Ανοίγει ο δρόμος για το ψηφιακό ευρώ: Οι δύο εκδόσεις, οι ανησυχίες και η πιλοτική φάση

Οι ευρωβουλευτές άνοιξαν τον δρόμο για διαπραγματεύσεις σχετικά με το νομικό πλαίσιο που θα στηρίξει το ψηφιακό ευρώ, ένα σχέδιο που θεωρείται ζωτικής σημασίας για τη νομισματική ανεξαρτησία της Ένωσης.

Η επιτροπή ECON του Κοινοβουλίου στις Βρυξέλλες ενέκρινε την Τρίτη ένα σχέδιο για τη δημιουργία τόσο διαδικτυακών όσο και μη διαδικτυακών εκδόσεων του νομίσματος, το οποίο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σκοπεύει να θέσει σε κυκλοφορία έως το 2029. Η κίνηση αυτή επιτρέπει την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την κρίσιμη νομοθεσία που απαιτείται.

Οι φόβοι για υπερβολική εξάρτηση από αμερικανικούς παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, όπως η Visa και η Mastercard, έδωσαν νέα ώθηση σε μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2021, αλλά είχε κολλήσει λόγω διαφωνιών μεταξύ των εθνικών κυβερνήσεων και εντός του νομοθετικού σώματος.

Οι κυβερνήσεις της ΕΕ ανησυχούν επιπλέον και για την εξάπλωση των σταθερών νομισμάτων (stablecoins), τα οποία βασίζονται κυρίως στο δολάριο κι έχουν την υποστήριξη του Αμερικανού προέδρου.

Οι δύο εκδόσεις

Μετά την υποβολή της πρότασης της Επιτροπής το 2023, χρειάστηκαν περισσότερα από δύο χρόνια για να καταλήξουν τα κράτη μέλη σε κοινή προσέγγιση, ενώ το Κοινοβούλιο την επικύρωσε μόλις σήμερα. Ένα σημαντικό εμπόδιο ήταν το γεγονός ότι ορισμένοι βουλευτές τάσσονταν υπέρ μιας λύσης από τον ιδιωτικό τομέα.

Στις συζητήσεις του Κοινοβουλίου, ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα ήταν το αν θα πρέπει να κυκλοφορήσουν τόσο η ηλεκτρονική όσο και η μη ηλεκτρονική έκδοση του ψηφιακού ευρώ. 

Ο εισηγητής Fernando Navarrete, μέλος του κεντροδεξιού Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, είχε προτείνει μια έκδοση εκτός διαδικτύου, με την αντίστοιχη διαδικτυακή έκδοση να ακολουθεί σε δεύτερο στάδιο, μόνο εάν ο ιδιωτικός τομέας δεν κατάφερνε να προσφέρει μια εναλλακτική λύση εγκαίρως.

Η ΕΚΤ αντιτάχθηκε σε αυτή την ιδέα, υποστηρίζοντας ότι και οι δύο εκδόσεις θα ήταν απαραίτητες για να αξιοποιηθούν πλήρως τα οφέλη του ψηφιακού νομίσματος. Το Κοινοβούλιο υποστήριξε αυτή την άποψη τον Φεβρουάριο.

Πιλοτική φάση

Κατά τη διάρκεια μιας πιλοτικής φάσης 12 μηνών για το ψηφιακό ευρώ, η ΕΚΤ θα αξιολογήσει μια έκδοση beta προκειμένου να επαληθεύσει τη λειτουργικότητα της υποδομής σε πραγματικές συνθήκες. Μεταξύ των συμμετεχόντων θα περιλαμβάνονται επιλεγμένοι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών που διαθέτουν άδεια λειτουργίας στη ζώνη του ευρώ, καθώς και επιλεγμένοι έμποροι.

Παράλληλα με την έκδοση λιανικής του ψηφιακού ευρώ, η ΕΚΤ έχει εντείνει τις εργασίες της σχετικά με ένα ψηφιακό νόμισμα κεντρικής τράπεζας χονδρικής. Τον Μάρτιο, παρουσίασε έναν οδικό χάρτη για τη διευκόλυνση του διακανονισμού συναλλαγών που βασίζονται στην τεχνολογία κατανεμημένου καθολικού (DLT) με τη χρήση χρήματος της κεντρικής τράπεζας και δήλωσε ότι στόχος της είναι να διαθέτει ένα σχέδιο για τη λεγόμενη πρωτοβουλία «Appia» το 2028.

Εν τω μεταξύ, θα δρομολογήσει μια βραχυπρόθεσμη λύση – το «Pontes» – που θα συνδέει τις πλατφόρμες DLT με τις υπάρχουσες υπηρεσίες Target της, κατά το τρίτο τρίμηνο του 2026.

Bloomberg