Θ. Τσακίρης: Σε ένα χρόνο τα νέα από τις έρευνες δυτικά της Κρήτης

Σε περίπου ένα χρόνο το ΥΠΕΝ, η ΕΔΕΥΕΠ και οι ανάδοχες εταιρίες θα έχουν μια πολύ καλή εικόνα για τα δυνητικά κοιτάσματα υδρογονανθράκων στα θαλάσσια οικόπεδα δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης, δηλώνει με συνέντευξη του στην «Ημερησία», ο Αναπληρωτής καθηγητής Γεωπολιτικής και Ενεργειακής Πολιτικής Πανεπιστημίου Λευκωσίας και Συντονιστής της Επιτροπής για την Επιτάχυνση Ε&Π Υδρογονανθράκων του ΥΠΕΝ, Θεόδωρος Τσακίρης. 

Και όπως λέει ο ίδιος, εάν το σεισμογραφικό πρόγραμμα ολοκληρωθεί όπως έχει προγραμματισθεί θα έρθουν και άλλες εταιρίες στο ελληνικό upstream.

Για παράδειγμα, σεισμογραφικά δεδομένα υπάρχουν και για τρίτο τεμάχιο νότια της Κρήτης από την PGS αλλά δεν έχει υπάρξει ενδιαφέρον από κάποια πετρελαϊκή εταιρία για τη συγκεκριμένη περιοχή, «κάτι που μπορεί να αλλάξει εάν έχουμε ανακάλυψη στα δυτικά τεμάχια της νότιας θάλασσας της Κρήτης». 

Παραγωγικές γεωτρήσεις στη θαλάσσια περιοχή πρέπει να αναμένονται το 2028, λέει ο κ. Τσακίρης, προσθέτοντας πως μέσα σε αυτό το χρόνο έχουν γίνει ή βρίσκονται σε εξέλιξη περισσότερα και λεπτομερέστερα σεισμικά συγκριτικά με κάθε άλλη χρονική περίοδο μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. 

«Η απόφαση διενέργειας σεισμογραφικών ερευνών δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης, εδραιώνει τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας επί του πεδίου», σημειώνει ο κ. Τσακίρης, σχολιάζοντας τις σεισμικές μελέτες που ξεκίνησαν από την ExxonMobil στην περιοχή από τις αρχές του μήνα,

Ο κ. Τσακίρης σχολιάζει το αίτημα για επέκταση των ερευνών, που υποβλήθηκε από την αμερικανική εταιρεία προς της ΕΔΕΥΕΠ, σημειώνοντας πως πρόκειται για μια απολύτως αυτονόητη και απαραίτητη προκειμένου να ολοκληρωθεί το σεισμογραφικό πρόγραμμα της εταιρείας στη συγκεκριμένη περιοχή. Παράλληλα τονίζει πως το ενδιαφέρον για χερσαία και θαλάσσια οικόπεδα στην Ελλάδα είναι έντονο, ενώ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να περιμένουμε επενδυτικές εκπλήξεις στο μέτωπο του ελληνικού upstream.

Ο συντονιστής της Επιτροπής για την Επιτάχυνση Ε&Π Υδρογονανθράκων του ΥΠΕΝ, σημειώνει πως η έναρξη των ερευνών ξαναβάζει στο κάδρο το project του East Med και εκτιμά πως οι κινήσεις που έχουν γίνει και έχουν δρομολογηθεί στο ενεργειακό πεδίο από την κυβέρνηση, δυνητικά μπορούν να αναδείξουν την Ελλάδα ως τον κεντρικό διαμετακομιστικό κόμβο ΦΑ στην Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη του κ. Τσακίρη

Πότε θα έχουμε τις πρώτες ενδείξεις από τις σεισμικές έρευνες; Τι περιμένουμε να βρούμε στην περιοχή και τι θα σημαίνει αυτό για την Ελλάδα στο νέο ενεργειακό τοπίο όπως αυτό διαμορφώνεται μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία;  

Οι σεισμικές έρευνες είναι πολύμηνες και η διαδικασία συλλογής χρονοβόρα ιδίως καθώς μιλάμε και για τρισδιάστατα δεδομένα, όπου εφαρμοσθούν κατά περίπτωση. Η λεπτομερής τους επεξεργασία θα δώσει μέσα σε περίπου ένα χρόνο στο ΥΠΕΝ, στην ΕΔΕΥΕΠ και στις ανάδοχες εταιρίες μια πολύ καλή εικόνα πού βρίσκονται οι πλέον υποσχόμενοι γεωτρητικοί στόχοι, ώστε μέσα στο 2024 να αποφασισθεί από τους αναδόχους σε ποιον η ποιους θα γίνει γεώτρηση μέσα στο 2025 ή το αργότερο το 2026.  

