Θύμα της ανάπλασης το βενετοκρητικό πατητήρι που ήλθε στο φως στην περιοχή της Αγίας Τριάδας στο Ηράκλειο (Φωτο & Βίντεο)

Θύμα της ανάπλασης φαίνεται πως θα πέσει και το εντυπωσιακό βενετοκρητικό πατητήρι που εντοπίστηκε στη διάρκεια εργασιών στoν παράδρομο Δοϊράνης που συνδέεται με την οδό Δελημάρκου στο Ηράκλειο.

Παρότι πρόκειται για μια εξαιρετική κατασκευή που διασώζεται πλήρης οι πληροφορίες αναφέρουν πως θα μπαζωθεί και δεν θα αναδειχθεί.

Δυστυχώς θα βρεθεί κι εκείνο στη δίνη της λήθης μια και το Ηράκλειο είναι μια πόλη όπου η προωθούμενη ανάπτυξη είναι άχρωμη και πολλές φορές ασύνδετη με το παρελθόν της πόλης.

Και μην φανταστεί κανείς πως η διάσωση και ανάδειξη του πατητηριού είναι δύσκολη υπόθεση αφού:

1. Δεν επηρεάζει το έργο. Τα δίκτυα (αποχέτευσης κ.α.) που ήταν να κατασκευαστούν στο σημείο έχουν ολοκληρωθεί.

2. Αν ζητούμενο είναι η ήπια κυκλοφορία οχημάτων στο δρόμο αυτό τότε δεν δημιουργεί πρόβλημα η διάσωση και ανάδειξη του πατητηριού αφού από τη βόρεια πλευρά μπορεί να διατηρηθεί δρόμος πάνω από 4 μέτρα ενώ ο δρόμος με τον οποίο συνδέεται, δηλαδή η οδός Δελημάρκου είναι γύρω στα τρία μέτρα.

3. Η ευρύτερη περιοχή είναι υποβαθμισμένη και η ανάδειξη ενός μνημείου τουλάχιστον της Κρητοβενετικής περιόδου (σίγουρα δεν είναι οθωμανικό), ή και παλαιότερου (βυζαντινής περιόδου;), θα την αναβαθμίσει και θα φέρει στο φως  ένα σημαντικό κομμάτι της χρυσής περιόδου της Αμπελουργίας στην Κρήτη.

Μέχρι τώρα έγιναν προσπάθειες από το Δίκτυο Οινοποιών Κρήτης αλλά κι από άλλους ανθρώπους που αναγνώρισαν αμέσως τη σημασία του ευρήματος στη συγκεκριμένη περιοχή της πόλης, όπου κάποτε υπήρχαν αμπέλια κι όχι η πυκνή δόμηση που βλέπουμε σήμερα, να διατηρηθεί στο φως και να αναδειχθεί το πατητήρι μια και βρίσκεται σε σημείο του δρόμου που ουδόλως εμποδίζει την ανάπλαση.

Ο Δήμος βιάζεται να τελειώσει την ανάπλαση

Όμως όπως πληροφορούμαστε από μέρους του Δήμου επειδή το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ολοκλήρωση των παρεμβάσεων ως το τέλος του έτους και η χρηματοδότηση προέρχεται γι αυτό από το Ταμείο Ανάκαμψης δεν θέλουν να χαθεί πολύτιμος χρόνος μην τιναχθεί στον αέρα όλο το έργο.

Γι αυτό θα προχωρήσουν κανονικά μπαζώνοντας το πατητήρι αφήνοντας ίχνος που θα μαρτυρά το ακριβές σημείο εντοπισμού του.

Στη συνέχεια κι όταν πλέον θα χει ολοκληρωθεί η ανάπλαση της περιοχής θα μπορούν με υπομονή να προχωρήσουν όλες τις αναγκαίες μελέτες.

Έτσι θα είναι σε θέση να επιστρέψουν στη Δοϊράνης,  να σκάψουν εκ νέου στο σημείο και να αναδείξουν αυτό το σημαντικό μνημείο του παρελθόντος.

Με βάση ωστόσο την πρακτική που εφαρμόζεται μέχρι σήμερα, όταν τα έργα πέφτουν πάνω σε μεμονωμένα μνημεία, κάτι τέτοιο μάλλον ακούγεται εξαιρετικά δύσκολο.

