Θεομηνία στην Κρήτη: Από το Οροπέδιο Λασιθίου στον Αποσελέμη - Τι έδειξαν οι δορυφορικές εικόνες

Οι πολύ ισχυρές και χωρικά ανομοιόμορφες βροχοπτώσεις που εκδηλώθηκαν στην Κρήτη την περίοδο 1–4 Οκτωβρίου 2026 προκάλεσαν τοπικά πλημμυρικά φαινόμενα, αλλά και σημαντικές υδρολογικές μεταβολές που είναι ήδη ορατές από δορυφορικές εικόνες, τις οποίες παρουσιάζει ο Δρ. Νεκτάριος Κουργιαλάς .

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Οροπέδιο Λασιθίου, όπου η σύγκριση δορυφορικών εικόνων Sentinel-1 πριν (30/9/2026) και μετά (5/10/2026) το επεισόδιο δείχνει σαφή επέκταση των επιφανειών νερού. Με μια πρώτη προκαταρκτική αποτίμηση, εκτιμάται ότι περίπου 2–2,5 km², δηλαδή της τάξης του 8–10% της επίπεδης γεωργικής έκτασης του Οροπεδίου, εμφανίζονται ως κατακλυσμένες επιφάνειες.

Αντίστοιχα, η ίδια σύγκριση εικόνων δείχνει και σαφή αύξηση της υδάτινης επιφάνειας του ταμιευτήρα Αποσελέμη. Η προκαταρκτική ανάλυση του υδάτινου αποτυπώματος υποδηλώνει μεταβολή της τάξης του 15–20% μέσα σε λίγες ημέρες, ένδειξη των σημαντικών εισροών που προκάλεσε το συγκεκριμένο βροχομετρικό επεισόδιο.

Στις εικόνες Sentinel-1 οι επιφάνειες νερού εμφανίζονται ως πολύ σκοτεινές/μαύρες περιοχές, γεγονός που επιτρέπει μια πρώτη αποτίμηση της εξάπλωσης των υδάτων μετά από ένα τέτοιο επεισόδιο. Οι εκτιμήσεις αυτές είναι προκαταρκτικές, ωστόσο αποτυπώνουν με σαφήνεια τη σημαντική επίδραση των βροχοπτώσεων τόσο στην κατάκλυση του Οροπεδίου όσο και στην ενίσχυση του αποθηκευμένου νερού στον Αποσελέμη.

Επισημαίνεται παράλληλα, ότι έχει ενεργοποιηθεί το Copernicus Emergency Management Service για την επίσημη χαρτογράφηση της έκτασης των πλημμυρών και την αποτίμηση των επιπτώσεων στην Κρήτη, οπότε τα επόμενα διαθέσιμα προϊόντα θα επιτρέψουν ακριβέστερη ποσοτικοποίηση των κατακλυσμένων εκτάσεων.

Δρ. Νεκτάριος Κουργιαλάς
Κύριος Ερευνητής, ΕΛΓΟ–ΔΗΜΗΤΡΑ
Ινστιτούτο Ελιάς, Υποτροπικών Φυτών & Αμπέλου
Υπεύθυνος Εργαστηρίου Υδατικών Πόρων – Αρδεύσεων & Περιβαλλοντικής Γεωπληροφορικής