«Παγωμένη» η αγορά του κρητικού ελαιολάδου στα 4,68 – Ξεσηκωμός στην Ιταλία για εισαγωγές φτηνών τυνησιακών λαδιών

Την ώρα που η παγκόσμια αγορά ελαιολάδου – κάτι βεβαίως από το οποίο δεν θα μπορούσε να ξεφύγει και η Κρήτη – παραμένει «παγωμένη», με τη μέση τιμή παραγωγού στη χώρα μας να μην ξεπερνάει τα 4,68 ευρώ το κιλό, η Ε.Ε. κάνει εισαγωγές φτηνών λαδιών από την Τυνησία. Ήδη από τις ιταλικές οργανώσεις, γίνονται σχετικές καταγγελίες, ενώ για λόγους που πρέπει επιτέλους να απαντηθούν με στοιχεία και επιχειρήματα, η αγορά δεν έχει καμία μεταβολή, ούτε προς τα πάνω ούτε προς τα κάτω, από τα Χριστούγεννα μέχρι σήμερα!

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν, οι τιμές παραγωγού στο έξτρα παρθένο ελαιόλαδο στην Ελλάδα, τον Ιανουάριο του 2025, παρουσίασαν μια μείωση κατά 47% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024 και κατά 6% σε σχέση με το Δεκέμβριο του 2024.

Αναλυτικότερα, μετά τις γιορτές των Χριστουγέννων είχαμε μια έλλειψη εμπορικού ενδιαφέροντος από τους εμπόρους για αγορά ελαιολάδου.

Σε πολλές περιπτώσεις τα ελαιοτριβεία ούτε καν έδιναν τιμές στους παραγωγούς.

Η συμφωνία με την Τυνησία

Η συμφωνία συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Τυνησία επιτρέπει στη χώρα να εξάγει περίπου 56.700 τόνους παρθένου ελαιολάδου χωρίς δασμούς στα κράτη μέλη της ΕΕ κάθε χρόνο.

Οι αρχές της Τυνησίας έχουν επαναλάβει το αίτημά τους προς την ΕΕ να αυξήσει αυτή την προτιμησιακή ποσόστωση στο πλαίσιο του καθεστώτος της τελειοποίησης προς επανεξαγωγή (IPT) σε τουλάχιστον 100.000 τόνους, το οποίο έχει συναντήσει την αντίδραση των ελαιοπαραγωγών σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία.

Σε κάθε περίπτωση, τα τελευταία χρόνια, περίπου το 80% των εξαγωγών ελαιολάδου της Τυνησίας προορίζεται για την αγορά της ΕΕ και η κυβέρνηση της Τυνησίας συνέχισε να πιέζει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αυξήσει την προτιμησιακή ποσόστωση για εισαγωγές ελαιολάδου χωρίς δασμούς σε 100.000 τόνους.

«Είναι λάθος να πιστεύουμε κάτι τέτοιο»

Μιλώντας στο newshub.gr ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου Μανόλης Γιαννούλης, τόνισε πως είναι λάθος να πιστεύουμε ότι η εισαγωγή από την Τυνησία ευθύνεται για την πτώση των τιμών.

«Εάν ο Έλληνας, ο Ιταλός, ή ο Ισπανός παραγωγός θεωρήσει ότι το πρόβλημα του είναι οι 50.000 τόνοι τυνησιακά λάδια που διοχετεύονται στην Ιταλία, θα ήθελα να του πω ότι αυτές είναι αφελείς προσεγγίσεις.

Δυστυχώς, ζούμε σε ένα περιβάλλον, όπου οι τιμές όχι μόνο στο ελαιόλαδο αλλά και σε όλα τα προϊόντα, καθορίζονται από το ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης. Αυτό το οποίο είχαμε τα προηγούμενα χρόνια, ήταν το αποτέλεσμα πολύ χαμηλών παραγωγών με την περυσινή να ήταν ιστορικά χαμηλή παραγωγή στη λεκάνη της Μεσογείου. Και πλέον έχουμε μπροστά μας μία επιστροφή στην κανονικότητα, η οποία κανονικότητα, δεν μπορεί να αντέξει τιμή παραγωγού ελαιολάδου 9,5 κα 10 ευρώ το κιλό».

Σύμφωνα με όσα τονίζει ο Μανόλης Γιαννούλης, το θέμα των ποσοστώσεων για λάδια τρίτων χωρών, «είναι ένα θέμα το οποίο πάντοτε υπάρχει. Αλλά αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι, ότι αυτά τα λάδια, δεν μπαίνουν για να διατεθούν στην εσωτερική αγορά της Ιταλίας. Αυτά τα λάδια είναι στο πλαίσιο του καθεστώτος της τελειοποίησης. Μπαίνουν δηλαδή τα λάδια αδασμολόγητα, επεξεργάζονται, ραφινάρονται, τυποποιούνται και επανεξάγονται σε τρίτες χώρες. Άρα δεν μιλάμε για ένα λάδι, το οποίο επηρεάζει την εσωτερική αγορά. Επιτρέπει όμως στην ιταλική αγορά όπως γίνεται και στην ισπανική αγορά, να είναι ανταγωνιστικές στις τρίτες χώρες».

