Π. Φραγκιουδάκης: Η συνέντευξη ενός από τους πρωτοπόρους στα ροκάδικα του Ηρακλείου και η «καρδιά» της θρυλικής «Ενοδίας»

Ξεκίνησε με ροκ μπαρ ως ιδιοκτήτης μαζί με τον αδελφό του Αλέξη και γρήγορα πήρε στα χέρια του το ρόλο του «Ντι Τζέι» με το Ελληνικό και ξένο ροκ να είναι η βάση του προγράμματος. Πάρα πολύ γρήγορα, από το 1999 «απογείωσε» το μπαρ, κάνοντας το όχι μόνο ως κέντρο αναφοράς των ροκάδων του Ηρακλείου, αλλά και ως χώρο συνάντησης και χαλάρωσης των πιο γνωστών και μεγάλων καλλιτεχνών της Ελληνικής ροκ δισκογραφίας. Και ποιος δεν γνώριζε το «Ενοδία» στην οδό Κοραή στο Ηράκλειο; Ο Παναγιώτης Φραγκιουδάκης τα τελευταία χρόνια έχει αποσυρθεί και το εξαιρετικό ροκ μπαρ έχει κλείσει από το Νοέμβριο του 2016.   Όμως, έχει γράψει ιστορία στην πόλη αυτή, που φαίνεται πως «πνίγεται» στα «δήθεν» και τα «σκυλάδικα», με τους νοσταλγούς της ροκ να έχουν ουσιαστικά μείνει «άστεγοι» και να καταφεύγουν σε… φτηνές απομιμήσεις του ροκ μπαρ «Ενοδία»!

Ο Παναγιώτης Φραγκιουδάκης από τη Ροδιά του δήμου Μαλεβιζίου παραχώρησε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συνέντευξη στο newhub.gr. Διαβάστε αμέσως παρακάτω, «πώς βγήκε το τραγούδι του Παύλου Σιδηρόπουλου «το 69»… Ποιοι μπήκαν όλα αυτά τα χρόνια στο μαγαζί του Παναγιώτη. Προσωπικές πολύ στενές σχέσεις με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου. Τι λέει ο Παναγιώτης για τη σχέση του Βασίλη με την Κρήτη. Πώς βλέπει ο ίδιος τις προσπάθειες που ναυάγησαν στο χώρο των ροκ μπαρς στο Ηράκλειο από τη δεκαετία του 1980 μέχρι σήμερα. Και πάρα πολλές άλλες πληροφορίες εξαιρετικά ενδιαφέρουσες, από τον μόνο ιδιοκτήτη ροκ μπαρ που δεν το έκλεισε για λόγους αναδουλειάς, αλλά για άλλους λόγους καθαρά προσωπικούς του που δεν έχουμε το δικαίωμα και δεν θέλουμε να γράψουμε.

«Η προσπάθεια του μαγαζιού ξεκίνησε στην οδό Κοραή το 1998 αλλά ανοίξαμε το 1999 γιατί μας είχε κλειστά η αρχαιολογία για ένα χρόνο.  Το πρώτο άνοιξε στην Κοραή 1. Και στην Κοραή 12 μεταφερθήκαμε μετά».

-Και από την αρχή η μουσική ήταν η ίδια; Δηλαδή στον χώρο της ροκ;

«Η μουσική βάση ήταν το ροκ αλλά με προεκτάσεις, δηλαδή θεωρούσα κάποια κομμάτια ας πούμε του Λοΐζου και του Μικρούτσικου με τον Καββαδία ροκ. Και τα είχα εντάξει στο πρόγραμμα. Άσχετα που το ηχόχρωμα δεν ήταν ροκ. Αλλά ο στίχος και οι μεγάλοι ποιητές των οποίων είχαν μελοποιηθεί τα ποιήματα, ήταν κατά βάση ροκ. Και γι αυτό τα είχα εντάξει στο πρόγραμμα. Από την αρχή που είχε ανοίξει το μαγαζί μέχρι το τέλος, όλη η βάση ήταν ροκ αλλά με την πλατιά έννοια της λέξης.

Τώρα στα μουσικά πράγματα, ήταν άλλες φορές πιο σκληροπυρηνικά ανάλογα με τον κόσμο και άλλες φορές πιο ελαφριά. Δηλαδή το μισό πρόγραμμα ήτανε κάθε βάση ροκ. Μετά συνοδευόταν από διάφορες μουσικές άλλες, αυτό που λένε έντεχνο. Μέχρι και έθνικ κομμάτια έβαζα πάρα πολλά».