Για αυτό και είναι εξαιρετικά σημαντικό να σαρωθούν όλοι οι δυνητικοί στόχοι που έχουν εντοπιστεί από τα αρχικά και πολύ λιγότερο λεπτομερή σεισμικά που έκανε η PGS το 2012 στα δύο τεμάχια νότια της Πελοποννήσου και νοτιοδυτικά της Κρήτης και αυτό θα πάρει μήνες ερευνών. Η γεώτρηση θα μας απαντήσει το κρίσιμο ερώτημα εάν υπάρχει Υ/Α δίνοντας μια αρχική εμβέλεια της τάξης μεγέθους του δυνητικού κοιτάσματος.  

Εάν επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις της ΕΔΕΥΕΠ για δυνητικά κοιτάσματα τύπου και μεγέθους Ζόρ τότε ακόμη και η χαμηλότερη τιμή της εμβέλειας των δυνητικών κοιτασμάτων θα είναι επαρκής για να ξεκινήσουν παραγωγικές γεωτρήσεις μέσα στο 2028 και σε κάθε περίπτωση μέσα σε αυτή τη δεκαετία με τη χώρα μας να αναδεικνύεται σε εξαγωγική χώρα φυσικού αερίου. 

Ήδη εκδόθηκε νέα Navtex για τις σεισμικές έρευνες που πραγματοποιεί η ExxonMobil στα θαλάσσια οικόπεδα δυτικά και νοτιοδυτικά της Κρήτης. Τι σημαίνει για την πορεία των ερευνών το αίτημα για επέκταση του χώρου που θα πραγματοποιήσει σεισμικές μελέτες η εταιρεία; 

Η απόφαση για την επέκταση με δεύτερη Navtex εντός των ορίων μέσα στα οποία θα γίνουν οι έρευνες από τη ExxonMobil είναι απολύτως αυτονόητη και απαραίτητη προκειμένου να ολοκληρωθεί το σεισμογραφικό πρόγραμμα της εταιρείας στη συγκεκριμένη περιοχή.

Η Navtex δίνεται σε συγκεκριμένη γεωγραφική ζώνη. Στην πρώτη δεν κάλυπτε όλη την έκθεση των παραχωρηθέντων τεμαχίων.

Οπότε είναι λογικό, για να υπάρξει δυνατότητα διενέργειας σεισμογραφικών ερευνών σε περιοχές που εξακολουθούν να βρίσκονται εντός των τεμαχίων και εκτός αρχικής Navtex, να χρειάζεται μια δεύτερη ναυτική οδηγία.

Συνεπώς είναι απόλυτα λογικό. Το χρονοδιάγραμμα της εταιρείας είναι συγκεκριμένο και το ορίζει η ίδια, ανάλογα με τις φάσεις που θέλει να προχωρήσει. Η εταιρεία αποφασίζει με τι συχνότητα και τι αλληλουχία, θα κάνει έρευνες στις περιοχές που της έχουν παραχωρηθεί. 

Έχετε γράψει πως η διενέργεια σεισμογραφικών ερευνών από την κοινοπραξία ExxonMobil/HELLENIQ ENERGY «είναι η πρώτη ενάσκηση κυριαρχικών μας δικαιωμάτων σε θαλάσσιες ζώνες όπου αμφισβητούνται τα κυριαρχικά μας δικαιώματα μέσω του τουρκολιβυκού μνημονίου». Τι σημαίνει αυτή η κίνηση τελικά για τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας στην περιοχή δυτικά της Κρήτης και πόσο πιθανό είναι να δούμε αντίστοιχη ενάσκηση δικαιωμάτων ανατολικά της Κρήτης; Ανατολικά της Κρήτης υπάρχουν δυνητικοί στόχοι κοιτασμάτων; 

Σημαίνει ενάσκηση έννομων δικαιωμάτων σε μια θαλάσσια ζώνη όπου η χώρα μας έχει νόμιμες αξιώσεις επί οριοθετημένων ζωνών ήδη από το 2011.

