Το στοίχημα του Υπερταμείου για έργα σε υποδομές, με την Κρήτη να είναι στο «κάδρο»

Με ένα μακρύ κατάλογο διαγωνισμών, master plans και επενδυτικών σχεδίων, το Υπερταμείο επιχειρεί να αποτυπώσει το 2025 ως χρονιά έντονης κινητικότητας στις εθνικές υποδομές. Το χαρτοφυλάκιό του, που φτάνει περίπου τα 12 δισ. ευρώ, καλύπτει 11 κρίσιμους τομείς της ελληνικής οικονομίας, από ενέργεια και διαχείριση υδάτινων πόρων έως λιμάνια, αεροδρόμια, logistics, ακίνητα και τράπεζες.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, ο ρόλος του εμφανίζεται ως αυτός ενός κεντρικού αναπτυξιακού μοχλού για τη χώρα, ωστόσο τα έργα δεν είναι χωρίς προκλήσεις καθώς ορισμένα κουβαλούν βαρίδια από παλαιότερες καθυστερήσεις, ενώ το μεγάλο στοίχημα παραμένει να μετατραπεί ο σχεδιασμός από χαρτί σε πράξη, ώστε οι επενδύσεις να γίνουν ορατά και απτά αποτελέσματα για τους πολίτες αλλά και τις επιχειρήσεις.

Στην εκπνοή της περυσινής χρονιάς, πραγματοποιήθηκε το οικονομικό κλείσιμο της συναλλαγής για την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού ύστερα από 8 ολόκληρα χρόνια από τη μέρα που δημοσιεύθηκε η πρόσκληση σε διεθνή διαγωνισμό. Παραχωρησιούχος του οδικού άξονα για 35 έτη αναδείχθηκε η κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Egis Projects, έναντι εφάπαξ τιμήματος 1,275 δισ. ευρώ, ενώ κατά την πρώτη πενταετία θα υλοποιήσει επενδύσεις άνω των 420 εκατ. ευρώ για την ανάταξη του κεντρικού οδικού άξονα και την αναβάθμιση των κάθετων αξόνων. Πρόκειται για επενδύσεις κάτι παραπάνω από απαραίτητες, καθώς από το 2017 μέχρι σήμερα η κατάσταση του οδικού άξονα έχει επιδεινωθεί, αφού δεν έγινε ποτέ βαριά συντήρηση. Ενα μεγάλο μέρος των ευθυνών για αυτό αλλά και διάφορες καθυστερήσεις σχετίζονται σε ένα βαθμό και με τις ολιγωρίες της δημόσιας εταιρείας «Εγνατία Οδός Α.Ε.», όπως ανέφεραν σε παλαιότερο δημοσίευμα της «Κ» πηγές με γνώση επί του θέματος.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει δοθεί και στην αξιοποίηση και αναβάθμιση των λιμανιών και των μαρινών σε όλη τη χώρα, χωρίς ωστόσο να λείπουν και σε αυτό το κομμάτι οι προκλήσεις. Σε αυτή τη διαδικασία έχουν μπει 11 λιμάνια και 5 μαρίνες, σε διαφορετικό στάδιο το κάθε εγχείρημα. Στον τομέα των λιμένων, τον Μάρτιο του 2025 κατατέθηκαν τέσσερις προσφορές για την παραχώρηση της κρουαζιέρας σε Κατάκολο, Πάτρα και Καβάλα, ενώ οι δεσμευτικές προσφορές αναμένονται στο πρώτο εξάμηνο του 2026. Τον Ιούνιο της ίδιας χρονιάς το Υπερταμείο παρέλαβε πέντε προσφορές για το 51% του Οργανισμού Λιμένος Λαυρίου.