-Από πότε άρχισαν γνωστοί καλλιτέχνες να έρχονται στο μαγαζί;

«Από την πρώτη χρονιά. Ο πρώτος που μπήκε μέσα ήταν ο Μανώλης Ρασούλης το 1999 που ανοίξαμε. Μετά ήταν οι Magic De Spell. Οι Κατσιμηχαίοι. Το 2000 μπήκε στο μπαρ μας ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου και ξεκίνησε μια πορεία να έρχεται μετά συνέχεια σε μας κάθε φορά που έδινε συναυλία στο Ηράκλειο. Ο Μαχαιρίτσας, ο Καζούλης, ο Θηβαίος, ο Τόλιος (ντραμερ στο συγκρότημα «Τρύπες»), ο Αντώνης ο Μητσέλος, ο Αγγελάκας, όλοι αυτοί και πολλοί άλλοι ερχότανε συνέχεια στο μαγαζί. Όποτε κατέβαιναν Κρήτη να δώσουν μια συναυλία, σύχναζαν στο μαγαζί. Είχαμε κάνει πολλές συζητήσεις περί μουσικής… Ο Γρηγόρης Κλιούμης από τα Υπόγεια Ρεύματα, ο Μητσοτάκης από τους Ενδελέχεια… Είχαμε πολύ κόσμο που πέρασε»…

-Αλλά τις πιο στενές σχέσεις τις έχει κρατήσει μέχρι και σήμερα με τον Βασίλη Παπακωνσταντίνου έτσι δεν είναι;

«Εντάξει με το Βασίλη έχουμε κρατήσει πολύ καλές σχέσεις μέχρι σήμερα. Υπάρχουν κι άλλοι. Είναι και ο Γιώργος Λαγκουρέτος ο τραγουδιστής των  Magic De Spell. Πάρα πολύ καλές σχέσεις είχα με όλους. Απλά με κάποιους ήμουνα πιο κοντά».

-Παναγιώτη, ήταν ουσιαστικά το μόνο μαγαζί που εξέφραζε όλα αυτά τα χρόνια τον χώρο της ροκ, έτσι δεν είναι;

«Μετά από μένα, η αντιγραφή στο Ηράκλειο «πέφτει σύννεφο». Μια φορά ένας dj δικός μου, μου μέτρησε 13 μαγαζιά που παίζανε με το ίδιο στιλ».

-Μετά όμως που άνοιξες εσύ.

«Ναι. Η διαφορά είναι ποια; Ότι πριν από μας, υπήρχε μόνο το «Αυγό» του Χιωτέλη. Και κάποια άλλα είχαν κάνει προσπάθειες να περάσουν στον κόσμο μουσική τέτοια, αλλά δεν τα κατάφεραν.  Γιατί δεν μπόρεσαν να παίξουν μουσική όπως παίχτηκε στο «Ενοδία». Εγώ τι έκανα; Για να μπει ο κόσμος και να αντέχει έπρεπε να είναι κάτι γνώριμο. Οι ροκάδες του Ηρακλείου είναι λίγοι για να συντηρήσουν ένα μαγαζί. Δηλαδή για να συντηρηθούν τόσα έξοδα, (ενοίκια, ΙΚΑ, να πληρώσεις καλά τους υπαλλήλους σου), όλο αυτό το πράγμα, ένα μαγαζί καθαρόαιμο ροκ, το Ηράκλειο δεν μπορεί να το «σηκώσει» ακόμα».

-Γι αυτό έκλεισαν ακόμα και τη δεκαετία του ’80 μαγαζιά που άνοιξαν με ροκ και «μέταλ»;

«Δεν έχουν τον κόσμο. Μετά η νοοτροπία του Ηρακλείου δεν είναι ότι «το ροκ πληρώνεται». Στο εξωτερικό βλέπεις ότι τα ροκ συγκροτήματα έχουν τα πιο ακριβά εισιτήρια. Μαζεύουν 200.000 κόσμο οι ACDC σε μια συναυλία. Εδώ στους Pink floyd πήγαμε στο The Wall και ήμασταν 40.000 κόσμος. Δηλαδή, ο χώρος των μαγαζιών με ροκ δεν το αντέχει ακόμα όλο αυτό. Υπάρχουν συγκροτήματα που έχουν κάνει τη διαφορά και το ξέσπασμα. Αλλά είναι λίγο δύσκολο στο Ηράκλειο να αντέξει αυτός ο χώρος. Οι Deep Purple για να φανταστεί, ήρθαν με τον Παπακωνσταντίνου στο Ηράκλειο και δε μάζεψαν τον κόσμο που έπρεπε να έχουν μαζέψει. Και ήταν και o Ian Gillan μαζί τους».

-Αυτό Παναγιώτη ισχύει και για τη δεκαετία του ’80, ή ήταν διαφορετικά τα πράγματα;

«Τη δεκαετία του ’80 ήταν διαφορετικά. Είχε κόσμο που έπαιζε πιο πολύ μουσική, ήταν όμως και διαφορετικά τα πράγματα. Ήταν διαφορετική η σχέση του ανθρώπου με τη μουσική. Αλλιώς είναι να πάρεις το βινύλιο και να διαβάσεις όλους τους συντελεστές και τους ανθρώπους που δούλεψαν για να βγει αυτή η δουλειά και άλλος να «πατήσεις» ένα τραγούδι στο you tube και να το ακούσεις. Και καλά υπάρχουν στο you tube κάποια που σου γράφουν από ποιο δίσκο είναι και σου γράφει μια ιστορία. Αλλά δεν το γράφουν όλα. Δηλαδή τότε, έπρεπε να πάρεις το δίσκο ή το CD αργότερα. Είχε το βιβλιαράκι του μέσα, να κάτσει να διαβάσεις. Να διαβάσεις τους στίχους. Να δεις ποιος έγραψε τους στίχους. Ποιοι ήταν οι ενορχηστρωτές. Ποιοι μουσικοί έπαιξαν»…