Η απόφαση διενέργειας σεισμογραφικών ερευνών στα συγκεκριμένα τεμάχια, που είναι απαραίτητο να καλύψουν το σύνολο της παραχωρηθείσης έκτασης, εδραιώνει τα δικαιώματα αυτά επί του πεδίου και δυναμώνει τη θέση της χώρας μας εν όψει της διαπραγμάτευσης για την τελική οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών μας με τη Λιβύη όταν θα προκύψει εκεί μια κυβέρνηση που θα έχει τόσο την εσωτερική όσο και τη διεθνή νομιμοποίηση να κάνει κάτι τέτοιο.  

Όταν θα γίνει αυτή η διαπραγμάτευση θα γίνει με βάση το ΔΔΘ (Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας) και όχι το τερατούργημα του μνημονίου Τουρκίας-Τρίπολης όπως θα έπρεπε να ονομάζεται το «τουρκολιβυκό» MoU του 2019.

Σεισμογραφικά δεδομένα υπάρχουν και για το τρίτο τεμάχιο νότια της Κρήτης από την PGS αλλά δυστυχώς δεν έχει υπάρξει ενδιαφέρον από κάποια πετρελαϊκή εταιρία για τη συγκεκριμένη περιοχή κάτι που μπορεί να αλλάξει εάν έχουμε ανακάλυψη στα δυτικά τεμάχια της νότιας θάλασσας της Κρήτης.

Ανατολικότερα και εντός της οριοθετημένης ΑΟΖ μας δεν έχουν διενεργηθεί ακόμη σεισμογραφικές έρευνες. Συνεπώς δεν μπορούμε να μιλάμε για δυνητικούς στόχους.  

Το χρονοδιάγραμμα των ερευνών για πιθανά κοιτάσματα φυσικού αερίου στην Ελλάδα φαίνεται πως επισπεύδεται, ενώ προχωρούν ταυτόχρονά πολλές περιοχές. Γιατί τώρα και ποιες κινήσεις έγιναν από την task force της οποίας είστε συντονιστής ώστε να φτάσουμε στην έντονη κινητικότητα των τελευταίων ημερών; 

Η Επιτροπή επιτάχυνσης εφόσον γίνει αποδέκτης σχετικού αιτήματος δύναται να λειτουργήσει ως επισπεύδουσα επί των διαδικασιών ούτως ώστε να προλάβει την οποία τυχόν καθυστέρηση ή να προτείνει λύσεις όπου έχει σημειωθεί τυχόν εμπλοκή, αλλά δεν υποκαθιστά και δεν θα επιδιώξει ποτέ να υποκαταστήσει το ρόλο κανενός φορέα που είναι επιφορτισμένος με συγκεκριμένες αρμοδιότητες είτε εντός είτε εκτός του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.  

Ο βασικός της ρόλος είναι αξιολογήσει το υφιστάμενο αδειοδοτικό και επενδυτικό πλαίσιο και βασιζόμενη στη συγκριτική ανάλυση βέλτιστων πρακτικών να προτείνει μόνιμες νομοθετικές παρεμβάσεις που να λειτουργήσουν ως επιταχυντές όχι μόνο της διενέργειας των εργασιών επί των υφιστάμενων παραχωρήσεων αλλά και ως παράγοντες προσέλκυσης νέων επενδύσεων.  

