Ο ναός του Αγίου Μηνά «μετρά τις πληγές» του

Τα τελευταία χρόνια ο ιερός Μητροπολιτικός ναός του Αγίου Μηνά, εκπέμπει «σήμα κινδύνου».  Οι ρωγμές σε σημεία του, τα σοβαρά προβλήματα στατικότητας που εντοπίζονται στο ιστορικό κτίσμα του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού και στο καμπαναριό και η αποκόλληση τμημάτων του, σκορπούν την ανησυχία και τον προβληματισμό.

Μιλάμε για ένα κτίσμα, το οποίο χρήζει άμεσης παρέμβασης και αποκατάστασης, το οποίο όμως, δεν έχει δει να «τρέχει» με ταχύτατους ρυθμούς η διαδικασία.

Το θέμα απασχολεί τους κληρικούς και το ποίμνιο, ενώ έχει έρθει ουκ ολίγες φορές ως ζήτημα άμεσης προτεραιότητας στα συναρμόδια Υπουργεία. Το τελευταίο διάστημα βέβαια κάτι φαίνεται να κινείται.

Στα πλαίσια των τελευταίων κινήσεων πραγματοποιήθηκε μια ενημερωτική σύσκεψη για την υλοποίηση της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Περιφέρειας Κρήτης, Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και των τοπικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού, για την εκπόνηση της μελέτης αποκατάστασης του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού του Αγίου Μηνά, στο γραφείο του Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρου Αρναουτάκη.

Συγκεκριμένα στη σύσκεψη συμμετείχαν ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού Κώστας Φασουλάκης, ο επικεφαλής της επιστημονικής ομάδας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου Βλάσης Κουμούσης, ο καθηγητής Γεωτεχνικής ΕΜΠ Μιχάλης Καββαδάς και ο αναπληρωτής προϊστάμενος υπηρεσιών νεώτερων μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού Δημήτρης Στεφανής.
Στην συνάντηση, επιβεβαιώθηκε η άριστη συνεργασία μεταξύ Περιφέρειας, ΕΜΠ και Αγ. Μηνά για την υλοποίηση της παρέμβασης στο εμβληματικό θρησκευτικό μνημείο της πόλης.
Ο καθηγητής κ. Κουμούσης, επικεφαλής της επιστημονικής ομάδας του Πολυτεχνείου που βρίσκεται από χθες στο Ηράκλειο, ενημέρωσε για τα έως τώρα συμπεράσματα για τα προβλήματα του Ιερού Μητροπολιτικού Ναού του Αγ. Μηνά, τα οποία ωστόσο θα εξαρτηθούν και από τα αποτελέσματα των διερευνητικών τομών στα θεμέλια του ναού, που ξεκίνησαν σήμερα. 

Τα προβλήματα

Για το θέμα, ο βουλευτής Ηρακλείου του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτης Βαρδάκης είχε καταθέσει παρατηρήσεις και σχετική μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου.
Σύμφωνα με αυτήν τα προβληματα που αποτυπώνονται μεταξύ άλλων είναι τα παρακάτω:
-«Στη στάθμη του τυμπάνου παρατηρείται εκτεταμένη ρηγμάτωση σε όλους τους πεσσούς των προφητών, τόσο στον πόδα όσο και σε αρκετά σημεία καθ’ ύψος αυτών.

-Στη βάση του τυμπάνου και πιο συγκεκριμένα στα μεγάλα κεντρικά κύρια τόξα στήριξης του ναού υπάρχουν ίχνη συσσωρευμένης υγρασίας, γεγονός που προκαλεί βλάβες στις αγιογραφίες, με συνοδευόμενη αποκόλληση τμημάτων σοβά, που μπορεί να οδηγήσουν σε τραυματισμούς προσκυνητών, σε περίπτωση πτώσης τους λόγω του σημαντικού ύψους από το έδαφος (τουλάχιστον 8 μέτρα). Επιπρόσθετα, στο ανατολικό και στο δυτικό κύριο τόξο είναι εμφανής η ρηγμάτωσή τους στην περιοχή του “κλειδιού”, γεγονός που υποδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω έρευνας για το βάθος των ρωγμών αυτών, καθώς και για την ενδεχόμενη σχεδίαση μέτρων ενίσχυσης του συστήματος “κύρια τόξα-τύμπανο-τρούλος”.

-Δεδομένης της σημερινής ύπαρξης επιχρίσματος, που δυσχεραίνει την παρατήρηση και την εξαγωγή συμπερασμάτων σε βάθος των βλαβών των δομικών μελών και λαμβάνοντας υπόψη ότι στο παρελθόν έχουν πραγματοποιηθεί εργασίας ανακατασκευής του τρούλου, κρίνεται απαραίτητη η αναγνώριση των περιοχών του τυμπάνου στις οποίες έχει χρησιμοποιηθεί οπλισμένο σκυρόδεμα και στη συνέχεια η εξέταση της κατάστασης (οξειδωμένος ή μη) του οπλισμού στο εσωτερικό του και του βάθους ενανθράκωσης.

-Στο ύψος του γυναικωνίτη και γενικότερα σε όλα σχεδόν τα τόξα που συγκρατούν την υπόλοιπη θολοδομία διαπιστώνονται ρωγμές που θέτουν ζήτημα αντοχής τους σε μελλοντικό σημαντικό σεισμό. Επισημαίνεται ακόμη ότι σήμερα υπάρχουν δοκοί διαστάσεων 4,53 εκ. x 4,5 εκ. και 4,5 εκ. x 9,0 εκ., οι οποίες, εκτός της μικρής τους διατομής, έχουν τοποθετηθεί χαμηλότερα από τη στατική γένεση των τόξων κι επομένως είναι απαραίτητος ο έλεγχος της αποτελεσματικότητάς τους».