένη του Κρήτη του οφείλουν πολλά.

Η Yπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη:

“Ο Γιάννης Σμπώκος ήταν μια εξέχουσα προσωπικότητα της Κρήτης, ένας δυναμικός επιχειρηματίας του τουρισμού, με όραμα και διορατικότητα. Ήταν όμως και ένας εξαιρετικός οικογενειάρχης, που κράτησε τις αρχές και τις αξίες της παράδοσης των Ανωγείων, από όπου καταγόταν. Στην αγαπημένη σύντροφο της ζωής του Ελένη και τις άξιες κόρες του Αγάπη και Κωνστάντζα, εκφράζω τα ειλικρινή συλλυπητήριά μου “.

Ο Επίτιμος Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ) και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου Sani/Ikos κ. Ανδρέας Ανδρεάδης:

“Πρωτογνώρισα τον Γιάννη Σμπώκο τη δεκαετία του 80, και μου έκανε μεγάλη εντύπωση το καθαρό μυαλό του, η πρωτοποριακή του σκέψη, η εργατικότητα και προσήλωση και ο εξαιρετικός και ακέραιος χαρακτήρας του. Όλη τη ζωή του δούλεψε με εξαιρετική επιτυχία με την στήριξη της Ελένης και των δύο ικανότατων κοριτσιών του που υπεραγαπούσε. Δημιούργησε πάρα πολλά όχι μόνο για την στενή οικογένεια του αλλά και για την ευρύτερη οικογένεια που ευεργέτησε όπως και τόσο πολύ κόσμο. Μία μοναδική, γνήσια προσωπικότητα που εκτίμησα και συμπάθησα όσο λίγους σαν άνθρωπο και άξιο επιχειρηματία. Στο τελευταίο μέρος της ζωής του ήταν άτυχος με την υγεία του αλλά τυχερός να έχει τόσο εξαιρετικά παιδιά και εγγόνια που συνεχίζουν να αναπτύσσουν με τις ίδιες αξίες και αρχές το έργο του. Θερμά συλλυπητήρια σε Ελένη, Αγάπη και Κωνστάντζα”.

Η ανακοίνωση της οικογένειας Σμπώκου:

«Ο ιδρυτής της ξενοδοχειακής εταιρίας Phāea, Γιάννης B. Σμπώκος, έφυγε αργά χθες το απόγευμα, 1 Ιουλίου 2024, ήσυχα σε ηλικία 75 ετών. Από τα πρώτα του βήματα δραστηριοποιήθηκε στον τουρισμό, σταθερά προσανατολισμένος στην ποιότητα των υπηρεσιών και τη συνεχή αναβάθμιση των υποδομών. Οραματίστηκε έναν τουρισμό που κέντρο έχει το σεβασμό προς το περιβάλλον, την κοινωνία και τον άνθρωπο, δημιουργώντας μία από τις σημαντικότερες ξενοδοχειακές εταιρίες της Κρήτης.

Υπήρξε ιδρυτικό μέλος του ΣΕΤΕ, μέλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων, συμμετείχε ενεργά σε σημαντικές πρωτοβουλίες, όπως τη Minoan Lines, Hellenic Seaways, Forthnet, AirGreece που συνέβαλαν στη συνολική αναβάθμιση του τουρισμού της χώρας μας, και παράλληλα υπηρέτησε με συνέπεια και όραμα την τοπική αυτοδιοίκηση ως Αντιδήμαρχος Ηρακλείου, Πρόεδρος της ΔΕΥΑΗ και Δημοτικός Σύμβουλος. Παντρεμένος με την Ελένη Καπαρουνάκη, αγαπημένη σύντροφο της ζωής του από τα χρόνια του γυμνασίου, απέκτησε δύο κόρες, Αγάπη και Κωστάντζα Σμπώκου, και τέσσερα εγγόνια.

Η εξόδιος ακολουθία θα τελεστεί την Πέμπτη 4 Ιουλίου στις 12:00 το μεσημέρι στον Ι.Ν. Αγίου Μηνά, στο Ηράκλειο. Επιθυμία της οικογένειας είναι αντί στεφάνων να ενισχύσει το έργο του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Ηρακλείου και του Γενικού Νοσοκομείου Αγίου Νικολάου».

Η ανακοίνωση από το ΤΕΕ ΤΑΚ

Με μεγάλη θλίψη πληροφορηθήκαμε την είδηση του πρόωρου και απροσδόκητου θανάτου του αγαπημένου συναδέλφου και μέλους του ΤΕΕ Τμήματος Ανατολικής Κρήτης ΓΙΑΝΝΗ ΣΜΠΩΚΟΥ, Μηχανολόγου Ηλεκτρολόγου Μηχανικού.

Τα μέλη της Δ.Ε. του ΤΕΕΤΑΚ βαθύτατα συγκινημένοι από την μεγάλη απώλεια του εκλεκτού συναδέλφου αποφάσισαν τα παρακάτω:

-Να εκδοθεί σχετικό ψήφισμα,
-Να αποσταλεί συλλυπητήρια επιστολή στην οικογένειά του,
-Να παραστεί η Δ.Ε. στη νεκρώσιμη ακολουθία,
-Να καταθέσει το ποσό των 50,00 € στο ίδρυμα «Ροδαυγή», εκφράζοντας τα βαθύτερα αισθήματα του κλάδου των μηχανικών στο στενό οικογενειακό και φιλικό του περιβάλλον.

Ο Γιάννης Σμπώκος ήταν απόφοιτος του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανολόγων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Το έργο του όλα αυτά τα χρόνια ήταν μεγάλο και η προσφορά του στον τόπο ανεκτίμητη καθώς υπηρέτησε με αφοσίωση και επαγγελματισμό σε καίριες θέσεις του Δήμου Ηρακλείου. Επίσης συνέβαλε σημαντικά στην ανάπτυξη του τουριστικού κλάδου με την δημιουργία και λειτουργία ξενοδοχειακών μονάδων υψηλών προδιαγραφών.

Στην σύζυγό του Ελένη Καπαρουνάκη  και στις δύο του κόρες, Αγάπη και Κωστάντζα  που συνεχίζουν το έργο του, εκφράζουμε τα θερμότερά μας συλλυπητήρια.