Είναι ωστόσο σημαντικό να υπογραμμισθεί ότι μέσα σε αυτό το χρόνο έχουν γίνει ή βρίσκονται σε εξέλιξη περισσότερα και λεπτομερέστερα σεισμικά συγκριτικά με κάθε άλλη χρονική περίοδο μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Σε ότι αφορά το γιατί τώρα του ερωτήματος σας, αυτό είναι συνδυασμός των νέων δεδομένων που δημιούργησε ο ρωσοουκρανικός πόλεμος, των διεθνών υψηλών τιμών που κινητροδοτούν νέες επενδύσεις στην Εξερεύνηση και Παραγωγή Υδρογονανθράκων, αλλά και του υψηλού επαγγελματισμού της ηγεσίας αλλά και στελεχών της ΕΔΕΥΕΠ και του ΥΠΕΝ που έπεισαν τις εταιρίες να παραμείνουν στην Ελλάδα και να μας δώσουν μια ψήφο εμπιστοσύνης που τώρα μετατρέπεται σε συγκεκριμένες πράξεις και πρωτοβουλίες επί του πεδίου τους τελευταίους μήνες.  

Το ωριμότερο project αυτή τη στιγμή είναι η περιοχή των Ιωαννίνων. Είναι εφικτό να έχουμε ερευνητική γεώτρηση εκεί το 2023, πότε θα ξεκινήσει η παραγωγή και ποιες είναι οι εκτιμήσεις για την περιοχή; 

Με βάση την πορεία των μελετών και αδειοδοτήσεων το 2023 ως έτος γεώτρησης είναι απολύτως εφικτό. Από εκεί και πέρα εάν υπάρξει ανακάλυψη ανάλογα του μεγέθους του δυνητικού κοιτάσματος η παραγωγή μπορεί να ακολουθήσει μέσα το 2025/26. 

Πριν ξεκινήσουν οι έρευνες νοτιοδυτικά της Κρήτης από την αμερικανική ExxonMobil είδαμε την αποχώρηση της γαλλικής total από τις παραχωρήσεις. Υπάρχει ενδιαφέρον από άλλους ξένους επενδυτές για θαλάσσια ή χερσαία οικόπεδα – στόχους στην Ελλάδα; Να περιμένουμε επενδυτικές εκπλήξεις στο μέτωπο του ελληνικού upstream; 

Υπάρχει και θα υπάρχει όσο οι τιμές είναι υψηλές και η ανάγκη να απεξαρτηθούμε από το ρωσικό ΦΑ αποτελεί θεμελιώδης προτεραιότητα της ευρωπαϊκής και ελληνικής ενεργειακής πολιτικής. Υπάρχει και θα υπάρχει όσο κάποιοι συνεχίσουν να καταλαβαίνουν ότι ενεργειακή μετάβασή χωρίς την ευελιξία ενός καυσίμου μετάβασης όπως το ΦΑ είναι σαν να στηρίζεις μια υπερταχεία τραίνου σε σαθρά υποστυλώματα.  

Υπάρχει και θα υπάρχει όσο δείχνουμε ως κράτος και ως διοίκηση σοβαρότητα έναντι των επενδυτών ώστε να μπορούν μέσα στο προβλεπόμενο νομικό και επενδυτικό πλαίσιο να κάνουν τη δουλειά τους ώστε να μπορούν να μοιραστούν με όλους μας, αφού αναλάβουν μόνοι τους όλο το ρίσκο, ένα μεγάλο μέρος του καθαρού τους κέρδους.  

Σε ότι αφορά το τι «εκπλήξεις» μπορούμε να περιμένουμε, αυτό θα φανεί μέσα στο επόμενο έτος αναλόγως της ολοκλήρωσης των σεισμογραφικών δεδομένων και την αξιολόγηση τους. Εάν το σεισμογραφικό πρόγραμμα ολοκληρωθεί όπως έχει προγραμματισθεί στοιχηματίζω ότι θα έρθουν και άλλες εταιρίες. Εάν το σεισμογραφικό πρόγραμμα της Exxon δεν ολοκληρωθεί για οποιονδήποτε λόγο τότε θα συμβεί μετά βεβαιότητας το ακριβώς αντίθετο. 

Το project του East Med είναι ένα project που βρίσκεται στο τραπέζι εδώ και χρόνια. Οι τελευταίες εξελίξεις, σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες επιτυχίες στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, εκτιμάτε πως ξαναβάζει στο κάδρο τον εν λόγω αγωγό; 

Σαφώς ναι. Η ζήτηση υπάρχει ως αποτέλεσμα της ανάγκης πλήρους αντικατάστασης του ρωσικού φυσικού αερίου. Η παροχή υπάρχει ως αποτέλεσμα πολλαπλών νέων ανακαλύψεων ιδίως στην περίπτωση της Κυπριακής ΑΟΖ.