Για την Αλεξανδρούπολη εκπονείται από το 2025 master plan, παράλληλα με έργα αναβάθμισης σχεδόν 20 εκατ. ευρώ που ολοκληρώνονται έως τον Ιούνιο του 2026, οπότε και θα ληφθούν αποφάσεις για τη μελλοντική αξιοποίηση του λιμένα. Στον Βόλο προχωρούν έργα αποκατάστασης και εκπονείται επιχειρηματικό πλάνο που θα αποτελέσει τη βάση για νέο master plan. Θυμίζουμε ότι το λιμάνι του Βόλου είχε βγει σε διαγωνιστική διαδικασία παραχώρησης, αλλά παρέμεινε υπό δημόσιο έλεγχο, και ότι πλέον οι απαραίτητες επενδύσεις για την αναβάθμισή του αναλαμβάνονται από το Υπερταμείο.

Από το 2025 βρίσκονται σε εξέλιξη τα master plans για Ηγουμενίτσα και Ηράκλειο, όπου το Υπερταμείο διατηρεί ποσοστό 33%, ενώ το ίδιο έτος εγκρίθηκε από το ΣΤΕ το master plan της Πάτρας, το οποίο προβλέπει, μεταξύ άλλων, νέο εμπορευματικό προβλήτα με σιδηροδρομική σύνδεση. Από το 2026 ξεκινούν business plans για Καβάλα, Κέρκυρα, Ραφήνα, Ελευσίνα και Πάτρα, με την Ελευσίνα να οδηγείται στο πρώτο τρίμηνο του 2026 σε διαγωνισμό υπο-παραχώρησης στη θέση Βλύχα.

Σε συνεργασία με τον Οργανισμό Λιμένος Σκιάθου, το Υπερταμείο ετοιμάζει επίσης master plan που θα περιλαμβάνει και την ανάπτυξη της μαρίνας εντός του λιμένα.

Στις μαρίνες, τον Δεκέμβριο του 2025 ξεκίνησε ο διαγωνισμός για τη μακροχρόνια παραχώρηση της μαρίνας Καλαμαριάς, με προθεσμία εκδήλωσης ενδιαφέροντος την 27η Φεβρουαρίου 2026, ενώ παράλληλα προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός αναβάθμισης της μαρίνας Πάτρας ύψους 10 εκατ. ευρώ. Τον Οκτώβριο του 2025 κυρώθηκε από τη Βουλή η 40ετής παραχώρηση της μαρίνας mega yacht στην Κέρκυρα στη Lamda Development, με επενδύσεις άνω των 50 εκατ. ευρώ, ενώ τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός για τη μαρίνα Αργοστολίου, όπου προβλέπονται επενδύσεις άνω των 30 εκατ. ευρώ σε βάθος 40ετίας.

Σε δύσκολη εξίσωση έχει εξελιχθεί και η αξιοποίηση των 22 περιφερειακών αεροδρομίων που παραμένουν σήμερα υπό τη διαχείριση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας. Πρόκειται για αεροδρόμια διαφορετικών ταχυτήτων, με κοινό όμως παρονομαστή την ανάγκη εκσυγχρονισμού των υποδομών τους, καθώς εδώ και χρόνια δεν έχουν πραγματοποιηθεί σοβαρές επενδύσεις μεγάλης κλίμακας. Στο πλαίσιο αυτό, το μοντέλο που φαίνεται να προκρίνεται την τρέχουσα περίοδο προβλέπει διαγωνιστική διαδικασία με περιορισμένο αριθμό συμμετεχόντων, οι οποίοι διαθέτουν ήδη εμπειρία στη διαχείριση ελληνικών αεροπορικών υποδομών. Ειδικότερα, στο τραπέζι βρίσκονται ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, παραχωρησιούχος του «Ελευθέριος Βενιζέλος» στα Σπάτα, η Fraport, η οποία ηγείται της κοινοπραξίας που διαχειρίζεται τα 14 ιδιωτικοποιημένα περιφερειακά αεροδρόμια και αυτό της Καλαμάτας, καθώς και η κοινοπραξία της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ με την ινδική GMR Airports Ltd, που θα διαχειρίζεται το νέο αεροδρόμιο του Ηρακλείου Κρήτης στο Καστέλλι.