Μην περιμένετε αν μπαζωθεί ανάδειξη σε μεταγενέστερο χρόνο

Ο αρχιτέκτονας Ηρακλής Πυργιανάκης, ήταν ανάμεσα στους ανθρώπους που εκδήλωσαν αμέσως μετά τον εντοπισμό του μνημείου, ενδιαφέρον για τη διάσωση του.

Προσκόμισε στο Δήμο φωτογραφίες και πληροφορίες για ανάλογη διάσωση και ανάδειξη τμήματος παλαιού κτίσματος στη Μονή Αγίας Ειρήνης στον Κρουσώνα.

Ο αντιδήμαρχος Γ. Σισσαμάκης έδειξε ενδιαφέρον να ξεκινήσει μια σχετική μελέτη και για την περίπτωση του πατητηριού. Όμως ακούγεται πως η Αρχαιολογική Υπηρεσία δεν συμμερίστηκε αυτό το ενδιαφέρον.

Ο ισχυρισμός πως το πατητήρι θα εμπόδιζε την κυκλοφορία στάθηκε πιο ισχυρός από την ανάγκη διάσωσης του κι έτσι υπογράφηκε από το Δήμο και εστάλη στην Αρχαιολογία η έγκριση κατάχωσης του ευρήματος.

Σύμφωνα με τον κ. Πυργιανάκη, τα περί καθυστέρησης του συνολικού έργου της ανάπλασης στην περιοχή ,σε περίπτωση που γινόταν μελέτη για το πατητήρι, δεν ευσταθούν. Μια τέτοια μελέτη μπορούσε, όπως μας λέει, να ολοκληρωθεί μέσα σε λίγες ημέρες ενώ το κόστος για την ανάδειξη του πατητηριού είναι πολύ μικρό για να προβληματίζει.

Δυστυχώς το Ηράκλειο, εφόσον μπαζωθεί το σημείο, θα χάσει το μοναδικό πατητήρι αυτής της περιόδου που έχει εντοπιστεί εντός της πόλης και θα μπορούσε να γίνει σημείο για εκδηλώσεις γευσιγνωσίας κρασιού κι όχι μόνο. Εξάλλου κάτι τέτοιο είχαν σκεφτεί και οι οινοποιοί που ζήτησαν τη διάσωση του.

Να σημειώσουμε πως όπως είχε αναφέρει σε σχετικό ρεπορτάζ του το Newshub.gr  το εντυπωσιακό πατητήρι  μαζί με τμήμα λιθόστρωτου δρόμου ήλθαν στο φως στη διάρκεια των εργασιών ανάπλασης επί της οδού Δελημάρκου και των παρόδων της στην Αγία Τριάδα.

Το πατητήρι διακρίνεται για την προσεγμένη κατασκευή του καθώς διαθέτει μεγάλο ληνό, φτιαγμένο από πέτρινες πλάκες όπου τοποθετούσαν τα σταφύλια τα οποία προόριζαν να γίνουν κρασί.

Ο ληνός καταλήγει σε  βαθύ υπολήνιο με εξωτερικό ανοικτό πέτρινο κρουνό όπου έρεε ο μούστος.

Το συγκεκριμένο πατητήρι είναι ένα σπουδαίο εύρημα όχι μόνο εξαιτίας της άρτιας κατασκευής του αλλά κυρίως της θέσης του.

Η Αγία Τριάδα είναι συνοικία της πόλης του Ηρακλείου  πυκνοκατοικημένη και πυκνοδομημένη.

Αν σκεφτούμε όμως πως κάποτε εκεί κοντά στο σημείο όπου βρέθηκε το πατητήρι υπήρχαν αμπέλια τότε και η ιστορία της περιοχής αλλάζει και ο τρόπος που τη βλέπουμε σήμερα.

Δυστυχώς η Αγία Τριάδα στους μετεγενέστερους χρόνους υπήρξε μια υποβαθμισμένη συνοικία.

Σήμερα γίνονται ενέργειες η εικόνα αυτή να αλλάξει. Θα ήταν λοιπόν σημαντικό αυτό το πατητήρι να μην καταχωθεί, κατά την πάγια πρακτική, όταν σε κάποια περιοχή προγραμματίζονται  δημόσια ή άλλα έργα.