Το πρόβλημα πέραν της στάσης της Τουρκίας είναι ότι δεν έχει υπάρξει συντονισμένη δράση που θα φέρει γύρω από το ίδιο τραπέζι εξαγωγείς και καταναλωτές ενώ οι τεχνικές και κυρίως οι οικονομικές προδιαγραφές του έργου παραμένουν ιδιαιτέρως απαιτητικές.

Το κρίσιμο ερώτημα ωστόσο, και αυτό είναι ένα ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί πρωτίστως από το Ισραήλ και δευτερευόντως από την Κύπρο, είναι εάν θέλουν να έχουν εναλλακτικές διόδους εξαγωγής προς την ΕΕ ή εάν θα εξάγουν όλες τις εξαγώγιμες ποσότητες τους μέσω Αιγύπτου και μόνο μέσω αυτής. 

Μετά την ρωσική εισβολή στην Ουκρανία παρακολουθούμε μια κούρσα για την ενεργειακή τροφοδοσία της Ευρώπης, που πασχίζει να απεξαρτηθεί από το ρωσικό αέριο. Πόσο εφικτός είναι ο στόχος που έχει θέσει η κυβέρνηση, να μετατραπεί η Ελλάδα σε ενεργειακό κόμβο; 

Κόμβος δεν γίνεσαι επειδή μεταφέρεις το ΦΑ μιας χώρας σε μια άλλη αλλά όταν συνδέεις πολλαπλούς αγοραστές με πολλαπλούς πωλητές μέσω πολλαπλών υποδομών σε σημείο που ο όγκος του διαμετακομιζόμενου ΦΑ διαμορφώνει και την περιφερειακή τιμή ΦΑ.

Ο ΤΑΡ από μόνος του, όσο σημαντικός και εάν ήταν με βάση τα δεδομένα του 2020 δεν επαρκούσε για να επιτευχθεί ο συγκεκριμένος στόχος. Αλλά ο ΤΑΡ μαζί με τον IGB, μαζί με τον διασυνδετήριο αγωγό προς τη Βόρεια Μακεδονία, μαζί με το FSRU της Αλεξανδρούπολης, μαζί με την αναβάθμιση της Ρεβυθούσας και μαζί με ακόμη ένα τερματικό, πιθανώς το Dioryga Gas της Motor Oil, αποτελούν πρωτοβουλίες που θα έχουν όλες ολοκληρωθεί έως το 2024.

Αποτελούν επιτυχίες της παρούσας κυβέρνησης η επίτευξη των οποίων θα αναδείξουν την Ελλάδα ως τον κεντρικό διαμετακομιστικό κόμβο ΦΑ στην Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ο ενεργειακός αυτός κόμβος για να ολοκληρωθεί θα χρειαστεί παράλληλα φυσικές διασυνδέσεις με τα ενεργειακά δίκτυα της Μέσης Ανατολής είτε αυτό αφορά υποδομές ΦΑ μέσω του αγωγού EastMed είτε αφορά ηλεκτρικές διασυνδέσεις με την Κύπρο, το Ισραήλ και την Αίγυπτο όπως επιδιώκεται μέσω των έργων GREGY και EuroAsia.  

Σε μια παράλληλη, λοιπόν, διαδικασία με τις έρευνες για υδρογονάνθρακες, η Ελλάδα προωθεί την ηλεκτρική διασύνδεση EuroAsia με την Κύπρο και το Ισραήλ όπως και τη διασύνδεση με την Αίγυπτο για τη μεταφορά «πράσινης» ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη. Σε ποιο σημείο βρίσκονται αυτά τα project; 

Και τα δύο σχέδια είναι εξαιρετικώς σημαντικά αλλά βρίσκονται -και αυτό είναι φυσιολογικό- σε διαφορετικές φάσεις ωριμότητας καθώς έχουν διαφορετικές αφετηρίες.