-Συνήθως αυτός που γράφει τους στίχους είναι ο αφανής ε;

«Ναι οι αδικημένοι είναι οι συνθέτες και οι στιχουργοί. Ένα από τα βασικά πράγματα του «Ενοδία» ήταν ότι έκανε σημαντική δουλειά στο να μαθευτούν αυτοί οι άνθρωποι. Δηλαδή, μου ζητούσε κάποιος ένα τραγούδι και του έλεγα «άμα μου πεις ποιος το έγραψε, θα σου το βάλω". Και δεν ξέρανε ποιος το έγραψε. Ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου έχει γράψει τη μουσική σε πάνω από 60 τραγούδια. Και όλοι νομίζουν ότι του δίνουν μόνο οι άλλοι τραγούδια. Έχει γράψει και αυτός κάποια τραγούδια»!

-Θυμάσαι κάποια χαρακτηριστικά γεγονότα με την ιστορία τραγουδιών; Πώς γράφτηκαν κάποια τραγούδια;

«Να σας πω για τον Σιδηρόπουλο. Σύχναζε στο Ηράκλειο χρόνια. Μάλιστα είχε πει «η πόλη που κοιμότανε ποτέ». Πήγαινε στου «Μπρόκα» το γνωστό μπαρ απέναντι από το δημαρχείο. Και λέγεται πως το «με κάποιο φίλο το ‘69», το έγραψε κάποιο πρωί που ήταν λιώμα από ρακή, έξω ακριβώς από το μουσείο του Ηρακλείου. Υπάρχουν πολλές ιστορίες με τα τραγούδια, όπως αυτό «το μπλουζ της άγριας νιότης» με τον Πασχαλίδη και τον Μάνο Ξυδούς. Ο Ξυδούς δούλεψε ένα διάστημα στη δισκογραφική του Αεράκη. Εκεί λοιπόν είχε γράψει στην οδό Κοραή ένα «Σ΄αγαπώ» για μια γυναίκα με σουγιά πάνω στον τοίχο. Ήταν με τον Πασχαλίδη τότε παρέα. Κι έγραψε τότε τον στίχο ο Πασχαλίδης… «Ψάχνεις σβησμένα «σ΄αγαπώ» σε τοίχους ξεβαμμένους»…

-Αυτός που πραγματικά είναι μόνιμα αγαπητός στο Ηράκλειο είναι ο Βασίλης. Πώς είναι δυνατόν όποτε έρχεται να γίνεται πανικός;

«Κοίταξε. Και ο Βασίλης πέρασε κρίση. Στο Ηράκλειο όχι τόσο. Αλλά όλοι περνάνε κρίσεις. Όμως, το να βρεις έναν άνθρωπο που για 50 χρόνια είναι στο χώρο και έχει αυτή την αγάπη του κόσμου, είναι μεγάλη υπόθεση. Και μην ξεχνάμε ότι η δισκογραφία του είναι τεράστια. Και αν έχεις προσέξει, του Βασίλη τραγούδια έχουν «αγγίξει» λίγοι. Και αυτοί που τα «αγγίξανε» δεν μπορέσανε να τα υποστηρίξουνε».

-Και είναι και από τους λίγους που δεν έχουν εμπορευματοποιηθεί.

«Όχι έχει πει και τραγούδια «λίγα» για το επίπεδο του. Εγώ πολλές φορές του έλεγα «μα θα πεις αυτό το τραγούδι που δεν αξίζει να το πεις». Λέει «θα το πω για να βοηθήσω το παιδί που μου το έδωσε να πάρει μπροστά μπας και κάνει κάτι καλό. Να βοηθήσω τους νέους»…

-Κάποια στιγμή είχες δουλέψει σε δικό του μαγαζί στην Αθήνα.

«Ναι στο «Πινόκιο». Αυτός ο άνθρωπος είναι όλος μουσική. Αν δεν ακούει μουσική, τρελαίνεται»…

-Αυτό που έλεγαν ότι θα σταματήσει αλλά ποτέ δεν σταματάει;

«Δεν το πιστεύω ότι θα σταματήσει. Ο Βασίλης ζει από αυτό. Αυτή η ενέργεια της σκηνής… Αγαπάει πραγματικά τον κόσμο. Θέλει να σταματήσει γιατί τα χρόνια περνάνε και αυτές οι αποδόσεις φωνής… Ακόμα και τα μάτια μπορεί να ζοριστούν να διαβάσουν έναν στίχο. Αλλά τον ζει αυτό το «πάρε δώσε» που έχει με τον κόσμο. Δε νομίζω ότι θα σταματήσει ποτέ. Ακούει τα πάντα. Και είναι από τους καλλιτέχνες που ξέρουν πολύ μουσική. Ξέρει τα πάντα από μουσική»…