Ακίνητα: Αναβάλλονται για μετά το 2030 δύο φόροι

Παράταση έως το 2030 παίρνουν τρία βασικά φορολογικά μέτρα που επηρεάζουν άμεσα την αγορά ακινήτων. Ο ΦΠΑ 24% στα νεόδμητα ακίνητα παραμένει σε αναστολή, ο φόρος υπεραξίας 15% στις πωλήσεις ακινήτων εξακολουθεί να μην εφαρμόζεται, ενώ επεκτείνεται έως το 2030 και η πλήρης φοροαπαλλαγή για τους ιδιοκτήτες που ανοίγουν τα κλειστά διαμερίσματά τους και τα διαθέτουν σε μακροχρόνια μίσθωση. Στο ίδιο πακέτο παρατείνεται έως το 2030 η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων, ενώ από το 2027 διευρύνεται η απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, πρόκειται για ένα πλέγμα παρεμβάσεων που επιχειρεί να κρατήσει χαμηλότερο το κόστος στις αγοραπωλησίες νεόδμητων, να δώσει κίνητρα για την επιστροφή κατοικιών που παραμένουν κλειστές στην αγορά και παράλληλα να ενισχύσει την προσφορά κατοικίας. Την ίδια στιγμή, όμως, αυξάνεται σημαντικά η φορολογική επιβάρυνση για συγκεκριμένες αγορές κατοικιών από πολίτες τρίτων χωρών, ενώ επεκτείνονται οι περιορισμοί στη δημιουργία νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων και στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

• Νεόδμητα: Ο ΦΠΑ 24% παραμένει στον «πάγο».

Στην αγορά των νεόδμητων ακινήτων, η αναστολή του ΦΠΑ 24% παρατείνεται μέχρι και το 2030. Ετσι, διατηρείται το σημερινό φορολογικό καθεστώς και αποφεύγεται, τουλάχιστον για τα επόμενα χρόνια, μια νέα επιβάρυνση στις μεταβιβάσεις καινούργιων κατοικιών. Η απόφαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η προσφορά νέων κατοικιών παραμένει περιορισμένη, ενώ το κόστος κατασκευής έχει αυξηθεί σημαντικά. Οι τιμές των οικοδομικών υλικών, η ενέργεια και το κόστος χρηματοδότησης εξακολουθούν να επιβαρύνουν τα νέα κατασκευαστικά έργα.

Η επαναφορά του ΦΠΑ στην παρούσα συγκυρία εκτιμάται ότι θα μπορούσε να μετακυλιστεί στις τελικές τιμές των ακινήτων, αυξάνοντας το κόστος για τους αγοραστές και επηρεάζοντας παράλληλα τη ζήτηση και τα νέα επενδυτικά σχέδια στον κατασκευαστικό κλάδο. Με την παράταση, το υφιστάμενο καθεστώς παραμένει σταθερό έως το τέλος του 2030.

• Φόρος υπεραξίας: Νέα αναστολή έως το 2030.

Στο ίδιο φορολογικό πακέτο εντάσσεται και ο φόρος υπεραξίας ακινήτων. Η αναστολή του παρατείνεται έως το 2030, διατηρώντας ανενεργό τον φόρο που προβλέπει συντελεστή 15% επί του κέρδους από την πώληση ενός ακινήτου. Ο φόρος υπολογίζεται στη διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς και της τιμής πώλησης, με συγκεκριμένες προβλέψεις για αναγνωριζόμενες δαπάνες και μειώσεις ανάλογα με τον χρόνο κατοχής του ακινήτου. Σήμερα, ωστόσο, δεν εφαρμόζεται λόγω της αναστολής του, η οποία πλέον παρατείνεται για ακόμη μία τετραετία.

• Κλειστά διαμερίσματα: Φοροαπαλλαγή για τρία χρόνια.

Σημαντικό είναι και το κίνητρο για την επιστροφή κλειστών κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση. Η φοροαπαλλαγή για όσους ιδιοκτήτες ανοίξουν τα ακίνητά τους επεκτείνεται για την περίοδο 2027-2030. Με βάση τη ρύθμιση, οι ιδιοκτήτες απαλλάσσονται πλήρως από τον φόρο εισοδήματος για τα μισθώματα των πρώτων 36 μηνών από την έναρξη της μίσθωσης. Η απαλλαγή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς κανονικά τα εισοδήματα από ακίνητα φορολογούνται με συντελεστές από 15% έως 45%.

Το μέτρο αφορά κατοικίες που ήταν κενές, όπως προκύπτει από το έντυπο Ε2, αλλά και ακίνητα που βρίσκονταν σε καθεστώς βραχυχρόνιας μίσθωσης και μετατρέπονται σε μακροχρόνια μίσθωση, διάρκειας τουλάχιστον τριών ετών. Η απαλλαγή αφορά κατοικίες έως 120 τ.μ., με πρόβλεψη για προσαύξηση της επιφάνειας ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων του ενοικιαστή. Με αυτόν τον τρόπο, το οικονομικό κίνητρο παραμένει ενεργό για τους ιδιοκτήτες που επιλέγουν να επιστρέψουν τα ακίνητά τους στη συμβατική αγορά ενοικίων.

ΕΝΦΙΑ

Από το 2027, περισσότεροι ιδιοκτήτες κύριων κατοικιών σε μικρούς οικισμούς απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ. Το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους, ενώ ειδικά για τη Δυτική Μακεδονία διαμορφώνεται στους 2.200 κατοίκους. Η απαλλαγή αφορά φυσικά πρόσωπα, φορολογικούς κατοίκους Ελλάδας, για την κύρια κατοικία τους, υπό την προϋπόθεση ότι η συνολική αξία της πλήρους κυριότητας δεν ξεπερνάει τις 400.000 ευρώ. Με την αλλαγή εντάσσονται 131 επιπλέον οικισμοί και περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες. Το πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται σε περίπου 8 εκατ. ευρώ τον χρόνο, ενώ συνολικά η απαλλαγή αφορά πλέον 12.855 οικισμούς, με ετήσιο κόστος περίπου 86 εκατ. ευρώ.