Βιωσιμότητα και Τουριστική Ανάπτυξη

Άλλη μία τουριστική περίοδος ξεκινάει στο νησί μας, με τα ερωτήματα για το κατά πόσο η Κρήτη μπορεί να ανταπεξέλθει στις νέες προκλήσεις που δημιουργούνται να είναι αρκετά.

Του Βασίλη Σπυριδάκη*

Πολλοί υποστηρίζουν πως ο κλάδος του τουρισμού χρειάζεται να υιοθετήσει νέες πρακτικές και να υπάρξουν βελτιώσεις σε αρκετούς τομείς για να εξυπηρετηθούν οι ανάγκες των επισκεπτών. Άλλωστε αποτελεί μία σημαντική βιομηχανία, οπού πολλές επιχειρήσεις προσπαθούν με καινοτόμες ιδέες να προσελκύσουν πελάτες μέσα σε ένα άκρως απαιτητικό και ανταγωνιστικό περιβάλλον. Ωστόσο στόχος του τουρισμού δεν πρέπει να αποτελεί μόνο το οικονομικό κέρδος, αλλά πρέπει να τεθούν στόχοι στα πλαίσια της βιώσιμης ανάπτυξης και να επιτευχθούν λύσεις οι οποίες θα προστατεύσουν τόσο το περιβάλλον, το οποίο έχει επιβαρυνθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, όσο και να ωφελήσουν την τοπική κοινωνία παρέχοντας στους κατοίκους της καλύτερες συνθήκες διαβίωσης.

Η βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη αποτελεί ένα μοντέλο το οποίο απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή ως προς την μελέτη του. Αποτελεί την ανάπτυξη που ικανοποιεί τις ανάγκες και αυξάνει τα οφέλη της παρούσας γενεάς, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τα τις μελλοντικές γενιές και στοχεύει στην βελτίωση της ποιότητας της ζωής μέσα από την εφαρμογή οικονομικών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών στόχων. Το 2017, ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (Ο.Η.Ε) έθεσε 17 στόχους βιώσιμης ανάπτυξης (Sustainable Development Goals) οι οποίοι υπογραμμίζουν τις δράσεις για ένα βιώσιμο μέλλον και αρκετές μορφές ανάπτυξης που τους χαρακτηρίζουν, όπως η γαλάζια ανάπτυξη και η κλιματική αλλαγή, συνδέονται σε σημαντικό βαθμό με τον τουρισμό. Οι επισκέπτες φτάνουν στην Κρήτη για να απολαύσουν τις θάλασσες της, το διαφορετικό της κλίμα και την χαρακτηριστική κουλτούρα των κατοίκων της. Όμως αρκετοί κίνδυνοι ελλοχεύουν την σημερινή εποχή οι οποίοι αποτελούν τροχοπέδη για την τουριστική ανάπτυξη του νησιού. Προβλήματα όπως η διαχείριση των απορριμάτων, η αυξημένη εποχικότητα και η υπερσυγκέντρωση των τουριστών η οποία αλλοιώνει την αισθητική του και έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία ενός πρωτοφανούς συνωστισμού χρήζουν άμεσης αντιμετώπισης και οι τοπικές αρχές οφείλουν να παρέμβουν άμεσα με στοχευμένες προτάσεις και ολοκληρωμένα έργα.

Στα πλαίσια εργασίας στο Πανεπιστήμιο με θέμα την βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, συζητήσαμε με τους συμφοιτητές μου για σημαντικές πρωτοβουλίες που πρέπει να παρθούν στα πλαίσια της τουριστικής βιωσιμότητας. Η εφαρμογή ενός είδους αναγεννητικού τουρισμού θα έχει μία σημαντική θετική επίδραση στα τοπικά συστήματα, κοινωνικά και περιβαλλοντικά και η υποστήριξη τομέων, όπως η αγροδιατροφή, το οικοσύστημα, η βελτίωση των συνθηκών εργασίας, η εκπαίδευση μέσα από την βιωματική μάθηση αλλά και η κατασκευή δρόμων που θα καταστήσει ευκολότερη την πρόσβαση σε αρκετές απομακρυσμένες περιοχές της Κρήτης, θα έδινε σημαντική ώθηση στην ανάπτυξη και δυνατότητα  στους τουρίστες να αποκτήσουν μία ολοκληρωμένη ταξιδιωτική εμπειρία  ενώ επιπρόσθετα θα προσφέρει και σημαντικά οφέλη στην τοπική κοινωνία, παρέχοντας μεγαλύτερη ασφάλεια. Η διαμόρφωση ενός ισχυρού στρατηγικού σχεδίου βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης θα συμβάλλει σημαντικά στην στήριξη τόσο των επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται στον χώρο, ενώ επιπρόσθετα θα προωθήσει σε μεγάλο βαθμό την πολιτιστική κληρονομιά, δημιουργώντας ένας ασφαλές και βιώσιμο περιβάλλον και δίνοντας έμφαση με αυτόν τον τρόπο στις ανθρώπινες ανάγκες και στους φυσικούς πόρους. 

Συνοψίζοντας, οφείλουμε να σημειώσουμε πως δεν είναι εφικτό να μιλάμε για τουριστική ανάπτυξη, δίχως να έχουμε στο νου μας την αειφόρο ανάπτυξη η οποία σημειώνει αργή εξέλιξη. Οι ευκαιρίες που παρουσιάζονται είναι μεγάλες και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη πρέπει να λάβουν δράση και να τις εκμεταλλευτούν, μέσα σε ένα πλαίσιο αγαστής συνεργασίας, ώστε να αυξηθεί η τουριστική προσέλευση και να ξεπεραστούν ποικίλα προβλήματα.

*Ο Βασίλης Σπυριδάκης είναι φοιτητής του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης και Συνιδρυτής του Εργαστηρίου Μελέτης Οικονομικών Θεμάτων <<EconVision>>