Το GREGY μόλις τώρα ξεκινάει αν και έχει ήδη γίνει σημαντική προετοιμασία σε ότι αφορά την προετοιμασία χρηματοδότησης της μελέτης σκοπιμότητας του έργου που θα επιτρέψει την ταχύτερη δυνατή υλοποίηση του.

Το Euroasia είναι μικρότερης δυναμικότητας έργο συγκριτικά με το GREGY αλλά είναι πολύ πιο ώριμο καθώς έχει ολοκληρώσει όλες τις σχετικές μελέτες και αδειοδοτήσεις, έχοντας διασφαλίσει στο τμήμα Κύπρου-Κρήτης το 50% του κόστους κατασκευής του μέσα από ευρωπαϊκές και κυπριακές χορηγίες, ενώ υπάρχει και επικαιροποιημένη από το 2021 Διασυνοριακή Συμφωνία Επιμερισμού Κόστους από τις ρυθμιστικές αρχές Ελλάδας και Κύπρου που επίσης διευκολύνει κατά τρόπο ουσιαστικό τη χρηματοδότηση του έργου που πιθανότατα θα ολοκληρωθεί μέσα στο 2027 και σε δεύτερη φάση μέχρι το 2029 για το σκέλος Κύπρος-Ισραήλ.

Το GREGY επίσης μπορεί να προχωρήσει ταχύτατα από τη στιγμή που θα ενσωματωθεί στον κατάλογο των έργων Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος και αυτό είναι κάτι που πρέπει να διασφαλίσουμε μέσα στο 2023.  

Που οφείλεται κατά την άποψή σας η αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας; Είδαμε το φυσικό αέριο να «τσιμπάει» μόλις κρύωσε λίγο ο καιρός. Ποιες είναι οι εκτιμήσεις σας για τη συνέχεια; Θεωρείτε βιώσιμο το ελληνικό μοντέλο επιδοτήσεων για να βγει ο χειμώνας με ασφάλεια για τους πολίτες και την ελληνική οικονομία; 

Το ελληνικό μοντέλο έχει θεωρηθεί ήδη τόσο βιώσιμο ώστε να το ενσωματώσει στις προτάσεις της η ίδια η Επιτροπή με καθυστέρηση πολλών μηνών και αποτελεί τη βασική πηγή χρηματοδότησης του μεγαλύτερου μέρους των επιδοτήσεων που δίνει η κυβέρνηση στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος χωρίς την επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού όπως γίνεται με άλλα μοντέλα με χαρακτηριστικό παράδειγμα το Ιβηρικό.

Όσο δεν υπάρχει ευρωπαϊκό ενεργειακό ταμείο ή ευρωπαϊκό ενεργειακό ομόλογο το ελληνικό μοντέλο θα συνεχίσει να αποτελεί την αιχμή του δόρατος της επιδοματικής μας πολιτικής για όσο χρονικό διάστημα συνεχίζει η κρίση.

Σε ότι αφορά τη συμπεριφορά των τιμών του ΦΑ είναι λογικό η αύξηση της ζήτησης συνεπεία των καιρικών φαινομένων να επιφέρει αύξηση των τιμών αλλά δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι ως αποτέλεσμα της πλήρωσης των αποθηκευτικών χώρων ΦΑ στην Ευρώπη, της στοχευόμενης μείωσης της ζήτησης και της διασφάλισης εναλλακτικών πηγών τροφοδοσίας, έστω βραχυπρόθεσμα, σε επίπεδο φορτίων ΥΦΑ οι τιμές έχουν πέσει στο 1/3 από το υψηλό της 26^ης Αυγούστου 2022.

Απέχουν πολύ ακόμη από τις προ-κρίσης τιμές αλλά είμαστε συγκριτικά με το καλοκαίρι σε πολύ καλύτερη κατάσταση. Σε κάθε περίπτωση στην Ελλάδα έχουμε προετοιμαστεί εδώ και μήνες ακόμη και για το χειρότερο σενάριο και είμαστε μετά και από τη διασφάλιση της επιλογής προαίρεσης της ΔΕΠΑ για 5 φορτία ΥΦΑ έως τον Απρίλιο του 2023 σε πολύ καλύτερη θέση συγκριτικά με άλλα κράτη-μέλη για να το αντιμετωπίσουμε.