Οι τιμές παραγωγού

Στο μεταξύ, στην Κρήτη τιμές 4,60 ευρώ το κιλό που και 5,46 ευρώ το κιλό σε συγκεκριμένες δημοπρασίες, κρίθηκαν ασύμφορες.

Στην Λέσβο, τον Ιανουάριο, τα ελαιοτριβεία αγόραζαν το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο σε τιμή 4,35 ευρώ το κιλό και σε κάποια επιλεγμένα ελαιόλαδα έφτανε στα 4,70 ευρώ.

Στην Μεσσηνία, τον Ιανουάριο, η τιμή παραγωγού έφτασε στα χαμηλά επίπεδα των 4,20 έως 4,30 ευρώ το κιλό για το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο και στην συνέχεια έγινε μια διόρθωση στα 4,50 ευρώ το κιλό.

Στην Λακωνία, στα μέσα Ιανουαρίου, έγινε μια δημοπρασία  που έκλεισε συμφωνία για πώληση ενός βυτίου έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, στην τιμή των 5,61 ευρώ το κιλό.

Οι τιμές στα ράφι

Την ίδια ώρα προβληματισμό προκαλούν οι διαφορές ανάμεσα στην τιμή πώλησης του ελαιόλαδου από τους παραγωγούς και στις τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

Αν και αυτή την περίοδο είμαστε στο 90% της συγκομιδής, που σημαίνει ότι η φετινή σοδειά έχει μπει στην αγορά, το ελαιόλαδο συνεχίζει να πωλείται σε υψηλές τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ, αν και οι παραγωγοί το διαθέτουν σε πολύ χαμηλότερη τιμή.

Η τιμή στο ράφι κινείται αυτή την περίοδο πάνω από τα 12-15 ευρώ το λίτρο, με εξαίρεση κάποια προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας με λίγο χαμηλότερη τιμή.

Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας που διατηρεί τις τιμές υψηλές είναι το απόθεμα που έχουν οι έμποροι. Όσοι είχαν αγοράσει πέρυσι σε πολύ υψηλότερη τιμή (9-10 ευρώ/λίτρο), δεν ρίχνουν τις τιμές για να μην υποστούν οικονομική ζημία.

Την παρέμβαση της Επιτροπής Ανταγωνισμού καταγγέλλοντας αισχροκέρδεια στην αγορά από τους μεσάζοντες εμπόρους, σε βάρος τόσο των παραγωγών όσο και των καταναλωτών,  ζητούν οι ελαιοπαραγωγοί στην Κρήτη και οι εκπρόσωποι τους. Όπως υποστηρίζουν, δεν είναι καθόλου φυσιολογική  η «παγωμένη» εδώ και αρκετό  καιρό,  μέση τιμή στο κρητικό ελαιόλαδο και μάλιστα έχει περάσει μεγάλο χρονικό διάστημα, από τότε που σταμάτησαν εντελώς και οι αγοραπωλησίες γεγονός που αποδίδεται στα παιχνίδια των εμπόρων  κυρίως της Ισπανίας!

 «Να αναλάβει αμέσως τις ευθύνες της η Επιτροπή Ανταγωνισμού. Δεν μπορεί να πουλάει ο παραγωγός το λάδι του στα 4 ευρώ και ο καταναλωτής να το βρίσκει στο ράφι στα 12 και τα 13 ευρώ το κιλό», υποστηρίζουν οι εκπρόσωποι των αγροτών.

«Μονόδρομος» η μείωση του κόστους παραγωγής

Πάντως, ο Μανόλης Γιαννούλης «βλέπει» ως μονόδρομο «μια συνεχή προσπάθεια μείωσης του κόστους για τον Έλληνα παραγωγό.  

Όπως λέει ο πρόεδρος της Ε.Δ.Ο.Ε. «η ελπίδα ότι θα βγάλουμε αυξημένο εισόδημα, περιμένοντας την αυξημένη τιμή, έχει βάση μόνο εάν δούμε σε μία χρονιά, λόγω καιρικών συνθηκών, πάρα πολύ χαμηλή διεθνή παραγωγή. Δηλαδή το φαινόμενο που είδαμε πρόπερσι και πέρυσι. Αυτό όμως είναι, σαν να περιμένουμε να πεθάνει ο γείτονας για να ζήσουμε εμείς».